Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Sunnanfari

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Sunnanfari

						1         \
ffl    Verí 2 kr.      S)
„                        6)
,n   30 aura arg.,    ýj
|  Wrgisi  fjrír    |
0       fram.            $
\&\5?.\S5\^\s&\sö
tí\s\s\S3S\^
Aiigljsingar    jjj
20 a. imgin-    d)
niálslína; %    jjj
aura smáletar.   \
Wsa6®SH6
V, 4
OKTOBBR
1895
Gísli lögmaður Hákonarson.
Jpað má búast við því að mönnum fari nú
að finnast Sunnanfari hverfast heldur til fornra
minna, því að um hríð höfum vér nú mest flutt
myndir framfarinna manna, og hér kemur nú
mynd af enn einum, en það er af Gísla lögmanni
Hákonarsyni, sem glæsilegastur höfðingi var á
íslandi á fyrra hluta 17. aldar, og er elzti lög-
maðurinn, sem nú er mynd til af.
Gísli lögmaður er fæddur á Hlíðarenda í
Fljótshlíð 1583. Var hann
af góðu bergi brotinn, son-
ur Hákonar sýslumanns í
Klofa (d. 1608), Árnasonar
sýslumanns á Hlíðarenda.
J?að er Langsætt. I móð-
urkyn var hann kominn af
ætt Jóns Pálssonar Maríu-
skálds. 1614 gerðist full-
komin óvild með Herleifi
Daa (Herlegdáð) höfuðs-
manni og Gísla lögmanni
Jpórðarsyni, svo að hann
misti þá lögsögu; er sagt
að Gísli Hákonarson hafi
heldur blásið að þeim kol-
unum, og var hann þá um
sumarið á alþingi kosinn
lögmaður sunnan og austan
og hélt því embætti til
dauðadags. Til eru erfiljóð
eptir Gísla lögmann merki-
leg. Er þess þar getið, að
hann hafi snemma þótt
mannvænlegur; þegar hann hafi verið barn
að aldri hafi einn af höfuðsmönnunum séð
piltinn, litist vel á hann, gefið honum grip
nokkurn og spáð vel fyrir honum; í skóla
hafi hann skarað fram úr að námi og hafi þar
»jafnan verið metinn mest meir en aðrir í gildi«.
Segir þar og, að Hákon sýslumaður faðir hans
hafi látið hann læra Jónsbók utan að. Fjögur
tungumál hafi hann kunnað: dönsku, þýzku,
ensku og latínu, og hafi verið að námi erlendis.
Hann var með hæstu mönnum að vexti og karl-
menni að burðum, allra manna kurteisastur og
prúðastur   í   framgaungu,   lítillátur   og  glaður í
viðmóti,   trölltryggur   og  raungóður vinum sín-
um;   bæði   málrómur   hans  og háttsemi var öll
fyrirmannleg;   hár hans var bleikt eða glóbjart,
hörundslitur   fagur;   nokkuð  rjóður í andliti.    I
dómum   sínum   var   hann   réttlátur,   og það er
sérstaklega tekið fram, að hann hafi »aldrei verið
drukkinn af víni« á þingum, og má af þvi ráða, að
í   þá   daga   hafi   það   verið nokkuð alment, að
embættismenn hafi verið slompaðir við embætt-
isverk.     Framan af bjó Gísli lögmaður í Laug-
arnesi,   en   1617   keypti   hann   Bræðratungu   í
Biskupstungum og bjó þar
siðan.   Hýsti hann þar stór-
mannlega   og    er    einkum
orðlagt   bæjardyraportið   í
Bræðratungu, er síðar eydd-
ist   af  þrumueldi.     Heldur
var ríkismannarígur kallað-
ur milli hans og Ódds bisk-
ups   eptir   að   Gísli flutti í
nágrennið við hann; fór þó
alt skipulega.    Kona  Gísla
var    Margrét    dóttir    séra
Jóns Krákssonar í Görðum,
hálfbróður Guðbrands bisk-
ups, og   er af þeim komin
mikil og merkileg ætt.   Var
einn   sonur   þeirra   Vigfús
sýslumaður   á   Hvoli   faðir
Bauka-Jóns       og       þeirra
bræðra;   annar var   Hákon
faðir Sigríðar móður  Udds
lógmanns.    Kristínu dóttur
Gísla átti Jporlákur  biskup
Skúlason;    stóð    brúðkaup
þeirra   í   Bræðratungu   um   haustið    1630   með
hinni mestu viðhöfn og þar höfð  brúðgumareið;
lýsir Oddur annálaritari á Fitjum hófi því   svo:
»Tjöld herra forláks stóðu langt norður í holt-
um frá Bræðratungu.    Jpangað reið herra Oddur
neðan úr Tungusporði með sinni fylgd frá tjöld-
unum.    Var brúðgumareiðin heim að staðnum á
laugardagskvöldið   svo   niðurskikkuð,   að jafnan
riðu   þrír   og   þrír   samsíða,   þar   til helmingur
fólksfjöldans   var   af stað kominn, og þar eptir
tveir og tveir.     Biskuparnir   báðir riðu síðastir,
og voru hinir fyrstu þá komnir heim að Tungu,
þegar   biskuparnir   riðu   fiá   tjöldunuui.      Ekki
Gísli Hákonarson.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32