LÖGBERG-HEIMSKRINGLA, FIMMTUDAGINN 4. OKTÓBER 1962 GUÐRÚN FRÁ LUNDI: ÖLDUFÖLL Skáldsaga Seint um kvöldið smaug Signý inn í sínar eigin bæjar- dyr og læddist í bæinn. Henni fannst hún vera ófrjáls að því, að f á sér þar matarbita úr búr- kistunni, en þar var þó nóg til, þó að henni hefði fundizt hún vera átakanlega fátæk kona. Hún heyrði glaðværar raddir innan úr baðstofunni. Þar á meðal kenndi hún málróm grannkonunnar í Nausti. Sízt af öllu hafði hún viljað, að hún kæmist ofan í heimilis- ástæður sínar. En það var auð- vitað komið um allt nágrenn- ið, að hún væri farin að sofa annars staðar. Krakkarnir höfðu náttúrlega gasprað því um all.t Svo var heldur ekki útilokað að Jóna systir hennar hefði getið um það út í frá. Signý tók harðfisk og tvær flatkökur úr búrkistunni, tólg- arbita fann hún þar líka, þótt dimmt væri. Með þetta lædd- ist hún út um sínar eigin bæj- ardyr eins og þjófur. Það var svalur froststormur úti, sem næddi gegnum þunn fötin hennar. Ólíkt hefði nú verið notarlegra og viðkunnanlegra, að fara inn í baðstofuna. Þar var alltaf góður ylur. En henni varð hugsað til allsleysisins hjá'Jónu. Þar var sjaldan ann- að á borðum en brauð og sætt kaffi. Þar var hátíð, ef hún gat keypt sér saltfis-k í soðið. Signý hljóp við fót inn eftir. Stormurinn stóð á eftir henni og leiðin ekki löng. Jóna og dóttir hennar tóku feginsam- lega við harðfiskinum og brauðinu, og tóku þegar hik- laust til matar síns. „Hvernig var upplitið á karlskepnunni?" spurði Jóna með matinn upp í sér. „Hann hefur tekið betur á móti þér en mér sem annað hvort væri. En meira hefði hann nú getað látið það vera en einn einasta fisk. Hann hefur kannske ekki haft meira heima við". „Ég sá hvorki hann né neinn annan", sagði Signý og and- varpaði. „Ég heyrði að Þor- björg í Nausti var irini og fann indælan kaffiilminn leggja á móti mér, svo að mig sárlang- aði í sopa. En af því að hún var þar fyrir, fór ég ekki lengra en í búrkistuna". „Blessuð lofaðu þeim að svolgra kaffið í sig. Það er nóg kaffi til hjá mér, og ég sé ekki betur en það ætli að fara að sjóða á katlinum", sagði Jóna huggandi. „Auðvitað tekur Þorbjörg Jónas að sér, þegar þú ert farin. Það er hennar vani að snúast í kringum þá karlmenn, sem vantar konur. En hún verður varla eins eft- irlát við hann og þú, Nýja mín. Það borgar sig ekki, meinleys- ið. Það hefur maður séð oft og einatt", „Það getur nú varla þrifizt, að ég verði marga daga utan heimilisins. Það yrði þá eitt- hvað skrítið útlitið á því", sagði Signý. „Það leit víst ekki mjög illa út þar, þegar ég leit inn um daginn. Auðvitað hefur það verið Þorbjörg, sem var þar að verki", sagði Jóna. „Hvað er nú þetta. Mér heyrist einhver vera á ferð hér fyrir framan?" Þær hlustuðu allar. Það var einhver að fikra sig inn göng- in. Svo var hurðin opnuð og Sigga litla í Bjarnabæ birtist í gættinni og bauð gott kvöld. „Komdu inn fyrir, svo að ylurinn rjúki ekki út", sagði Jóna, allt annað en hlýlega. Sigga horfði vandræðalega í kringum sig. „Hvað ert þú að fara, skinn- ið mitt?" spurði móðir hennar. Það var ekki laust við að hún skammaðist sín fyrir að láta hana sjá, að þær væru að rífa í sig mat úr búrkistunni í Bjarnabæ. Sigga færði sig til hennar og sagði vandræðalega: „Góða mamma, farðu að koma heim. Það er allt svo leiðinlegt, þegar þú ert ekki heima". Jóna varð fyrri til svars en systir hennar: „Er ekki Þorbjörg í Nausti hjá ykkur. Það hefur að minnsta kosti heyrzt". „Hún kemur á hverjum morgni og á kvöldin líka til þess að skipta um á Jóa litla og þvo honum. Hún hefur líka þvegið gólfið og búið til brauð fyrir okkur", sagði Sigga. „Þetta gengur þá víst ekkert illa, þó að mig vanti", sagði Signý. „Það þykir ekki svo mikið varið í verkin mín. Faðir þinn segir, að það þurfi ekki mikið fyrir Jóa litla að hafa á nóttunni. Kannske finnst honum annað, þegar hann þarf að hugsa um hann sjálfur". „Hún móðir þín er víst búin að þræla nóg hjá ykkur", greip Jóna fram í. „Nú vona ég að það taki enda. í vor ætlar hún að skilja við karlgaurinn hann föður þinn og verða frí og frjáls. Þér er ekki vorkunn að taka að þér heimilið. Það er ég, sem ætla að ráða fyrir henni í þetta sinn, svo að hún verði ekki alveg að aumingja heima hjá ykkur". „Heldur þú að víð vitum það ekki, að það er þú, sem hefur komið þessu öllu af stað", snökkti Sigga. „En ég veit, að mamma kemur aftur heim til okkar. Ætlarðu ekki að gera það, mamma?". „Ég kem kannske í fyrra- málið", sagði Signý. „Ég sef mikið betur hérna. Þú getur reynt að sofa með Jóa, ef pabba þínum finnst það erf- itt", bætti hún við í hlýrri málróm. „Hann vill ekki að ég sofi með hann", sagði Sigga. „Jæja, látum hann þá sofa með hann. Hann hefur víst ekki annað að gera", sagði Jóna. „Hann þarf að hugsa um kúna og kindurnar á daginn. Þá verður Tryggvi að reyna að hugsa um Jóa, þegar ég er í skólanum", sagði Siggav Dóttir Jónu frænku hét líka Sigríður. Það var móðurnafn þeirra systranna. Hún var á fermingaraldri. Hún hló að mæðusvipnum á nöfnu sinni. „Að sjá nú hvað Sigga er vesældarleg á svipinn, þó að hún sé í þessari fínu kápu. Engin telpa á eins fína kápu og hún, nema Bína í Móunum. Þvílíkt mont. Ég skyldi nú sýna ykkur það, hvort ég gæti ekki sofið með krakkagarminn og soðið matinn", sagði hún í kveljandi stríðni. „En þú þarft auðvitað alltaf að vera með Bakkabúðar stráknum á hverju kvöldi". „Góða mamma, komdu heim", kjökraði Sigga í Bjarnabæ. „Pabbi er alltaf svo daufur, síðan þú fórst að heim- an". „Ég kem kannske á morg- un", sagði móðir hennar. Hana Iangaði til þess að fylgjast með henni heim, en kom sér einhvern veginn ekki að því að breyta á móti því, sem systir hennar vildi. Sigga hvarf út um dyrnar, án iþess að kveðja, og hljóp heim hágrátandi. Móðurhjart- að kenndi líka sárt til. Hún bjóst til ferðar á eftir henni, en Jóna lokaði bænum og bað hana að reyna að vera rólega. Hér dyggðu engin vettlinga- tök, því að auðvitað hefði Jónas sent telpuna til þess að fá hana til að koma heim. „Þeir söknuðu kvennanna, þessir karlar, þegar þær færu, þó að ekkert þætti í þær var- ið, meðan þær væru heima og allt væri heimtað af þeim með sjálfskyldu". „Ég sé að þetta er ekki rétt af mér", sagði Signý. „Ég verð að reyna að bera þennan kross, sem á mig hefur verið lagður. Jónas fyrirgefur mér þetta aldrei". Signýju leið lítið betur þessa nótt, en þó að hún hefði verið heima í sínu eigin rúmi. Hún fann að hún hafði látið ginna sig út í eitthvert vandræða- mál, sem mundi verða henni erfitt og óþægilegt, áður en hún væri laus við það aftur. En hún gat ekki frekar en aðrir séð, hvað næstu dagar bæru í skauti sér. Samvizkan sagði henni, að hún væri frek- ar ómerkileg móðir, sem hefði látið það afskiptalaust, að Jóna og dóttir hennar særðu Siggu litlu í orði. Hún hafði verið nógu hrygg og niSur- dregin fyrir því, litla skinnið. Næsta morgun, strax og Signý var komin á fætur, kom Jóna með hálfan poka af sokkaplöggum, sem kona Hall- dórs söðlasmiðs átti, og hafði beðið hana að stoppa í fyrir sig. „Ég veit að hún þægir þér eitthvað fyrir það", sagði Jóna. „Þó það væri nú", sagði Signý dauf lega. „Ég er viss um að þetta er margra daga verk. Helzt vildi ég vera heima hjá henni með þetta. Ég fengi þó að minnsta kosti fæði". Það vildi Jóna ekki heyra nefnt. Svo sat Signý allan daginn við sokkaviðgerðina, en hug- urinn var alltaf heima í Bjarnabæ. Þar voru líka sokkaplögg, sem sífellt þurfti að gera við. Til allrar ham- ingju var hún búin með meira en hún hafði búizt við, þegar fór að skyggja. Hún var lögst út af og ætlaði að láta sér líða í brjóst eftir andvökurnar síð- astliðna nótt, þegar Sigga Jónudóttir kom inn með mikl- um bægslagangi og sagði, að Bína í Móum hefði sagt sér, að það væri áreiðanlega eitt- hvað að heima hjá Signýju. Tryggvi hefði sótt Jóhönnu yfirsetukonu. Hún var vana- lega sótt, ef einhver var al- varlega veikur, því að læknir var enginn nærri. Signý reis upp og flýtti sér að láta sjalið yfir sig, og hélt heimleiðis. Jóna fylgdist með henni. Signý fann ekki til kuldanepjunnar, sem stóð í fang henni. Hún fór svo hratt, að Jóna gat naumast fylgt henni eftir. Þegar þær komu inn í bæjardyrnar á Bjarnabæ stönzuðu þær til að blása mæðinni. Signý hlustaði með dunandi hjartslætti eftir hljóði innan úr baðstofunni. En það heyrðist ekkert. Þar var dauðaþögn. Hún opnaði hurðina í hálfa gátt og leit inn. Þorbjörg í Nausti stóð við eldavélina, rétt við dyrnar. Inn við rúmið hennar stóð Jónas og sneri baki til dyra, svo að hún sá ekki, hvernig hann var á svipinn. Hallfríður í Bakkabúð bograði yfir Jóa litla í rúminu. Ekkert af hin- um krökkunum var inni og enginn talaði orð. Þorbjörg kom auga á Sig- nýju, sem stóð náföl í dyra- gættinni. Hún horfði á hana ísköldum ásökunaraugum og sagði: „Svo þér hefur þó fundizt, að þú ættir eitthvert erindi heim". Signý rétti fram hendurnar í áttina til hennar eins og hún vildi grátbæna hana um sam- úð. „Hvað hefur komið fyrir? Guð hjálpi mér. Hvað er að, Þorbjörg?" kveinaði Signý. Þorbjörg benti henni með augunum til rúmsins, þar sem Jói litli lá. Jóna frænka stóð að baki systur sinnar, gapandi af undrun: „Skyldi hann vera dáinn?" tautaði hún yfir öxl henni. Hallfríður hafði orðið gest- anna vör. Hún kom fram að dyrunum. Hún var grátbólgin í andliti og skalf af ekka. Hún faðmaði Signýju að sér og hvíslaði: Það tók stutt af. Aðeins tvö krampaflg. Svo var allt búið". Svo studdi hún Signýju inn að rúminu. Jónas færði sig til hliðar og leit ekki á konu sína. Signý grúfði sig grátandi yfir litla líkið. Hallfríður reyndi að hugga hana. „Hefði ég vitað, að svona stutt var eftir, hefði ég ekki yfirgefið hann, blessaðan drenginn minn", kveinaði hún. Hallfríður hjálpaði Jónasi til þess að útbúa ofurlitlar lík- börur. Á þær var svo litli lík- aminn lagður og borinn fram í geymslu. Svo bjó hún um rúmið og kom Signýju í það. Jónas talaði ekki orð við konu sína. Hún gat ekki fengið af sér að-tala við hann. Svo hjálpaði Hallfríður drengjunum inn í rúm eftir að þeir voru búnir að borða, og kom ofurlitlu af nýmjólk ofan í Signýju. Svo bauð hún góða nótt og fór. Sigga gisti í Bakkabúð þessa nótt. Signý fór á fætur eins og vanalega og hitaði morgun- kaffið. Jónas drakk það stein- þegjandi, og fór svo út til að hugsa um skepnurnar. Signý var alveg eyðilögð. Hún hjálp- aði drengjunum á fætur og fór svo í fjósið. Þegar hún kom heim með mjólkina, stóð Sigga kjökrandi við eldavélina. Mamma hennar strauk henni yfir kinnina og heilsaði henni með kossi. Slíkt var óvanalegt. Svo fór hún að spyrja hana eftir, hvernig þetta hefði gengið daginn áður. Löngum er hefnigjarnt lít- ið vit. Leyfist kettinum að líta á kónginn. Lengi skal manninn reyna. Kóngur er hver af klæðun-
Beinir tenglar
