LÖGBERG-HEIMSKRINGLA, FIMMTUDAGINN 4. OKTÓBER 1962 Fréttir frá fslandi Frá bls. 1. Tíminn 18. til 23. sept. 50 holdanaut skorin 1 haust verður slátrað 50 holdnautum í Gunnarshorti. Verið er að fita nautin fyrir sláturnina. Allt eru um 230 holdanaut í Gunnarsholti í ár, og kvaðst Páll í Gunnarsholti hafa fengið 70 kálfa. Lætur hann nú 46 holda- naut ganga á akri þar, sem ræktað er fóðurkál, an það er mjög gott til 'þess að fita naut- in. Akur þessi er 20 hektarar að stærð, og auk þessara 46 nauta eru nú á honum hvorki meira né minna en 1200 lömb, og verða þau öll þarna fram í október. Skepnurnar hafa reyndar aðgang að öðru beiti- landi, enda tekur um viku tíma að venja þær á fóðurkál- ið. Kál þetta er mjög hávaxið, og sér rétt ofan á lömbin, þar sem þau eru á beit í því. Fjöldi brúa nú í smíðum 1 sumar hefur verið allmik- ið um brúarsmíðar hér og þar um landið. Stærstu brýrnar eru á Blöndu hjá Blönduósi, á Klifanda í Mýrdal, Fjallsá í Öræfum og Gljúfurá í Borg arfirði. En margar smærri brýr eru. einnig í smíðum. Nú er í þann veginn verið að byrja á endurbyggingu brúarinnar á Skógá undir Eyjafjöllum. Farvegur verður um leið fluttur nokkuð austar og verður brúin byggð á þurru landi, en ánni síðan veitt und ir hana. Við það verður hægt að leggja veg upp að Drangs- hlíðardal, vestan árinnar. Brú- in verður 36 metra löng og bitarnir verða úr strengja steypu. Nýlega var lokið við að byggja brú yfir Hofsá í Vest- urdal í Skagafirði. Þetta er 40 metra stálbitabrú með tré- gólfi. Hún er fyrst og fremst gerð fyrir innanhéraðs sam- göngur, en þess ber að gæta að sé Kjalvegur farinn til Skagafjarðar liggur leiðin um hina nýju brú. Verið er að endurbyggja brú á Fnjóská hjá Laufási. Þar var gömul járngrindarbrú, en hún var orðin of veikburða fyrir hina nýju stóru bíla. Hin nýja brú verður 22 metra stálbita- brú með steyptu gólfi. Auk þess sem þessi brú bætir sam- göngurnar við bæina utan Laufáss, verður hún farin að vetrarlagi, þegar Vaðlaheiðin teppist. Nýlega er lokið við smíði brúar á Stöðvará í Stöðvar- firði. Það er 27 metra steypt bitabrú á hinni nýju leið milli Stöðvarfjarðar og Breiðdals. } * Keflavíkurvegurinn steyptur Klukkan 9,45 í gærmorgun var byrjað að steypa Kefla- víkurveginn nýja, og var byrjað við Engidal, norðan Hafnarfjarðar. F u 11 gerður verður vegurinn 40—50 km. in að steypa 5 km. og er slegið upp mótum fyrir 1 km. í einu. Steypuvélin sem notuð er, og Islenzkir Aðalverktakar eiga, er mjög stórvirk, og steypir hún alla breiddina í einu, sem er 7V2 meter. Alls vinna nú við veginn 50—60 manns. Sprengdu nótina Vestmanneyjum, 21. sept. Líkur eru til að mikið síld- armagn sé hér við Eyjarnar. Trillurnar fá þetta tuttugu tunnur í róðri. 1 dag fóru tveir bátar út héðan með grunnnót. — Annar var Heimir, 15—16 lestir, hinn Erlingur IV., 70 lestir. Þeir fengu 100 mál í fyrra kastinu — sprengdu nótina í hinu. — H.E. Slátrun hafin Samtals virðist áætlað að slátra hátt á áttunda hundrað þúsund f jár, en sú tala á ef til vill eftir að breytast nokkuð, þegar til kastanna kemur. Langsamlega mestu er áætl- að að slátra hjá Sláturfélagi Frh. bls. '8- kjæran einginman Stephan Doneval B. Stephansson 50.00 Mrs. Björg Sigurdson, Höfn. í minningu um Steina ísdal 5.00 Mrs. G. Adams, Burnaby, B.C. 5.00 Mr. E. P. Mailman, Campbell River, B.C. 5.00 Mrs. Anna Peterson, Vancouver 5.00 Mrs. Beatrice Arnason, Campbell River 5.00 Mr. og Mrs. Frank Fredrickson, Van. 25.00 Alls 29,307.82 Gjafir til heimilisins frá Mrs. E. Johnson og Mrs. K. Oliver. Hj artans þakklæti f rá st j órnarnef ndinni Mrs. Emily Thorson, Ste. 103—1065 W. llth Ave., Vancouver 9, B.C. Gjafir í Byggingarsjóð Hafnar, Vancouver Áður auglýst $28,227.82 I.O.G.T. — Winnipeg 200.00 Major J. K. Hjalmar- son, Ottawa 200.00 Mr. og Mrs. Th. Elli- son, Burnaby, B.C. 100.00 Mr. og Mrs. S. B. 01- son, Vancouver 100.00 Mrs. Inga Skaftfeld, Vancouver 25.00 Mr. og Mrs. T. E. Johnson, Burnaby 25.00 Dr. og Mrs. S. W. Steinson, Victoria 25.00 Mrs. Freda Domoney, Vancouver 50.00 Mrs. S. Parrish, Vanc. 40.00 Mr. Th. Bergman, Höfn 10.00 Mr. Björn Thorvard- son, Höfn 10.00 Mr. og Mrs. W. Thompson, Vanc. 10.00 Mr. og Mrs. J. T. Beck, Winnipeg, í minn- ingu um Jóhönnu Pálsson 10.00 Dr. og Mrs. Richard Beck, Grand Forks, N. D. 1 minningu um Einar og Sigríði Brandson, foreldra Mrs. Beck og til minningar um Hans Kjartan og Þórunni Vigfúsínu, foreldra Richard Beck 100.00 Mrs. Stefia Jonsson, Wynyard, Sask. I minningu um kæra vinkonu Mrs. Guðný Anderson sem lézt í Winnipeg 5. júlí sl. 25.00 Dr. og Mrs. S. E. Björnson, White Rock, B.C. í minn- ingu um Stephan Doneval B. Stephans- son 50.00 Mrs. Inga Stephans- son. 1 minningu um Hawaii Frá bls. 4. frumbyggja Suðurhafseyja eða alls hins víðáttumikla eyjasvæðis frá Nýja-Sjálandi til Páskaeyjar og Hawaii-eyja, en allt þetta svæði kallast Pólýnesía, það er: „hinar mörgu eyjar". — Tungumál þeirra, sem byggðu pólýnes- ísku eyjarnar, þegar hvítir menn fundu þær, var í aðal- atriðum mjög svipað, og bend- ir til sameiginlegs uppruna, þótt þeir byggju dreift um hið víða haf. Til Hawaii eru þeir taldir hafa komið frá Tahiti, og hefur ýmsum getum verið að því leitt, hvað hafi knúið Tahitimenn til svo langrar sæfarar á jafnlélegum farkost- um til úthafssiglinga og þeir höfðu þá yfir að ráða. Hafa sumir látið sér til hugar koma, að innbyrðis deilur höfðingja hafi valdið því, að þeir, sem undir urðu eða sáu fyrir ó- sigur sinn og líflát, hafi tekið þann kost að hverfa brott og freista þess að leita annarra eyja, þótt þær væru þeim ó- kunnar. En Tahiti-menn og síðar íbúar Hawaii voru löng- um afburða sjómenn og bátar þeirra gátu borið 60—100 manns og allmikið af varn- ingi að auki. Af einhverjum ástæðum rofnaði sambandið milli Tahiti og Hawaii fyrir fullt og allt. Hawaii-menn lifðu óralangan tíma, enginn veit hve lengi, í fullkominni einangrun frá umheiminum í einhverju fegursta og gjöful- asta landi, sem þekkist í ver- öldi'nni. Hitinn er næstum jafn allan ársins hring, 20—30 stig á Celsíus, og staðvindar frá hafinu veita nokkurn svala. Á sumum stöðum rignir allmikið og gróðurinn ber þess vitni, að þar fara vaxtarskil- yrði öll saman: frjósamur jarðvegur, regn og sól. En annars staðar er lítið um regn, og varð sá hluti landsins ekki arðsamur sem ræktunarland fyrr en vatftsveitur í stórum stíl komu til sögunnar, og sums staðar eru eyðisandar. Á tímum hinnar algeru ein- angrunar Hawaii urðu þar litl- ar þjóðlífsbreytingar, — heita mátti að tíminn stæði kyrr öld eftir öld. Lifnaðarhættir héldust hinir sömu og í önd- verðu m e ð a n stórf elldar breytingar áttu sér stað í Evrópu, m e ð a n Ameríka fannst, byggðist og varð sjálf- stætt og voldugt ríki. En gagn- stætt því, sem menn oft gera sér í hugarlund um íbúa Suð- urhafseyja, þá voru Hawaii- búar ekki sljóir menn, sem lágu í leti í skugga pálma- trjánna. Þeir voru ágætir fiskimenn, gerðu jafnvel tjarnir og lón, þar sem þeir stunduðu fiskirækt til að gera veiðina öruggari og erfiðis- minni. Þeir felldu tré með frumstæðum steinöxum og gerðu sér báta, reistu hús- grindur úr timbri og þöktu þær grófu grasi. Slík grashús eru ekki lengur notuð, en gerðar hafa verið nákvæmar eftirlíkingar þeirra og má t. d. sjá slíkt hús í Bishop-safn- inu í Honolulu, sem er full- komnast safna um þjóðminjar frá Suðurhafseyjum. Hawaii- menn stunduðu einnig land- búnað af atorku. Þeir ræktuðu jurt, sem kallast Taro, — á íslenzku fílseyra (Colocasia antiquorum), og úr rótarhnúð- um jurtarinnar bjuggu þeir til einskonar stöppu, sem á þeirra máli heitir „poi". Þessi matur, ásamt fiski, var aðalfæða eyja- manna. En einnig ræktuðu þeir svokölluð „kínversk jarð- epli", en það er rótarávöxtur, sem ekkert á skylt við jarð- epli. Ennfremur neyttu þeir brauðaldina, og svín höfðu þeir, hunda og hænsni, og var allt notað til fæðu, — einnig hundarnir. Taro-stappan var mjög fitandi, enda töldu höfð- ingjar eyjanna, karlar sem konur, það sjálfsagt og tákn um veldi og velmegun að vera sem allra feitastir, og þótti eftirsóknarvert að verða 300 pund á þyngd. Karlmenn stunduðu landbúnað og fisk- veiðar, en konur bjuggu til ábreiður og klæðnað úr berki mórberjatrjánna. Börkurinn var lagður í bleyti og barinn í þunnar lengjur. Hlutverk kvennanna í daglegum störf- um í hinu forna samfélagi á Hawaii var engu þýðingar- minna en karlmannanna, og þær voru sumar hverjar álíka valdamiklar og hinir ráða- mestu höfðingjar. Eljusemi og listfengi hinna fornu Hawaii-búa speglast sennilega einna bezt í hinum undurfögru fjaðrahjálmum og fjaðraskikkjum, sem gei;ðar voru handa konungum þeirra og öðrum höfðingjum. í þær þurfti litríkar fjaðrir af þús- undum smáfugla. Fuglunum var náð lifandi. Aðeins vissar fjaðrir, örfáar, voru teknar af hverjum fugli, og honum síð-. an sleppt aftur. Síðan voru hinar litfö"gru smáf jaðrir felld- ar saman í dýrindis skikkjur, sem entust óralangan tíma og halda litfegurð sinni og bera vitni um ríka fegurðartilfinn- ingu og ótrúlega elju. Svipað- ar skikkjur voru einnig gerðar sums staðar í Suður-Ameríku, og má sjá sýnishorn af þeim í söfnum á Spáni, en fjaðra- skikkjurnar á Hawaii, sem varðveittar eru í Honolulu, virtust mér enn fegurri á að líta. Framhald. METROPOLITAN CIVIL DEFENCE ln An Emergency.. WOULD YOU KNOW WHAT TO DO? CAN YOU PACK A SURVIVAL KIT? PROTECT YOUR FAMILY AGAINST FALLOUT? FIND WATER IN AN EMERGENCY? Beginning this week, information on these and many other problems will be published in this newspaper as a public service — so that you may know how to protect your family in an emergency. At the same time, Metropolitan Civil Defence welcomes any inquiry you may have, and will gladly provide additional information. Read and save these weekly items and for further details . . . Wriie or call: METR0P0LITAN CIVIL DEFENCE 1767 PORTAGE AVENUE — TUrner 8-2351
Beinir tenglar
