Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lögberg-Heimskringla

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lögberg-Heimskringla

						8 • Lögberg - Heimskringla • Föstudagur 27. október 1989
Halldór Laxness - Kvöldstund í New York 1959
Einusinni sem
oftar var ég gestur í
kvöldboði hjá góðum
vinum í New York,
)»eim Julius Isaacs
dómara og Betty
myndhöggvara,
konu hans, sem
mörgum voru að
góðu kunn hér á
landi. Judge Isaacs
hefur leingi verið
listfrömuður í landi
sínu, einkum peirrar
myndlistar sem fyr á
okkar tíma var kölluð
fararbroddur eða
frammúrstefna,
avant-garde. peir
sjálfir nefndu sig
„Dada" pegar )»eir
komu fyrst fram
suður í Evrópu uppúr
aldamótum. Núna er
Dada víst hröpuð
niðrúr öllu valdi, gott
ef ekki orðin klassisk.
í         ofangreindu
samkvæmi báru
sumir gesta nokkur
pau nöfn sem fyr á
öidinni           urðu
mðnnum að un-
drunarefnum í list.
Tilamunda var par á meðal sá landale-
itandi nútímalistar, Marcel Duchamp
sem átt hefur óh'tinn pátt í að sanna að
Dada og aðrar stefnur skyldar, væru j>að
náttúrlegasta og mest „bláttáfram" í allri
lisL pó virtíst mörgum sem hvert hans
verk í orði og athöfn hefði nýa opinberun
eða amk dulda visku í sér fólgna einsog
altaris)»jónusta musterispresta. Hann var
í raun og veru einn af meisturunum í Tíbet
pó hann væri ýmist skattskrifaður í París
eða New York! alpjóðlegur
hástéttarfransmaður af betra tæinu,
hlédrægur, en að sama skapi góður
áheyrandi, lámæltur í svörum, ögn ein-
sog fámál véfrétt. En mér reyndist erfitt
að vera í stofu með pessum manni án )»ess
að fara að hugsa um klósettskálina hans
frægu kríngum 1910.
Nokkrum árum á undan haföi ég kynst
íNewYorkfniDorothyMiUerfyrirtílstílli
smeiginlegra vina; hún var pá
frammámaður pess mikla safns Museum
of Modern Art í New York, stiórnaði
daglegum rekstri pess og réði miklu um
innkaup pess. Skömmu seinna kom hún
híngað til lands í föruneyti dr. Alfreds
Barrs og konu hans, en hann var pá
Halldór Laxness
orðinn forstióri pessa safns og safnið
heimsfrægt. Erindi )»eirra híngað var að
forvitnast um íslenska nútímamyndlist,
einkum peirra Svavars Guðnasonar og
Jóhannesar Kjarvals.
í fyrirlestri sem dr. Barr flutti hér í
Gamla Bíól sagði hann okkur )»ær fréttír
semlétufurðulegaíeyrumj»eirrafáusem
komnir voru að hlusta, að sá
forustumaður í listpólitík sem hefði
komið fótum undir )»etta fræga safn,
Museum of Modern Art, )»ektur undir
nafninu Holger CahiU, væri íslendíngur
og héti Sveinn Bjarnarson, Ég hafði
reyndar áður heyrt að Dorothy Miller
ætti ævintyralegan bónda. pessi maður
hafði í kreppunniverið til kvaddur af
forseta Bandaríkjanna, Franldin D.
Roosevelt, til að irina af hendi mikhvægt
hlutverk. Ástand í listmálum var pá
geigvænlegt í USA Kreppan fór lángt
með að gánga af tveim stéttum í landinu
dauðum, bændum og Ustamönnum, - að
ótöldum atvinnuleysíngjunum. Ekki
verður annað sagt en Roosevelt hafi verið
snjall maður í hagstjórn, að slá bændum
og listamönnum saman í félag með
einum pennadrætti, og innlima fagrar
listir í landbúnaðarprógrammið fræga,
0»etta hefði fyrir laungu átt að gera
hérna). Nema árángur varð sá að áratug
síðar höfðu bandaríkjamenn tekið
forustu í myndlist heimsins, og
ýmsir helstu listamenn Evrópu voru
fluttir búferlum vestur um haf, en
Museum of Modern Art viðurkent
eitt merkast safn heimsins í nútímahst
Petta góða kvöld í New York um árið
áttaði ég mig í fyrstu ekki á pvi, í miðjum
kokkteilnum, hver maðurinn væri sem
kom á móti mér við hlið frú Miller í ges-
tahópi Isaacs dómara; grannur
öldúngur, og pá reyndar farinn að heilsu,
en bjartur yfirlitum ívið rauðbirkinn,
glaðbeittur og frjálslegur með )»eim hætti
sem amríkönum er lagið. Hann gekk
beint tíl mín með útrétta hönd og sagði
brosandi á hreinni saskatschewan-
íslensku: Kondu sællmister Laxness, ég
er glaður að mæta )»ér, ég heiti Sveinn
Bjarnarson af Skógarströnd.
petta var fulltrúi og
framkvæmdastjóri peirrar h^tpólitíkur,
kendrar við Franklin D. Roosevelt
forseta, sem olli aldahvörfum í amrískri
listsögu; Holger Cahill, maðurinn sem
hafði skipulagt
Museum of Mod-
ern Art Ég geymi í
endurminníngu
)»ennan eina fund
okkar; og tvö
umræðuefni okkar
eru mér enn
hugstæð, bæði
varðandi ísland, en
bíður betri tíða að
rekja )»au. Auk )>ess
að                 vera
listfræðingur var
Holger Cahill
skáldsagnahöfun-
dur. Hann var líka
sérfræðingur í
Kína. Athuganir
hans báru merki
óvernju beinskeyt-
trar hugsunar, og
gerðu            mér
skiljanlegan frama
hans, )»ótt hitt sé
undarlegt, að um
uppruna sinn,
skírnarnaf n,
fæðíngarár og
fæðíngarstað lét
hann aldrei neitt
uppskátt lángt fra-
meftir ævi, ekki
einusinni við konu
sína, en hann var kvæntur í 29 ár; opinber-
lega taldi hann sig sex árum ýngri
en hann var og fæddan í Minnesota.
íslenskt fæðingarvottorð útgefið af
pjóðskjalasafni 1962, telur Svein
Kristján Bjarnarson fæddan á
Breiðabólsstað á Skógarströnd 13nda
janúar 1887.
Allmörg ár eru nú liðin síðan frú
Dorothy Miller varð við pekri beiðni
að semja handa mér stuttorða ævi bónda
síns. Óviðráðanlegar orsakir, mér liggur
við að segja hrapalleg óhöpp, liggja til
)»ess að birtíng hefur dregist, og heföi
mátt vera fyr að Sveins Bjarnarsonar væri
getið á íslandi, en )»að er ekki heldur um
seinan.
Lögberg-Heimskringla
óskar eftir efni
Við hvetjum lesendur okkar til fess að
senda okkur fréttagreinar eða annað
athyglisvert efni. Við kjósum helst að
greinarnar séu vélritaðar og að peim fylgi
myndir. Myndirnar fær höfundur endursen-
dar pegar greinin hefur birst í btaðinu.
ICELfiNDIC  EXERCISE
eftir GíslaJ. Ástpórsson
WA$ mo VA' A9 WWfo
Vi)4" M£f?, <b\G6A V/6ÚAJ
©
1. What do you want to eat at my house, Sigga
Vigga, when I invíte you for dinner?      Ptarmigan.
2. What is your next favourite?
Lighuy smoked rack of pork.
3. And third favourite?
Fried leg of larnb is not bad! (Lit.: no fish guts!)
4. Are we somewhat approaching aged haddock?
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8