Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Breišablik

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Breišablik

						BREIÐABLIK
guS heflr sagt þaS, hver vill svo leyfa sér
aö segja eitt orS á móti!" (E.A.33,151111).
Hvernig skyldi bræSrum vorum lítast á,
sem tala nákvæmlega eins nú á dögum
og Lúter leggur þeim orS í munn?
Hvernig skyldi þeim líka nafnið?
Fari nú einhver aS halda þeirrifjarstæBu
fram, aö Lúter hafi tekið þetta aftur fyr-
ir andlátiS, má benda þeim á, að í skýr-
ing- sinni á skilnaSarræSu frelsarans frá
árinu 1537 segir hann, aS Kristur sé
þungamiSja biblíunnar og" komi nokkur
meS opinberan, sem ekki sé orSum hans
samkvæm, þurfi enginn aS ganga aS því
gruflandi, að hún sé runnin frá hinum
leiSa djöfli (E, A. 49,231). Nú vita allir,
hve óumræðilega margt þaS er í biblíunni,
sem er í hreinni mótsögn viS orð Jesú og
kenningu. Um alla þá tegund opinber-
unar dæmir Lúter eins og hér segir 7 ár-
um eftir samningu Ágsborgarjátningar.
Og samt vilja bræSur vorir koma oss til
að trúa því, að hún rígbindi menn við
bókstafsinnblásturinn. Annars er gott í
þessu sambandi að gera sér Ijóst, þó ekki
sé nema með einu dæmi, hve frjáls Lúter
var gagnvart játningum kirkjunnar. Hann
skoSaði þær alls ekki sem nein lagabönd.
Hann dæmdi aðal-orðið í Nikeu-játning-
unni, homousios, sem tákna átti það, að
Kristur værí sömu veru og faSírínn, heið-
inglegt orð, sem hvergi kæmi fyriríbibl-
íunni. Hann krafðist réttarins til að
mega hafna því algerlega.án þessaSvera
þess vegna álitinn trúvillingur (Rationis
Latomianae confutatio 1521. Opp. var
V, 506). Um orðiS þrcnni?ig sagSi hann
í prédikunum sínum: Dreifaltigkeit ist
eine recht böse Deutsch — þrenning er
reglulega léleg þýzka. Og hann brenni-
merkír bæði þýzka orðiS og latneska orS-
iS triuiias, er merkir hiS sama, sem köld
stærðfræBileg, æfintýra orS, er hvergi
komi fyrir í biblíunni. ,,Þótt við neyS-
umst til aS nota þau, er þó orSið gu&
langt um betra". Og á þenna hátt getur
hann komist aS orSi í prédikunum frá ár-
unum 1532 (E. A. 5236) og 1538 (E. A.
6,358). Hve óumræðilega miklu frjálsari
maður Lúter var, bæði ungur og gamall,
en bræSur vorir, sem uppi eru á þessarri
20. öld. Hann gerir þeim heldur en ekki
til minkunar, kirkjufélagsprestunum,
sem líta svo á, að þeir sé eftir því betur
kristnir, sem þeir reyra sig fleiri fjötrum.
Lúter átti þaS einkenni germanska
andans aS vera hreinskilinn maður. Hann
var einlægur maSur og hreinskilinn um
fram flesta meiin aðra. Hann hefir þrýst
því einkenni á kirkjudeildina, sem ber
nafn hans. Hún hefir gengið á undan
öllum öðrum í því aS segja sannleikann í
trúarefnum, hvort sem heiminum hefir
þótt betur eða verr. Nútíma-guSfræSin
er runnin upp í garSi lúterskrar kirkju
og er beint áframhald siðbótarinnar.
Hún sver sig í ættina til Lúters og sann-
leiksvottanna allra með hreinskilninni í
trúarefnum, — þeirri einlægni, sem allri
trú ætti að vera samfara, er ekkert reyn-
ir aS dylja, en talar um öll erni guSfræð-
innar í því þekkingarljósi, sem hún hefir
öSlast, án tillits til hvort vel er um hana
talaB eSa illa. I bréfi sínu til Saxlands-
höfSingjanna, FriSriks og Jóhanns, sem
hann reit 24. ág. 1524 (E. A. 53,265)
segir hann: ,,Látum andana rjúka sam-
an og skilma. Verði einhverir afvega-
leiddir, gott og vel, svo gengur þaS í
vanalegum hernaBi; þar sem stn'S og bar-
dagi er, hljóta einhverir að falla og vera
særSir, en hver sem ráSvandlega berst,
mun krýndur verSa". Það er mál hrein-
skilins og ráðvands bardagamanns. Mál
nútíma-guSfræBinnar er þetta: Segjum
frá öllum hlufum eins satt og rétt og vér
bezt vitum og- feium drotni afleiSingarnar.
En gamla guSfræSin hefir afneitað Lút-
er einnig í þessu. Hún hefir einhverja
hörmulega tilhneigingu til að vera stöð-
ugt að hylma yfir. Öllum er um það
kunnugt, að viðkvæðið hefir veriS hér frá
fyrstu tíS: ,,ÞaB er g-uSvelkomið aS hafa
þessar   skoSanir,   ef þiS þegið yfir þeim.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16