Tímarit.is   | Tímarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrá inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagsbrún

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoğa í nıjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ağlaga hæğ


Vafrinn şinn styğur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til ağ skoğa blağsíğuna sem JPG
Dagsbrún

						60

DAGSBRÚN

tunnum til ýmsra embættis- og

heldrimanna bæjarins, og þegar

svo menn alment komast að þessu

og ætla að ná kaupum á olíunni,

þá er alt sem þessir kaupmenn

mega selja(án seðla) „upp pantað"

og selt „gömlum (viðskifta)vinum"

kaupmanna og olíufélagsins. Og

þó einstaka tunna hafl slæðst til

manna í alþýðustétt, þá hafa það

að eins verið undantekningar, sem

staðfest hafa regluna um söluna

til hinna.

Landsstjórninni    er   það    ekki

vansalaust   að   láta   þannig,    rétt

undir    handarjaðri    sínum,   selja

olíuna  þvert   ofan í reglugerð þá,

sem  hún  hefir sett 7. þ. m. um

sölu   og   afhending þessarar vöru.

Og það, að reglugerð þessi hefir

eigi   komið   nógu   snemma til að

hefta þessa ranglátu úthlutun, getur

sýnt þrent. í fyrsta lagi, að drátt-

urinn   á  titkomu reglugerðarinnar

sé    að    eins    venjulegu   seinlæti

stjórnarinnar að kenna (þó svo að

einhver     skrifstofustjóra-skussinn

hafi lúrt á reglugerðinni í nokkra

daga, þá ber stjórnin ábyrgð á því,

að   framkvæmdirnar séu gerðar á

réttum tíma); í öðru lagi, og það

er verra, að landsstjórnin sé með-

sek   í   ranglætinu,  hafi leyft það,

til að þóknast kaupmanna- og höfð-

ingjalýð bæjarins, og í þriðja lagi,

að   stjórnin   hafi   ætlað  að semj'a

um afhendingu farmsins við Stein-

olíufélagið og það látið líklega, en

notað   tímann   meðan   samningar

stóðu    yfir,    til  að   selja bak við

stjórnina  og leika þannig á hana.

En   hvernig sem í þessu liggur

þá   hefir   hér   verið   framið   stór-

kostlegt   ranglœti,   og   það   því

fremur, sem sagt er,   að sú olíu-

tegund,   sem   seld var,   hafi verið

hin besta að gæðum, sem hér er

seld (Water White) og að af þeirri

tegund hafi að eins verið fá hundr-

uð tunna í farminum.   Og þá fer

að verða skiljanleg grœðgi höfð-

ingjavaldsins  að  hrifsa  undir

sig beztu vöruna þegar líkur eru

til að hún muni fljótt þrjóta, hitt

fullgott handa efnalitla alpýðu-

fólkinu.

Til þess að hreinsa sig í þessu

máli verður stjórnin að láta þann

krók koma á móti bragði St.fél.,

að krefjast skýrslna um það, hverjir

hafi fengið olíuna keypta, og láta

taka aftur af þeim, sem hafa fengið

óhóflega mikið og láta þá aðeins

halda hæfilegum skamti, og auð-

vitað ættu þeir ekki að fá úthlut-

að olíu, fyr en þrotnar væru birgðir

þær, sem þeir fengju að halda eftir.

Ari.

Ur herbúQum verkamaia.

i.

Yrkið jörðina, sáið kartöflum,

var hrópað til okkar Reykvíkinga

og annara í vor — þó hvorki væri

til áburður né kartöflur — þó ein-

hversstaðar hefði nú verið land

hér í kring til að sá í, en allir

vita að það er orðið af skornum

skamti. Fyrverandi bæjarstjórn og

núverandi meirihluta hennar eig-

um við það að þakka. Jæja um

kartöflurnar var það, sem eg ætl-

aði að skrifa. Það fréttist að von

væri **á kartöflum frá útlöndum

fyrir tilstilli stjórnarráðsins, og það

fréttist einn góðan veðurdag, að

kartöflur væru komnar. Maður nokk-

ur fór á fund þeirra háu herra og

V spurðist fyrir um hvort hann og

nokkrir aðrir sem í félagi væru

með dálítinn garð og hefðu hann

undirbúinn til sáningar, gætu feng-

ið einn eða fleiri poka. Svar: Hr.

Einar Helgason hefir fullveldi yfir

kartöflum. Þá var farið til Einars,

svar: Alt pantað.

II.

Tjörneskolin komu, og blöðin

gátu þess, að auglýst mundi verða

hvernig þeim yrði úthlutað. Eg

komst uppá Laugaveg og á verzl-

unarskrifstofuna og spurði eftir

hvort ekki væri hægt að fá kol

af Tjörn.kolum; fékk það svar, að

ekkert væri enn ákveðið, hvernig

þeim yrði útbýtt, nokkrum klukku-

tímum seinna er farið að aka

þeim burtu á hestum. Eg var

bundinn við vinnu og gat því ekki

komist uppá Laugav. til að panta,

eins og kallað er, fyr en nokkr-

um dögum seinna. — Þess skal

getið, að eg leitaði í blöðum eftir

auglýsing um úthlutunina, en fann

ekkert. Þegar eg kom svo á skrif-

stofuna og spurði um kolin, var

svarið: Alt pantað.

III.

Það fréttist einn góðan veður-

dag að landsstjórnin hefði keypt

fyrirfram alt smjör sem rjómabú-

in framleiddu. Eg fór uppí stjórn-

arráð, spurðist fyrir um smjörið

og var vísað til Sláturfélans Suð-

urlands. Eg þangað, eða réttara

sagt, eg ætlaði þangað, en komst

ekki alla leið því eg mætti manni

á miðri leið sem kvaðst hafa spurt

sig fyrir um smjörið og fengið

það svar, að alt væri upp pantað

og ekki selt nema í heilum tunn-

um (smjörtunnum).

Við höfum borgarstjóra og bæj-

arstjórn, dýrtíðarnefnd, matvæla-

nefnd, og hver veit nema ein-

hverjar fleiri nefndir séu, sem

eiga að vernda oss og varðveita,

svo að vér smælingjarnir ekki föll-

um úr harðrétti — en svo mikið

er víst, að þessar þrjár stofnanir

eiga að annast um málefni borg-

arbúa — og þá hélt eg að þær

ættu að sjá um að bærinn fengi

einn hluta af lílsnauðsynjum sem

til landsins flytjast og að bæði

þeim og hinum, sem framleiddar

eru í landinu, væri á þann hátt

úthlutað til bæjarmanna að öllum

jafnt fátækum sem efnuðum, gæf-

ist færi að fá þær, en svo verður

það samt ekki í framkvæmdinni

— þessi pöntunaraðferð fyrirbyggir

það — og víst er um það að ein-

hvernveginn er það að efnamenn-

irnir verða fyrstir manna þess

vislr þegar vörurnar eru á ferðinni

og fá tækifæri til að panta, og

þegar vörurnar eru látnar úti

mestmegnis í stærri kaupum, verða

efnaleysingjarnir af kaupunum, þó

að miklu leiti megi skella skuld-

inni á stjórnina og skrifstofu-

stjóra og verzlunarráðunauta henn-

ar, þá eru fleiri sem halda verða

í pokahornið með henni og líklega

færu sumir af meðlimum nefnd-

anna sem eg áður hefi nefnt, að

bogna í baki, ef þeirra hluti af

syndapokanum væri látinn á herð-

ar þeirra.

IV.

Nú er bezt að líta snöggvast

inn í þingsalinn, þar sem beztu

menn þjóðarinnar eiga að eiga

sæti. í þingbyrjun höfðu margir

góðar vonir um, að þingið mundi

leggja íram alla sína krafta til að

bjarga þjóðinni frá yfirvofandi harð-

réttis tíma, en þær vonir hafa

illa brugðist. Alvöru og fyrirhyggju-

sem greinilegast kemur í ljós með

frumvarpafjölda þeim sem dembt

er inn í þingið, sumum mjög svo

fánýtum og lítilsverðum og mörg-

um sem bíða máttu betri tíma,

og svo skemta þeir herrar sjálfum

sér og . . — rneð því að rífast

um þessi fóstur sín tímum saman

—; alvarlegu málin, dýrtíðarmál-

in, eru látin sitja á hakanum; þeir

góðu menn virðast ekki rojög svo

hugsjúkir yfir því þótt yfir þjóð-

inni vofi máske það ömurlegasta

hallæri sem nokkurn tíma hefir

yfir þetta land dunið.

V.

Hvað er framundan ?

Þetta ár sem yfirstendur verður

fyrir almenning sem lífsframfærj

sitt hafa af sjóföngum, það tekju-

rýrasta sem við höfum haft um

langt skeið — útgerð togaranna

var um langan tíma stöðvuð, afli

á vélbáta var í vetur og vor mjög

rýr. Síldarveiðar sem margir hafa

haft gott af undanfarin ár virðast

ætla að mishepnast og svo þegar

búið er að selja togarana út úr

landinu, hvað tekur pá við f

Stjórnin og þingið er alvörulít-

lítið. Sjálfir hafa þeir herrar nóg

að bíta og brenna en hvað á fjöld-

inn að gera þegar hann hefir hvor-

ugt. Það mun framtíðin leiða í

Ijós. — Fyrsti þingm. Rvíkur hefir

komið fram með frumvarp, þar

sem farið er framá að bæta nokk-

uð úr fyrir almenningi — en

hefir þingmönnum annara kaup-

staða eða sjávarplássa þóknast,

enn sem komið er, að leggja

nokkuð til málanna, sem að gagni

mætti koma, og þótt sveitabænd-

ur kunni að mörgu leyti að vera

betur staddir en verkamenn og

sjómenn, þá er ekki ólíklegt að

margir hinna smærri meðal þeirra

fái sig fullreynda áður hildarleikn-

um lýkiir — eða halda þeir góðu

bændur og búalið á þingi, að af-

nám ullartollsins verði allra meina

bót — svo smásálarlegir getur

maður vel hugsað að margir þeirra

séu, reynslan er búin að sýna það.

Af frumvarpi Jörundar er nú

orðið svo lítið eftir, aö litlu er

bætt þótt framgangi það, sem þre-

menningarnir leggja til í minni-

hluta bjargráðanefndar — já, bjarg-

ráðanefndar, slíkur bjargvættur! —

Um  aukaþingið í vetur var sagt:

Nótur.

Grieg: Romancer & Sange . . .    2,00

Fifty mastersongs by twenty com-

pomsers.Eogelsk&TyskTekst    7,00

Opera. Album f. Violin og Klaver    1,50

Davids Violin-Skole I. og II. Del    1,05

Hanons 0velser complet  ....    5,25

Federhof-Möller: Harmon.-Skole    1,50

Tekla Gribels: Musikalsk Börne-

have for de förste Begyndere    2,50

Schubert: 4- Impromtu......    1,00

Schumann: Die Soldatenbraut .    0,20

Heise. Aases Sange........    1,50

Trollhattan sjung nára. Tre Sange    0,60

Duet af Rosenkavaleren Strauzs    2,25

Mimis Arie af Boheme.....    1,35

Rudolphes Arie    —     ......    1,50

Sæterjentens Söndag.......    0,60

Grieg: Min Tankes Tanke ene

du er vorden..........    1,00

Ak! Vermeland! Du skönne . .    0,25

Polsk Fædrelandssang......    0,75

Olafs Romance af Elveskud  . .   0,75

Lange-Múller: Sulamiths Sange    1,50

Haydn Album m. Fotograt.  og

biografiske Oplysninger ....    7,00

Caruli: Guitarskolem. Óvelsestk.    1,50

Sinding: Friilingsrauchen ....    1,35

—  Op. 44, I. Caprice Es Dur .    i,oo

Stenhammer: Gildet paa Solhaug    1,65

Symfoni i E-Dur, 4-Hænder af

Ludolf Kielsen..........    2,00

Gade: Pianostykker Op. 34 • • •    2,00

Fantasi over: Flyv, Fugl, Flyv .    0,60

Den liile Hertug. Let udsat. . .    0,50

Album f. Orgel af Grieg.....    2,00

Dronning Dagmar Fantasi  . . .    0,40

DrömmebiHeder. Let udsat ...    0,75

M.-Bartholdy. Op. 33, No. 1 Capr.    0,25

Czerny Etuder...........    2,00

—  40 daglige Ovelser......    1,00

Overturen til Don hian.....    0,75

Kejser Nicolais March......    0,25

Kuhlau: kondo f. 4 Hænder . .    0,75

Pini   Henriques.  Sammenspil f.

Violin og Klaver Op. 22 H I    1,50

Fantasi over: Det er saa yndigt

at fölges ad...........    0,70

Overture til Figaro Bryllup . . .    0,75

(Frh.).

Sendar um alt land gegn eftirkröfu.

Hljóðfærahús Reybjavíkur.

Símnefni: Hljóðfærahús.       Sími  656.

111 var þín fyrsta ganga.  En hvað

skyldi verða sagt um þetta þing?

Otto N. Þorláksson.

Sterling

skip landsstjórnarinnar kom

hingað í morgun frá Kaupmanna-

höfn hlaðið vgrum, og með fjölda

farþegja.

Ameríknterðir.

Gullfoss lagði af stað til Ame-

ríku í gærkvöldi, „ísland" fór um

miðja vikuna og Lagarfoss er

kominn til Halifax.

Botnia

kom úr strandferð í gærmorgun.

Mjólkurkaup bæjarstjórnar.

Bæjarstjórnin hefir gert samning

við bændur austur í Ölfusi um

kaup á uýmjólk handa bænum,

um 400 1. daglega; er hún flutt

hingað í bifreið og seld á 4 eða

5 stöðum í bænum og verðið

44 aurar lítrinn. Fyrsta send-

ingin kom hingað í gærkvöldi kl.

liðlega 10.

DAGSBRÚN

kemur út á laugardögum, og er að

jafnaði 4 síður aðra vikuna en 2 hina.

Árg. kostar kr. 2,50. Borgist fyrirfram.

Afgreiðsla og innheimta á Laugavegi

4 (Bókabúðinni).

„AUSTRI"

er lcsinn á nærri hverju heimili

á Austurlandi. í honum ættu

því allir þeir að auglýsa, sem

afla vilja viðskifta á Austurlandi.

Prentsmiðjan Giitenberg.

					
Fela smámyndir
Blağsíğa 59
Blağsíğa 59
Blağsíğa 60
Blağsíğa 60