Tímarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrá inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Ingólfur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoğa í nıjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ağlaga hæğ


Vafrinn şinn styğur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til ağ skoğa blağsíğuna sem JPG
Ingólfur

						130
INGÓLFUR
inn við þessi orð umboðsmannsins.
Þingmónnum brá allmjög við og nokkr-
ir þeirra gripu fram í og kváðu þetta
mestu fjarstæðu og ósannindi.
Umboðsmaðurinn sagði að þetta
mundi áreiðanlegt, þingmaður hefði
sagt sér það, og þeir P/ytz og Kyder
hefði tekið það sem skýrt og afdrátt-
arlaust loforð, sem ekki yrði af brugð-
ið. Eitthvað hnaut enn í sumum þing-
mönnum að mótmæla þessu, og bætti
Kl. J. þá við, að þetta hefði verið
eftir öll veizluhöldin í Dinmörku og
þingmenn þá glaðir og örir eftir gildin
og mundu þvi líklega að minsta kosti
ekki hafa gætt þess að mótmæla þess-
ari beiðni fyrrnefndra manna, svo að
þeir hefði skilið undirtektir þdrra sem
óbrigðult loforð!
Fleira var ekki rætt um mál þetta
„eldhúsdaginn", enda var nóg komið.
Málið er þá svo vaxið, að þeir „stór-
danirnir" Prytz og Ryder, sem verið
hafa að vasast í skógræðilu hér álandi
um nokkur ár, sýna þá frekju og áleitni
við þingmenn á Botníu í fyrra að láta
þá skuldbinda sig með loforði til þess
að stofna skógarvarðarembætti á nssta
alþingi, handa út'endum óreyndum
manni — Kofoed Han3en — með 5000
króna árslaunum og eftiriaunarétti.
Reyndar hafa nú þingmenn þverneitað
að nokkuð sé hæft í þessu, allir þeir
sem „Ingólfar" hefir átt tal við, enda
er það harla óliklegt og svo óþinglegt
og heiinildarlaust sem rnest má verða
ef þiugmenn léti hafa sig til slíkra
skuldbindinga utan þings og í öðru landi.
Þá væri skörin sannarlega komin upp
í bekkinn, ef íslenzkir þingmenn færi
að Játa erlenda kapteina hafa sig til
þess í veizluvaldi suður í Danmörk að
stofna íslandi til handa ný, óþörf og
afardýr embætti. Slíku háttarlagi munu
flestir trauðir að trúa, enda þótt stjórn-
in láti sér sæma að lýsa yfir því á al-
þingi og herma það sem órjúfanlegt
loforð upp á þingmennina.
Magur árangur.
Nú skal stuttlega litið á nauðsyn
þessa embættis og nytsemi þeirra afskifta
sem fyrrgreindir ú lendingar hafa haft
af skóggræðslu hér í landi.
Það mun nú vera um 7 ára skeið,
sem Ryder, Pryts og Flensborg hafa
verið að vasast hér í skóggræðslu upp
á landssjóðs kostnað. Þeir hafa fengið
stórfé úr landssjóði til að „vo'sa" með.
Alt að helmingi þess hefir gengið í ferða-
vastur og aukakostnað. Og hver er á-
rangurínn eftir þennau tíma? Hann er
sv) hverfandi, að cnguru getur dottið
slíkt í hug, sem ekki hefír sjálfur séð.
Nokkrar gaddavírsgirðingar með visn-
uðum og skrælnuðum smáplöntum, al'
dauðuin eða hálfdauðum, né þroskalausum
með öllu. Komið og skoðið „skógrækt-
ina" (!) við Riuðavatn og á Þingvöllum.
Þar sést ekkert nema puntur og Jyng,
sem dafnar vel af því að það er ekki
slegið eða bitið. En „plönturnar" bless-
aðar eru hálfu aumari nú, heldur en
þegar þær voru se:tar niður og flestar
horfnar með öllu. — Aðkomumenn, sem
heyrt hafa gumað af þessu og vita hve
miklu Lefir verið til kostað, verða alveg
forviða þegar þeir sjá þessar stöðvar.
Eina skóggræðslustöðin, sem vel hefir
hepnast og þróast vel í nýgræðingur,
er 8töðin á Akureyri. Sigurður Sig-
urðsson frá Draílastöðum hefir valið
henni stað og sagt fyrir um
hana að öllu leyti. Um þá stöð skrif-
aði Flensborg ónot og niðraði henni á
allar Jundir, þótti hún illa sett og af
vanþekkingu gerð, en reynslan hefir
nú sýnt, hversu inikið var að marka
hans miklu „þekkingu" og vísdóm.
Allir heilvita menn sjá nú, hvort
nokkuit vit væri í því að fara að kosta
stbrfé til skogræktar hér að svo stöddu.
Kostnaðarlitlar tilraunir þarf að gera
enn ekki all'fa ár áður en farið er að
Ieggja í stórkostnað við skógrækt. Þá
fyrst er miklu fé tilkostandi, þegar
nokkur veruleg reynsla hefir fengist af
minniháttar tilraunum; þær má gera
umsvifalitið með fyrirsögn og umsjón
innlendra manna; hér er enginn skort-
ur á nógu lærðum mönnum og reynd
um til slíkra starfa.
Euginn neitar því, að ákjósanlegt
væri. að hægt væri að leggja fram sem
mest fé til þess að rækta og vernda
skóg í landinu, en enn sem komið er
liggja þó önnur andvirki nær garði.
Þetta heflr Kofoed Hansen jafnvel við-
urkent sjálfur, því að í vetur játar hann
að betra mundi að leggja fyrst alúð við
ræktun þess lands, sem meiri arð gefi
af sér og fljótara komi til afnota. „Það
tekur langan tíma að rækta skóg", seg-
ir hann, „miklu fl.jótlegra, er að þurka
votlendar ínýrar, plægja þær, bera á
þær áburð og sá í grasfræi og smára."
Er þessa ekki getið vegna þess að það
sé nokkur ný uppgötvun, heldur hins,
að það sýnir hve þetta er augljóst mál
þegar það dylst jafnvel tkki ókunnug-
um mönnum sem lítt þekka hér til.
Brögð eru að þegar barnið fiunur.
„Taka skal silfurdisk."
Ókunnugir menn mega ætla, að þessi
.fimmþúsund króna yfirskógarvörður sé
einhver óviðjafnanlegur afreksmaður,
úr því að stjórnin metur verk hans
svona hátt, en það er víst lítil ástæða
tiJ þess. Maðurinn er með öllu ókunn-
ur hér og óreyndur, ferðaðist að vísu
um landið í fyrrasumar með Fiensborg
og ritaði svo í vetur í danskt búnaðar-
rit mjög bágborna grein um landbún-
að hér, fulla af villum og misíkilningi.
Þessari grein svaraði P. Feilberg í sama
blaði nokkru síðar og reif rækilega
n'ður vitleysur hennar. Feiiberg er
kunnugastur búnaðarmálum héroglands-
háttum allra manna í Danmörku og
má því meira byggja á skoðunum hans
en bráðókunnugra manna. Hann
leggur eindregið móti því, að danskir
menn sé teknir til þess að hafa um-
sjón os fyrirsögn um ræktun á Islandi
og sýnir fram á, hversu það sé misráð-
ið. Segir hann, að það sé eina skyn-
samlega aðferðin frá Dina hálfu til þess
að efla búnaðarframfarir á íslaudi að
leiðbeina ungum Islendingum til bók-
legs og verklegs náms í útlöndum og
leggur mikla áherz'u á, að hér hagi
svo ólíkt til móts við önnur lönd, að
engar líkur sé til að aðrir en íslend-
ingar sé færir um að finna rétt ráð og
réttar framkvæmdir til búnaðarbóta og
hafi þrek og þolgæði til að sigrast á
óblíðu náttúrunnar. Segir hann svo
meðal annars:
„Þuð landbúnaðar-hyggjuvit, semþarf
til þcss að yfirvinna erfiðleikana á Is-
landi, er eliki hœr/t að fá frá öðrum
löndum, hað verdur að þróast í landinu
sjálfit, á sama hátt sem plönturnar, sem
eiga að geta þrifd þar, og elchi er hægt
að vonast eftir, að aörir en Islending-
ar hafi svo mikið þrek, þolgæði og skil-
ning á erfiðleikunum, að von sé um
sigur."
Hann minnir einnig á, að jafnmörg
breiddarstig sé á milli Norður-ítalíu og
Danmerkur, sem Danmerkur og Islands
og segir, að ef ítalskur maður kæmi til
Jótlandsheiða og réði til að rækta þar
vínber, þá væri það naumast stœrra-
glappaskot, en viðbúið vœri að danskur
maður gerði, sem færi að dæma um íg-
lenzkan landbúnað eftir stutta dvöl hér..
Og hann geiir napurt skop að búnað-
arbollaleggingum Kofood Hansens og tel-
ur þær viðlíka gáfulegar eins og fyrir-
sögu nokkra um matreiðslu, er byrji
svo: nTaka skal silfurdisk.u
Stjórnin og aðrir þeir, sem hafa svo
óbilandi trö'latrú á útlendingum, að
þeir vilja ráða þá hingað til ýmissa
starfa fyrir margfalt kaup við það, sem
tíðkast heflr iunanlands, ættu vel að at-
huga röksemdir Feilbergs gamla, áður
en þoir flana lengra í því efui.
Uggvænleg stefna.
Auk þess sem skógræktarfrumvarp
stjómarínnar er raumtlaust viðvik]-
andi stofnun yfirskógarvarðarembættis-
ins og fleira, þá felst og í því tvenns
konar stefua, sem mjög er viðsjárverð
og skaðleg.
1 fyrsta lagi hlyti þetta hálaunaða
embætti að verða til þess, að 'aun op-
inberra starfsmanna í landinu hækkuðu.
gífurlega, því að engin sanngirni væri
að láta aðra starfsmenn, sem hafa meiri
og vandasamari störf fá miklu lægri
laun en skógarmanninn. A þessu brydd-
ir líka þegar í fjárlagafr.v. stjórnarinn
ar, þar sem árslaun eins embættismanns
eru t d. ankin úr 3000 upp i 4500 og
fleira í þá átt.
í öðru lagi kemur fram vantraustið
á íslendingum, til þess að geta hafc á
hendi forustu mikilvægra starfa. Sá
hugsunarháttur er þjóðinni stórskaðle^-
ur, hnekkir sjálfstrausti hennar og sjálf-
stæðisviðleitni og ætti stjórnin sízt að
stuðla að slíku.
gestunum mikið til þess koma. Á landi
var skreytt með flöggum og vóiu á
stöngum allmafgir íslenzkir fánar. Þar
var sungið snjalt kvæði eftir Guðmund
skáld Guðmundsson og ýmsar ræður
haldnar. Annars hefir ógerla fiézt af
því sem þar fór fram.
Koimngsíöriii.
Sídusta dagarnir.
Á fimtudaginn 8. þ. m. hafði konungur
boð til morgunverðar í latínuskólanum og
bauð þangað alþingismönnum, rikisþings-
mönnum og ýmsum öðrum. Vóru lar
ræðuhöld nokkur og mannfagnaður.
Um kveldið var dansleikur í Birna-
skólanum; veitti bæjarstjórnin honum
forstöðu og bauð til konungi og öðrum
gestum. Var þar fjöldi borgara og alls
um 400 manns. Stóð sú skemtun langt
fram á rótt. Engar vóru þar ræður
haldnar, en margt skeggrætt og skraf-
að. Krossadrífa var þar mikil um
náttmálaskeið, og kom víða niður, sem
sagt mun verða annarsstaðar hér í blað-
inu.
Loka-veizla var á fíbtudaginn. Atti
landssjóður það boð og var kallaður
morgunverður. Situ þar um 200
manna. Ræðuhöld vóru allmikil. Þótti
Jangmest til .koma þeirrar ræðu, er
Dahl flutti þar, tíðindamaður blaðsins
„Politiken". Arnaði hann frelsinu heilla
í endalok tölu sinnar og var það ný-
lunda.
Kl. 4 síðdegis gekk  konungur í bát
og bélt til skip^ síns og  alt  förunejti
hans. Var þá skotið mörgum fallbyssu
skotum.
Um náttmál hófst dansleikur og veizla
í kouungsskipinu. Var þangað biðið
mörgu fólki úr landi, körlum og kon-
nm. Flugeldum var skotið á herskip-
nnum og eitthvað i landi þegar skyggja
tók um kveldið. Um kl. 1 e. miðnætti
kom boðsfólkið í land. Skömmu síðar
léttu skipin akkerum og hélda áleiðis
til ísafjarðar.
Alla þessa daga var veður hið feg-
ursta.
Ákureyri 14. ágúst 11)07 kl. S,15 síðd.
Konungur kom hér á höfnina kl 10'/2
í gærmo'gun. Ríkisþingsmenn 'komu í
land 10 mín. fyrir kl. 11 og tók bæj-
arstjórn á móti þeim á bæjarbryggjunni.
Þar var reistur heiðursbogi mikill og
öll bryggjan flöggum skreytt. Börn
voru í röð á bryígjunni og héldu þau
á dönskum fánum og fálkafánum, gáfu
stúlkurnar ríkisþingsmönnum blóra og
sungu svo öll börnin. Konungur kom
í land kl. 11, var þá gengið upp að
að templarabúsi. Þar var fyrir hópur
íslenzkra meyja í íslenzkum búningi bæði
peisu og faJdbúningi. Var ein þeirra
(Hulda Laxdal) kjörin til að gefa kon-
ungi blómvönd. Þá var gengið inn í
templarahínið. Aðgangur að því kost-
aði 10 krónur fyrir bæjarbúa þá er
þátt tóku í gleðinni, en 2 kr. kostaði
aðgangur að veggsvölum fyriráhorfend-
ur. í templarahúsinu var veitt kampa-
vin, kransakaka og vindlar.
í templarahúsinu talaði Guðl. sýslu-
maður fyrir minni konungs og þakkaði
konungur. Þá talaði Guðl. aftur fyrir
minni annara gesta og svaraði þá for-
maður þingsins danska. Var þá geng-
ið inn fyrir hafnarbjyggju, þar biðu
vagnar og hestar og var nú haldið inn
að Kristnesi, þar var áð. Þá var ha'dið
að Hrafnagili. Tjald var þar reist 32
álna langt og 14 álna breitt og borð-
uðu 200 manns kaldan mat Tjajdið
var mjög skreytt og mæltu það gestirn-
ir, að þetta væri hinn ágætasti kaldur
matur er þeir be'ðu fengið á tslandi.
Þar var veitt kampavín, limonade, kafíi,
likör og vindlar. A Hrafnagili töluðu
þeir yfir borðum GuðJ. sýslum., konung-
ur og Vigfús veitingam., en einn hinna
dönsku þingmanna talaði á íJenzka
tungu. Úti var reistur ræðupallur og
töluðu þar konungur og Jakob Hav-
steen konsúll. Svo telst, til að á Hrhfaa-
gili hafl verið samankomnar um 3 þús-
nndir manns.
Veður var ágætt allan þann dag en
kuldar höfðu gengið áður og svo er
aftur kalt í dag. Nú var haldið nið-
ur á Akureyri aftir. Var þá ætlast til
að komið væri saman aftur í templara-
húsinu, en þar sem menn urðu svo ó-
hreinir af moldriki á leiðinni, varð ekk-
ert af þvi og fóru gestir út á skip.
Þar var haldin veizla fyrir bæjarfull-
trúana og nokkra menn aðra, en skip-
in fóru af stað kl   6 í morgun.
Fyrir móttökunni stóðu Kriðrik Krist-
jánsson, Otto Tulinius ogSig. Hjörleifs-
son, en V. Knudsen var framkvæmdar-
stjóri þeirra.
Skip konungs kom til ísafjarðar 11.
þ. m. Veður var hráslagalegt, norðan-
kaldi og þoka á fjöllum. ísfiiðingar
fóru á móti konungsflotan út á Djúp á
7 eimskipum og 70 vélarbátam.   Þótti
Seyðisíirði 14. ág. 1907 kl. 3,18.
Nú er verið að undirbua konungs-
komuna í mesta máta. Er kouungs
von kl. 2 á morgun. Flagggöng hafa
verið reist frá bæjarbryggjunni upp að
skólahúsinu, þar verður tekið á móti
konungi. Síðan verður gengið inn á,
Langatanga; er þar reist tjald mikið.
Þar verða etnir ávextir og vín drukk-
ið. Konungur fer væntanlega út á skip
sitt um kl. 6 síðd. Þá verður tekið til
að dansa bæði í skólahúsinu og bind-
indishúsinu. Engin skip fara héðan út
á móti konungi, skip hans legst vænt-
anlega við bæjarbryggjuna. Fáein ís-
lenzk flögg verða hér uppi. Fálkinn
er kominu hér, fór frá Eyjaflrði kl. 12

					
Fela smámyndir
Blağsíğa 129
Blağsíğa 129
Blağsíğa 130
Blağsíğa 130
Blağsíğa 131
Blağsíğa 131
Blağsíğa 132
Blağsíğa 132