Tímarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrá inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Landiğ

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoğa í nıjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ağlaga hæğ


Vafrinn şinn styğur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til ağ skoğa blağsíğuna sem JPG
Landiğ

						128
LANDIÐ
1914—1917.
I
1914        1915       1916
1917
Mynd þcssi er frönsk og á að sýna franskan hermann öll stríðs-
árin. Eins og menn sjá, hafa ýmsar breytingar orðið á búningnum.
Myndin gerir ráð fyrir, að hermaðurinn komist alkominn heim til konu
og barna  1917, en ekki virðist nú blása byrlega með jrað ennþá.
Alþýðufræðarinn
Guðmundur  Hjaltason.
Guðm. Hjaltason er nýlega kom-
inn úr fyrirlestraferð um Stranda-
sýslu. Flutti hann í þeirri ferð fulla
60 fyrirlestra.
Það er óhætt að fullyrða, að
enginn núlifandi íslendingur hefur
lagt eins mikið á sig, eða fórnað
eins miklu fyrir alþýðufræðslu hér
á landi og G H. Hann hefur ferð-
azt gangandi um landið þvert og
endilangt vetur eftir vetur, til þess
að halda fræðandi og mentandi
fyrirlestra fyrir almenning. Alstað-
ar er hann boðinn og búinn til að
leiðbeina ungum sem gömlum, og
hverjum manni er hann fyrirmynd
í hegðun og allri framkomu.
Tvent er það, sem aðallega styð-
ur að því, að G. H. er fært að
taka að sér þessar erfiðu og hættu-
legu fyrirlestraferðir að vetrinum,
og það er hvað hann er nægju-
samur og heilsuhraustur. Þeir
mundu verða færri, sem fetuðu f
fótspor hans og gerðu eins litlar
kröfur til líkamlegra þæginda á
fyrirlestraferðum og hann gerir.
Þótt hann sé kominn á sjötugs
aldur, stundar hann iðulega Hkams-
a>fingar og sjóböð. Þetta stælir
krafta hans og eflir heilsuna, sem
ásamt einfóldum lifnaðarhætti gerir
hann færan um,   að leysa af hendi
Vér viljum
vekja athygli lesendanna á
öllum  auglýsingum, sem í
blaðinu standa.
þau störf, sem öðrum mundi þykja
ómöguleg.
En nú er svo komið, að G. Hj.
getur ekki snúið við á þeirri braut,
sem hann er kominn út á. Hann
hefur brotið allar brýr að baki sér,
og verður nú, hér eftir sem hingað
til, að helga alþýðufræðslunni óskifta
krafta sína, hvað sem kostar, allir
aðrir framtíðarvegir eru honum
lokaðir. Um eitt skeið var hann
ekki neyddur til að velja sér þetta
starf. Hann var svo efnum búinn,
að hann gat orðið bóndi á sjálfs-
eignarjörð, en nú er það alt farið,
utan lítilfjörlegt hús, sem hann hefur
látið byggja yfir sig í Hafnarfirði.
Aðra eign á hann ekki.
Það   er  eins og eigi að dæmast
á   þessa   þjóð,   að   þeir  skuli allir
vera öreigamenn, sem starfa að al
þýðumentun   hér   á   landi, í hvaða
mynd sem þeir gera það.
Sfðustu árin hefur Guðm. Hj.
fengið 600 kr. styrk úr landssjóði;
það er smánarlega lítil þóknun fyrir
það starf, sem hann innir af hendi
Nú fer hann fram á 200 kr hækk
un. S'jórnin h-fur tekið þið á fjéf
'öfí'n, og er það góðra gjalda veit
Styrkbeiðni G. Hj. lýsir svo mikillí
óeigingirni, að enginn annar, í
kringumstæðum hans, mutidi fara
fram á svona litla upphæð. Væri
það vel gert, G. Ilj til handa, ef
Alþingi veitti honum 1000 kr. á
ári Það sýndi, að það viðurkendi
hið þýðingarmikla starf hans. Því
fé yrði áreiðanlega vel varið til
alþýðufræðslu. En þcss mun langt
að bíða, að G. Hj. sæki sjálfur uni
þann styik, sem hann verðskuldar
og hefur margfaldlega unnið til
Gæti hann lagt fram meðmæli frá
fjölda málsmetinna manna, erlendra
og innlendra, sem fyllilega viður-
kenna hafikika hans sem alþýðu-
fræðara.
Til frekari skýringar á starfcemi
G. Hj. skal bitt hér yfirlit yfir það,
sem hann hefur afkastað síðastl 8
ár með 400—600 kr. ársþóknun
úr landssjóði.
I.     Fyrirlestraferðir: Farnar 2
ferðir um Skaftafellssýslurnar, 5 um
Árnessýslu, 5—6 um Borgarfjarðar-
sýíJu, 5 um Gullbringu- og Kjósar
sýslu, 4—5 um Mýra og Hnappi-
dalssýslu, 3 um Snæfellsnessýslu, 1
um Dalasýslu, 2 um Barðastrandar-
sýslu, 1 um V.-ísafjarðarsyslu, 2
um Húnavatnssý.slu, 2 um Skaga-
fjarðarsýslu, 1 um Eyjafjarðarsýslu
og 1 um Strandasý.ilu; samtals 40
fyrirlestraferðir um  I7.sýslur.
II.     Fyrirlestrar fluttir samtals
940, að meðaltali á ári um 118
„I.j»nclið"
kemur út einu sinni í viku
og kostar 3,00 kr. árgang-
urinn, ef fyrirfram er greitt,
en 4,00 kr. ef greitt er eftir á.
í kaupstöðum má borga á
hverjum ársfjórðungi. Útgef-
andi: Félag f Reykjavík.
Afgreiðslan er á Hverfisg.
18. Opin á hverjum degi
kl. 1—4. Pósthólf 353.
Sími 596. Um alt sem að
henni lýtur, eru menn beðn-
ir að snúa sér til afgreiðslu-
mannsins.
Ritstjóri og ábyrgðar-
maður: Jakob Jóh. Smári,
mag. art, Stýrimannastíg 8
B. Venjulega heima kl 4—5
e   h. Talsími 574
I Nýir kaupendur
að
LANDINU
ættu að gefa sig fram sem allra fyrst.   I
LANDIB er allra blaða ödýrast hérlendis.  I
Afgreiðsla Landsins
er á Hvernsgötu 18.
Opin alla virka dag-a kl. 1-4.
Auk þess sem fyrirlestrarnir hafa
verið fluttir fyrir eigin reikning og
margir ókeypis, hafa þeir lfka verið
haldnir að tilhlutun ýmsra félaga,
svo sem Búnaðarfélags íilands, Stúd-
entafélagsins, ungmennafélaga og
sýslu'elaga. Þá hafa þeir og verið
fluttir í ýmsum skólum, einkum
Flensborgarskóla.
III. Efni fyrirlestranna hefur
meðal annars verið þetta:
i. flokkur: Trygð við ættjörð
og hugsjónir. Heilræði handa æsku-
lýðnum. Uppeldismál. Almennar
heilbrigðisreglur   og  líkamsæfingar
2. flokkur: Hallgrímur Péturs-
son sálmaskáld. Jón biskup Vída-
lín. Jónas Hallgrímsson skáld
Norsku skáldin. Söfn Lundúna-
borgar. Bjarni Thorarensen sknld.
Knstján Jónsson skáld Jón Sig
urðsson forseti.   Jón Arason biskup
3 flokkur: Lýsing Noregs Al-
þýðleg stjörnufræði. Dulfræðin
nýja. Dýralífið Um Svíþjóð Um
Danmörk.     Ura    íslerzku    bænda
19
íHvaðan kemur hann, bróðir Pedrofc
spurði annar.
>Út úr fjallinuc
»Yfir fjallið kom égc, sagði Nunez, »frá
landinu hinumegin — þar sem menn sjá.
Frá sveitinni kringum Bogota, þar sem eru
hundrað þúsund manns, þar sem maður
missir sjónar á borginni".
»Sjónarf« tautaði Pedro.  »Sjónar«.
»Hann kemur út úr fjallinu«, sagði hinn
blindi maðurinn.
Nunez sá að föt þeir voru með undarlegu
sniði; hver treyja var saumuð á sérstakan hátt.
Þeir gerðu hann hræddan með því að
koma til hans allir í einu með útrétta hönd.
Hann hörfaði undan þessum iðandi fingrum
sem nálguðust.
»Komdu hingað«, sagði þriðji blindi mað-
urinn, og um leið kom hann á eftir honum
og greip í hann.
Svo héldu þeir Nunez föstum og þukluðu
hann, en sögðu ekkert fyr en þeir voru
búnir að því.
»Varlega«, kallaði hann, þegar einn þeirra
rak fingurinn í auga hans. Hann sá að þetta
2
20
líffæri með hin hreyfanlegu augfialok var
þeim nýstárlegt. Þeir þukluðu það aftur.
»Þetta er merkilegt dýr, Correa*, sagði
sá sem hét Pedro. »Finnurðu hve harið er
strítt. Svipað lamahári".
»Hrufóttur er hann eins og fjallið, sem
hefur getið hann af sér«, sagði Correa og
þuklaði órakaða hökuna á Nunez með mjúkri
og dálítið þvalri hendi. »Ef til vill verður
hann snotrari með tímanum«. Nunez sýndi
dálftinn mótþróa gegn áleitni þeirra, en þeir
héldu honum föstum.
»Varlega«, sagði hann aftur.
»Hann talar«, sagði hinn þriðji »það
hlýtur að vera maður*.
»Sei-sei«, sagði Pedro, þegar hann fann
hve treyjan var grófgerð.
»Og ertu nú kominn inn í heiminnf*
spurði Pedro
»Út úr heiminum. Yfir fjöll og jökla sem
gnæfa þarna beint upp, hálfa leið til sólar-
innar. Út úr hinni víðu veiöld, sem er þarna
langt fyrir neðan, tólf daga ferð frá sjónum".
Þeir   tóku varla eftir því sem hann sagði.
»Feður vorir sögðu okkur, að náttúruöflin
21
gætu skapað menn«, sagði Correa. »Það er
hitinn og rakinn og rotnun — rotnun".
»Við skulum fara með hann til öldung-
anna«, sagði Pedro.
»Kallaðu fyrst«, sagði Correa, »svo börnin
verði ekki hrædd. Þetta er mjög merkilegur
atburður*.
Svo kölluðu þeir, og Pedro gekk á undan
og tók í höndina á Nunez til þess að Ieiða
hann til húsanna. En hann dró að fér höndina.
»Eg hef sjón«, sagði hann.
»Sjónf«, sagði Correa.
»Já, sjónc, sagði Nunez, snéri sér að hon-
um og hrasaði um fötu Pedros.
»Skilningarvit hans eru enn óþroskuð«,
sagði þriðji blindi maðurinn. »Hann hrasar
og talar vitleysur. Taktu í hönd hans og
leiddu hann".
»Eins og ykkur þóknast«, sagði Nunez
og hló, er þeir leiddu  hann.
Þeir höfðu ekki hugmynd um sjónina,
Jæja, með tímanum skyldi hann fræða þá
um hana.
Hann heyrði menn kalla og sá þyrpingu
koma  saman á miðveginum gegnum þorpið.
stéttina.    Um     þýzku    harðne^kju-
spekina.
4. flokkur (eftir 1914): Heims-
strfðið og menningin ^jóðverjar.
Englendingar. Þjóðarstaða vor nú
á tímum. Straumar andlega lffsins
á Islandi á síðari tímum. Ennfremur:
Ymsir fyrirlestrar, er snerta menn-
ingarsögu og náttúru ísland?.
Auk þessara fyrirlestra hefur G.
Hj. ritað fjölda af greinum í ýms
blöð og tímarit. Og alstaðar kennir
hins sama hjá honum — óbifan-
legrar sannleiksástar, hreinskilni og
óþreytandi elju í því að fræða og
menta.
G  D.
JSanóið.
Xaupeniur blaðsins
eru vinsamkga bdnir
að greiða anðvirði
þess sem allra |yrst.
Vanskil á blaðinu.
Ef vanskil verða á blað-
inu, eru kaupendur beðnir
að gera afgreiðslunni að-
vart um pað svo fljótt
sem hægt er.
Prentsmi^jan   Gutenbfrg
					
Fela smámyndir
Blağsíğa 125
Blağsíğa 125
Blağsíğa 126
Blağsíğa 126
Blağsíğa 127
Blağsíğa 127
Blağsíğa 128
Blağsíğa 128