Tímarit.is   | Tímarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrá inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Landiğ

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoğa í nıjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ağlaga hæğ


Vafrinn şinn styğur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til ağ skoğa blağsíğuna sem JPG
Landiğ

						RltKtjéri:

Jakeb J*h. Smári

magUter artium

StýrimaunasUg S B.

LANDIÐ

AfgreiOslu og innheimtum.

Ólafnr Ólafsson.

Liiidargötu 25.

Pósthótf. 353.

37. tölublað.

Reykjavík, fóstudaginn 14. sept. 1917.

II. árgangur.

Arni Eiríksson.

I  Heildsala.  \   TalS. 265 Og 554.    PÓSth. 277.   I   Smásala.   i

— Vefnaðarvörur,  Prjónavörur   mjög  fjölbreyttar. —

Saumavélar með fríhjóli

og

S áraverksmiðjuábyrgð.

Smávörur er snerta saumavinnu og hannyrðir.

i'voíía-   og   hreinlætisvörur,   beztar   og   ódýrastar.

TÆKIFÆRISGJAFIR.

Bogi  Bpynjólfsson

yiirréttarmálaflntningsmaðnr.

Skrifstofa f Aðalstræti 6 (uppi).

Venjulega   heima. kl.   12—1

og 4—6 e. m.    Talsími 250.

œr

r

o

:

Gaffi

!ii

ifjallkor\ar)i

9                                          *      «11                                     w

er af öllum

§  viðurkent að vera bezta og fín-

•        asta kaffihús bæjarins.

2  Fæði   og húsnæði yfir skemri

2                og lengri tíma.

5  Sömuleiðis   ágætur   heitur og

3      kaldur   matur   frá   kl.   10

J            árd. til kl. 12 síðd.

O   Buff   með  lauk   eða   eggjum,

0          hvergi betur tilbúið.

Næturgisting hvergi betri.

2  Afgreiðsla   öll er góð Og fljót.

2             Illjómleikar

2  á hverju kvöldi frá kl. 9-111/*.

D               Viröingarfyllst.

2 Kaffihúsið  Fjallkonan.

•                    Laugaveg 20 B.

DAL6TEDT.

;

i

Vér viljnm

vekja athygli lesendanna á

öllum auglýsingum, sem í

bfaðinu standa.

Vanskil á blaíinu.

Ef vanskil verða á blað-

inu, eru kaupendur beðnir

að gera afgreiðslunni að-

vart um pað svo fljótt

sem hægt er.

LANDIÐ ev ódýrasta

vikublaðið   á   Islandi.

Bankamálið.

Ágrip af ræðu Björns Kristjáns-

8 0 n a r bankastj. við 2. umr. i nd. um frv.

til laga um breyt. á lögum nr. 12, 9. júli

1909, um breyt. á lögum um stofnun lands-

banka 18. sept. 1855, m. m.

„Enda þótt ég viti, að það sé „að

tala við hann tóm", að tala um

þetta mál, og enda þótt mér só

ljóst, að svo séu net riðin — ein-

stakra manna net utan þings og

innan — að það þurfl meira en

meðal-þingmann til að smjúga í

gegnum þau, þá leyfi ég mér samt,

að fara nokkrum orðum um málið,

því til skýringar.

Ég var ekki við, þegar málið kom

til 1. umræðu hér í deildinni, svo

ég verð að biðja hæstv. forseta af-

sökunar á því, að ég taia nokkuð

alment um málið, en held mér ekki

fast við einstök atriði frv., eða

brt.till. þær, sem fyrir liggja. En

ég skal reyna að vera eÍDS stutt-

orður og mér er unt.

Á alþingi 19] 5 var borið fram

frumvarp hér um bil samhljóða

þessu, Það frv. var afgreitt með

svohljóðandi rökstuddri dagskrá:

„í þeirri von, að landsstjórnin

stuðli að því, að stjórn Landsbank-

ans ráði sér um tíma duglegan fjár-

málamann bankafróðan, að enduð-

um Norðurálfu-ófriðnum, til þess

að starfa að sölu bankavaxtabrófa

veðdeildarinnar erlendis og greiða

fyrir viðskiftum bankans við er-

lendar peningastofnanir og efla láns-

traust landsins í útlöndum, tekur

deildin fyrir næsta mál á dagskrá".

Dagskráin sýnir, að þinginu hefur

þá ekki þótt þörf að fjölga banka-

stjórunum. Málinu var ekki vísað

til stjórnarinnar í þeim tilgangi, að

hún kæmi fram með þetta eða

þessu líkt frumv., heldur var til

þess ætlazt, að hún útvegaði út-

lendan fjármálamann til að greiða

fyrir viðskiftum bankans í útlönd-

um  og til að selja verðbréf.

Háttv. framsögumaður hefur nú

rakið þær ástæður, sem mæla með

því, að fjölga bankastjórunum. En

ég verð að segja það, að fyrst ekki

þótti ástæða til að fjölga þeim

1915, þegar verzlunin var í fullum

blóma, þá sé ég ekki mikla ástæðu

til að fjölga þeim nú, þegar vitan-

legt er, að þing muni verða haldið

næsta sumar, og að þá muni banka-

málið verða tekið frá rótum og

gagngerðar breytingar gerðar á fyrir-

komulagi bankans.

Ég verð iíka að taka það- fram,

að nú er dauða-ástand í bönkun-

um, eins og í verzluninni yfirleitt.

Viðskiftin mega heita dauð. Það

er ekki einu sinni hægt að senda

eina einustu ávísun út fyrir lands-

steinana, ekki svo mikið sem einn

tékk til Englands, án þess að eiga

á hættu, að hann verði skotinn í

kaf. Viðskiftin út á við eru sem

sagt því nær alveg dauð. Og hvernig

stendur þá á því, að þetta þing er

svo bráðlátt á, að fjölga mönnum

í bankastjórninni? Mörgum verður

á að spyrja um orsökina til kapps-

ins,   sem   lagt   er á þetta mál nú.

Málið' var borið fram af tveimur

lögfræðingum í Ed. Það er eðlilegt,

að sú stótt vilji reyna að koma

að sínum mönnum sem víðast, og

er ekkert út á það að setja. Aðal-

ástæðan, sem þeir færðu fyrir frv.

var sú, að báðir bankastjórarnir

væru settir. Nú er breyting orðin

á því, og annar bankastjórinn skip-

aður. Ef það þykir ekki nóg, þá

er hægurinn hjá, að kalla hinn

skipaða bankastjórann, Björn Sig-

urðsson, heim, því auðvitað er eng-

inn vandi að fá mann í stað hans

í Englandi. Ég sé því ekki ástæðu

til, að fjöiga bankastjórunum nú,

fremur en 1915. Viðskiftin eru

ekki svo blómleg, og ekki útlit

fyrir, að þau aukist að mun til

næsta sumars, að minsta kosti ekki

svo, að þau verði meiri en 1915.

Enda fór svo í Ed., að annar lög-

fræðingurinn snerist á móti sínu

eigin frv, þegar hann vissi að annar

skipaði bankastjórinn væri kominn

í bankann. Þá fann hann, að á-

stæða hans fyrir fr.v. var Trorfin og

greiddi því atkvæði á móti því.

Nú hefur málið verið í nefnd hér

í deildinni, og furðar mig ekkert á

þeim niðurstöðum, sem hún hefur

komizt að. Sjálfur formaður henn-

ar flutti frv. fram á þinginu 1915,

svo þab er ekki nema eðiilegt, að

hann fylgi því fram nú. Ég hélt

því fram 1915, að þingið ætti ekki

að fjölga bankastjórunum fyr en

bankastjórnin æskti þess. Þingið

fólst á það með hinni rökstuddu

dagskrá, að ekki ætti að fjölga, íyr

en einhver þörf væri á því. Og ég

veit ekki til, að neitt hafl reynzt

í ólagi í þessi 7 ár, síðan breyt-

ingin varð, eða í tíð okkar nafna.

Frumvarpið er hvorki borið ýram

að undirlagi bankastjórnarinnar né

landsstjórnarinnar. En hvers vegna

er það þá borið fram? Og hvers

vegna er þetta kapp á það lagt, að

koma því í gegn? Það er ráðgátan.

Og ég er viss um, að almenningur

mun vilja fá að vita, í hverju! ráð-

gátan liggur og sjá hana leysta.

Ég hef ekki svo mikið að at-

huga við það, að bankastjórarnir

séu gerðir 3. Hitt þykir mér leið-

ara, að lög bankans skuli vera

Jœrð svo úr lagi, að lítt mögulegt

verði fyrir stjórn bankans að fram-

V. B. K.

Vandaðar vörur.            ódýrar* vömr.

Léreft,   bl.   og   óbl.    Tvisttau.    Lakaléreft.    Rekkjuvoðir.

Kjólatau. Cheviot. Alklæði. Cashimire.

Flauel,  silki, ull og bómull.   Gardinutau. Fatatau.

Prjónavðrur    allsk.    Regnkápur.    Gólfteppi.

Pappír   og   ritföng.    Sólaleður   og   Skósmíðavörur.

Heildsala.                                                Smásnla.

Verzlunin Biorn

tansson.

kvæma stjórnarstörfin, lögum sam-

kvæmt, og að viðskifti bankans

verði stórhindruð.......

Þá kem ég að 1. brtt. Eftir

henni felst ég á það til samkomu-

lags, að lofa nýja bankastjóranum

að standa, en ég kann ekki vel

við, að það sé tekið fram, að einn

bankastjórinn skuli vera lögfræð-

ingur, fyrst ekkert er tekið fram

um hina. Það er ekki af því, að

ég hari neitt á móti lögfræðingum,

en óg kann ekki við, að það sé

beint gert að* skilyrði, að einn

bankastjórinn sé úr þeirri stótt;

en ekkert tekið fram um, hverrar

stéttar hinir bankastjórarnir eigi afr

vera. En hins vegar legg ég til,

að gæzlustjórarnir fái líka að standa,

þó þessum bankastjóra verði við

bætt. Ég get ekki felt mig við, að

þeim só kipt í burtu, svo banka-

stjórnin verði aðeins skipuð þrem-

ur mönnum í stað fjögurra, sem

nú eru. Það er fyrir þá sök, að

óhugsandi er að fækka þeim, sem

löglegan rétt hafa til að undirskrifa

í bankanum. Það hefur stundum

veizt fullerfitt, að ná í tvo menn

úr bankastjórninni til að skrifa

undir, og því erflðara verður það,

ef hún verður ekki skipuð nema

þremur mönnum. Vel getur verið,

að einn af þessum bankastjórum sé

á ferð, — eins og tekið hefur verið

fram, að ætlazt sé til, að banka-

stjórar ferðist til að selja banka-

vaxtabróf 0. fl. — annar getur ver-

ið veikur, og er þá ekki hægt að

útbúa löglega skjöl bankans. En

bankastjórnin verður altaf að vera

að skrifa undir, bæði tékka, alls

konar ávísanir og bréf, sem altaf

þarf að vera að senda og eru ógild

eða ólögleg, nema 2 úr banka-

stjórn undirskrifl. Auk þess verða

tveir bankastjórar að undirskrifa

alla víxla og önnur lán innan

bankans, áður en þeir ganga til

gjaldkerans. Annars má hann lög-

um samkvæmt ekki láta útborgun

fram fara.

Ég veit að ég verð þegar mintur

á, að það megi setja mann sem

bankastjóra. Jú, það er að vísu úr-

ræði, sem ætla mætti að ekki væri

erfitt að grípa til. En það er nú

ekki eins og að ganga inn í kaffl-

hús, að setja nyjan bankastjóra. Á

því   eru   margháttaðir   örðugleikar.

Fyrst " verður að tilkynna setning-

una til viðskiftamanna bankans út

um allan heim, og senda hina nýju

undirskrift. Annars er hún ekki

tekin gild. Þetta verðMr að gera

tvisvar í hvert skifti, sem breyt-

ing verður á undirskriftum í bank-

anum. Það getur og vel verið, að

tékkur sé kominn til viðtakanda

áður en tilkynningin um undirskrift-

ina er komin fram, og gæti það

orðið til skaða fyrir viðskiftin.

Þess-utan komast þannig inn í

bankann ókunnugir menn, sem

ekkert þekkja til starfanna, eu kom-

ast í hvert skifti inn í „heimuleg-

heit" bankans, hag almennings 0.

fl. Afleiðingin verður sú, að" trún-

aðarmál þau, sem bankastjórnin á

að bera ein ábyrgð á, dreifist á

óviðkomandi menn, þannig, aðtrygg-

ingin fyrir þvi að þagnarskyldan sé

uppfylt af bankastjórunum sjálfum,

hverfur. Þessvegna er það vitanlegt,

að þingið verður að ganga svo frá

bankalögunum, að fleiri mðnnum

en þremur verði heimilað að skrifa

undir. Annaðhvort verður að hafa

fleiri en 3 bankastjóra eða þá

bankaráð sem fengi heimild til að

undirskrifa, og sem væri þá meira

en í orði kveðnu. Gæzlustjóranafnið

er mér ekkert ant um, þeir, sem

undirskrifa, mega heita alt annað.

En það er á þingsins ábyrgð að

sjá um að störf bankans geti gengið

óhindruð, og það er á minni ábyrgð

að skýra frá þessu, svo þingmenn

sjái, hvað í efni er.

Ég gat þess að mér þætti óvið-

feldið, að aðeins skyldi tekið fram

um einn bankastjórann, að hann

skuli vera lðgfræðingur en engar

ákveðnar kröfur gerðar til hinna,

og án þess að gera nokkra aðra

kröfu til þessa manns en þá, að

hann hafl lokið lögfræðisprófi. Ég

geri því ráð fyrir í brtt. mínum,

að það só tekið fram, að 2 af þrem-

ur bankastjórum séu verzlunarfróðir

menn eða bankafróðir. Og til sam-

komulags hef ég lagt til, að sá 3.

skuli vera lögfróður. Ég álít að það

mundi ekki skapa það traust, sem

'til er ætlazt, að ákveða aðeins í

lögum, að einn bankastjórinn só

lögfræðingur, það geri ekkert til

hverjir hinir séu. Ég hygg að það

mundi vekja eftirtekt í öðrum lönd-

um.,   ef   það stæði í logum Lands-

					
Fela smámyndir
Blağsíğa 145
Blağsíğa 145
Blağsíğa 146
Blağsíğa 146
Blağsíğa 147
Blağsíğa 147
Blağsíğa 148
Blağsíğa 148