Tímarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrá inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Landiğ

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoğa í nıjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ağlaga hæğ


Vafrinn şinn styğur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til ağ skoğa blağsíğuna sem JPG
Landiğ

						RltKtjéri:
Jakeb J*h. Smári
magUter artium
StýrimaunasUg S B.
LANDIÐ
AfgreiOslu og innheimtum.
Ólafnr Ólafsson.
Liiidargötu 25.
Pósthótf. 353.
37. tölublað.
Reykjavík, fóstudaginn 14. sept. 1917.
II. árgangur.
Arni Eiríksson.
I  Heildsala.  \   TalS. 265 Og 554.    PÓSth. 277.   I   Smásala.   i
— Vefnaðarvörur,  Prjónavörur   mjög  fjölbreyttar. —
Saumavélar með fríhjóli
og
S áraverksmiðjuábyrgð.
Smávörur er snerta saumavinnu og hannyrðir.
i'voíía-   og   hreinlætisvörur,   beztar   og   ódýrastar.
TÆKIFÆRISGJAFIR.
Bogi  Bpynjólfsson
yiirréttarmálaflntningsmaðnr.
Skrifstofa f Aðalstræti 6 (uppi).
Venjulega   heima. kl.   12—1
og 4—6 e. m.    Talsími 250.
œr
r
o
:
Gaffi
!ii
ifjallkor\ar)i
9                                          *      «11                                     w
er af öllum
§  viðurkent að vera bezta og fín-
•        asta kaffihús bæjarins.
2  Fæði   og húsnæði yfir skemri
2                og lengri tíma.
5  Sömuleiðis   ágætur   heitur og
3      kaldur   matur   frá   kl.   10
J            árd. til kl. 12 síðd.
O   Buff   með  lauk   eða   eggjum,
0          hvergi betur tilbúið.
Næturgisting hvergi betri.
2  Afgreiðsla   öll er góð Og fljót.
2             Illjómleikar
2  á hverju kvöldi frá kl. 9-111/*.
D               Viröingarfyllst.
2 Kaffihúsið  Fjallkonan.
•                    Laugaveg 20 B.
DAL6TEDT.
;
i
Vér viljnm
vekja athygli lesendanna á
öllum auglýsingum, sem í
bfaðinu standa.
Vanskil á blaíinu.
Ef vanskil verða á blað-
inu, eru kaupendur beðnir
að gera afgreiðslunni að-
vart um pað svo fljótt
sem hægt er.
LANDIÐ ev ódýrasta
vikublaðið   á   Islandi.
Bankamálið.
Ágrip af ræðu Björns Kristjáns-
8 0 n a r bankastj. við 2. umr. i nd. um frv.
til laga um breyt. á lögum nr. 12, 9. júli
1909, um breyt. á lögum um stofnun lands-
banka 18. sept. 1855, m. m.
„Enda þótt ég viti, að það sé „að
tala við hann tóm", að tala um
þetta mál, og enda þótt mér só
ljóst, að svo séu net riðin — ein-
stakra manna net utan þings og
innan — að það þurfl meira en
meðal-þingmann til að smjúga í
gegnum þau, þá leyfi ég mér samt,
að fara nokkrum orðum um málið,
því til skýringar.
Ég var ekki við, þegar málið kom
til 1. umræðu hér í deildinni, svo
ég verð að biðja hæstv. forseta af-
sökunar á því, að ég taia nokkuð
alment um málið, en held mér ekki
fast við einstök atriði frv., eða
brt.till. þær, sem fyrir liggja. En
ég skal reyna að vera eÍDS stutt-
orður og mér er unt.
Á alþingi 19] 5 var borið fram
frumvarp hér um bil samhljóða
þessu, Það frv. var afgreitt með
svohljóðandi rökstuddri dagskrá:
„í þeirri von, að landsstjórnin
stuðli að því, að stjórn Landsbank-
ans ráði sér um tíma duglegan fjár-
málamann bankafróðan, að enduð-
um Norðurálfu-ófriðnum, til þess
að starfa að sölu bankavaxtabrófa
veðdeildarinnar erlendis og greiða
fyrir viðskiftum bankans við er-
lendar peningastofnanir og efla láns-
traust landsins í útlöndum, tekur
deildin fyrir næsta mál á dagskrá".
Dagskráin sýnir, að þinginu hefur
þá ekki þótt þörf að fjölga banka-
stjórunum. Málinu var ekki vísað
til stjórnarinnar í þeim tilgangi, að
hún kæmi fram með þetta eða
þessu líkt frumv., heldur var til
þess ætlazt, að hún útvegaði út-
lendan fjármálamann til að greiða
fyrir viðskiftum bankans í útlönd-
um  og til að selja verðbréf.
Háttv. framsögumaður hefur nú
rakið þær ástæður, sem mæla með
því, að fjölga bankastjórunum. En
ég verð að segja það, að fyrst ekki
þótti ástæða til að fjölga þeim
1915, þegar verzlunin var í fullum
blóma, þá sé ég ekki mikla ástæðu
til að fjölga þeim nú, þegar vitan-
legt er, að þing muni verða haldið
næsta sumar, og að þá muni banka-
málið verða tekið frá rótum og
gagngerðar breytingar gerðar á fyrir-
komulagi bankans.
Ég verð iíka að taka það- fram,
að nú er dauða-ástand í bönkun-
um, eins og í verzluninni yfirleitt.
Viðskiftin mega heita dauð. Það
er ekki einu sinni hægt að senda
eina einustu ávísun út fyrir lands-
steinana, ekki svo mikið sem einn
tékk til Englands, án þess að eiga
á hættu, að hann verði skotinn í
kaf. Viðskiftin út á við eru sem
sagt því nær alveg dauð. Og hvernig
stendur þá á því, að þetta þing er
svo bráðlátt á, að fjölga mönnum
í bankastjórninni? Mörgum verður
á að spyrja um orsökina til kapps-
ins,   sem   lagt   er á þetta mál nú.
Málið' var borið fram af tveimur
lögfræðingum í Ed. Það er eðlilegt,
að sú stótt vilji reyna að koma
að sínum mönnum sem víðast, og
er ekkert út á það að setja. Aðal-
ástæðan, sem þeir færðu fyrir frv.
var sú, að báðir bankastjórarnir
væru settir. Nú er breyting orðin
á því, og annar bankastjórinn skip-
aður. Ef það þykir ekki nóg, þá
er hægurinn hjá, að kalla hinn
skipaða bankastjórann, Björn Sig-
urðsson, heim, því auðvitað er eng-
inn vandi að fá mann í stað hans
í Englandi. Ég sé því ekki ástæðu
til, að fjöiga bankastjórunum nú,
fremur en 1915. Viðskiftin eru
ekki svo blómleg, og ekki útlit
fyrir, að þau aukist að mun til
næsta sumars, að minsta kosti ekki
svo, að þau verði meiri en 1915.
Enda fór svo í Ed., að annar lög-
fræðingurinn snerist á móti sínu
eigin frv, þegar hann vissi að annar
skipaði bankastjórinn væri kominn
í bankann. Þá fann hann, að á-
stæða hans fyrir fr.v. var Trorfin og
greiddi því atkvæði á móti því.
Nú hefur málið verið í nefnd hér
í deildinni, og furðar mig ekkert á
þeim niðurstöðum, sem hún hefur
komizt að. Sjálfur formaður henn-
ar flutti frv. fram á þinginu 1915,
svo þab er ekki nema eðiilegt, að
hann fylgi því fram nú. Ég hélt
því fram 1915, að þingið ætti ekki
að fjölga bankastjórunum fyr en
bankastjórnin æskti þess. Þingið
fólst á það með hinni rökstuddu
dagskrá, að ekki ætti að fjölga, íyr
en einhver þörf væri á því. Og ég
veit ekki til, að neitt hafl reynzt
í ólagi í þessi 7 ár, síðan breyt-
ingin varð, eða í tíð okkar nafna.
Frumvarpið er hvorki borið ýram
að undirlagi bankastjórnarinnar né
landsstjórnarinnar. En hvers vegna
er það þá borið fram? Og hvers
vegna er þetta kapp á það lagt, að
koma því í gegn? Það er ráðgátan.
Og ég er viss um, að almenningur
mun vilja fá að vita, í hverju! ráð-
gátan liggur og sjá hana leysta.
Ég hef ekki svo mikið að at-
huga við það, að bankastjórarnir
séu gerðir 3. Hitt þykir mér leið-
ara, að lög bankans skuli vera
Jœrð svo úr lagi, að lítt mögulegt
verði fyrir stjórn bankans að fram-
V. B. K.
Vandaðar vörur.            ódýrar* vömr.
Léreft,   bl.   og   óbl.    Tvisttau.    Lakaléreft.    Rekkjuvoðir.
Kjólatau. Cheviot. Alklæði. Cashimire.
Flauel,  silki, ull og bómull.   Gardinutau. Fatatau.
Prjónavðrur    allsk.    Regnkápur.    Gólfteppi.
Pappír   og   ritföng.    Sólaleður   og   Skósmíðavörur.
Heildsala.                                                Smásnla.
Verzlunin Biorn
tansson.
kvæma stjórnarstörfin, lögum sam-
kvæmt, og að viðskifti bankans
verði stórhindruð.......
Þá kem ég að 1. brtt. Eftir
henni felst ég á það til samkomu-
lags, að lofa nýja bankastjóranum
að standa, en ég kann ekki vel
við, að það sé tekið fram, að einn
bankastjórinn skuli vera lögfræð-
ingur, fyrst ekkert er tekið fram
um hina. Það er ekki af því, að
ég hari neitt á móti lögfræðingum,
en óg kann ekki við, að það sé
beint gert að* skilyrði, að einn
bankastjórinn sé úr þeirri stótt;
en ekkert tekið fram um, hverrar
stéttar hinir bankastjórarnir eigi afr
vera. En hins vegar legg ég til,
að gæzlustjórarnir fái líka að standa,
þó þessum bankastjóra verði við
bætt. Ég get ekki felt mig við, að
þeim só kipt í burtu, svo banka-
stjórnin verði aðeins skipuð þrem-
ur mönnum í stað fjögurra, sem
nú eru. Það er fyrir þá sök, að
óhugsandi er að fækka þeim, sem
löglegan rétt hafa til að undirskrifa
í bankanum. Það hefur stundum
veizt fullerfitt, að ná í tvo menn
úr bankastjórninni til að skrifa
undir, og því erflðara verður það,
ef hún verður ekki skipuð nema
þremur mönnum. Vel getur verið,
að einn af þessum bankastjórum sé
á ferð, — eins og tekið hefur verið
fram, að ætlazt sé til, að banka-
stjórar ferðist til að selja banka-
vaxtabróf 0. fl. — annar getur ver-
ið veikur, og er þá ekki hægt að
útbúa löglega skjöl bankans. En
bankastjórnin verður altaf að vera
að skrifa undir, bæði tékka, alls
konar ávísanir og bréf, sem altaf
þarf að vera að senda og eru ógild
eða ólögleg, nema 2 úr banka-
stjórn undirskrifl. Auk þess verða
tveir bankastjórar að undirskrifa
alla víxla og önnur lán innan
bankans, áður en þeir ganga til
gjaldkerans. Annars má hann lög-
um samkvæmt ekki láta útborgun
fram fara.
Ég veit að ég verð þegar mintur
á, að það megi setja mann sem
bankastjóra. Jú, það er að vísu úr-
ræði, sem ætla mætti að ekki væri
erfitt að grípa til. En það er nú
ekki eins og að ganga inn í kaffl-
hús, að setja nyjan bankastjóra. Á
því   eru   margháttaðir   örðugleikar.
Fyrst " verður að tilkynna setning-
una til viðskiftamanna bankans út
um allan heim, og senda hina nýju
undirskrift. Annars er hún ekki
tekin gild. Þetta verðMr að gera
tvisvar í hvert skifti, sem breyt-
ing verður á undirskriftum í bank-
anum. Það getur og vel verið, að
tékkur sé kominn til viðtakanda
áður en tilkynningin um undirskrift-
ina er komin fram, og gæti það
orðið til skaða fyrir viðskiftin.
Þess-utan komast þannig inn í
bankann ókunnugir menn, sem
ekkert þekkja til starfanna, eu kom-
ast í hvert skifti inn í „heimuleg-
heit" bankans, hag almennings 0.
fl. Afleiðingin verður sú, að" trún-
aðarmál þau, sem bankastjórnin á
að bera ein ábyrgð á, dreifist á
óviðkomandi menn, þannig, aðtrygg-
ingin fyrir þvi að þagnarskyldan sé
uppfylt af bankastjórunum sjálfum,
hverfur. Þessvegna er það vitanlegt,
að þingið verður að ganga svo frá
bankalögunum, að fleiri mðnnum
en þremur verði heimilað að skrifa
undir. Annaðhvort verður að hafa
fleiri en 3 bankastjóra eða þá
bankaráð sem fengi heimild til að
undirskrifa, og sem væri þá meira
en í orði kveðnu. Gæzlustjóranafnið
er mér ekkert ant um, þeir, sem
undirskrifa, mega heita alt annað.
En það er á þingsins ábyrgð að
sjá um að störf bankans geti gengið
óhindruð, og það er á minni ábyrgð
að skýra frá þessu, svo þingmenn
sjái, hvað í efni er.
Ég gat þess að mér þætti óvið-
feldið, að aðeins skyldi tekið fram
um einn bankastjórann, að hann
skuli vera lðgfræðingur en engar
ákveðnar kröfur gerðar til hinna,
og án þess að gera nokkra aðra
kröfu til þessa manns en þá, að
hann hafl lokið lögfræðisprófi. Ég
geri því ráð fyrir í brtt. mínum,
að það só tekið fram, að 2 af þrem-
ur bankastjórum séu verzlunarfróðir
menn eða bankafróðir. Og til sam-
komulags hef ég lagt til, að sá 3.
skuli vera lögfróður. Ég álít að það
mundi ekki skapa það traust, sem
'til er ætlazt, að ákveða aðeins í
lögum, að einn bankastjórinn só
lögfræðingur, það geri ekkert til
hverjir hinir séu. Ég hygg að það
mundi vekja eftirtekt í öðrum lönd-
um.,   ef   það stæði í logum Lands-
					
Fela smámyndir
Blağsíğa 145
Blağsíğa 145
Blağsíğa 146
Blağsíğa 146
Blağsíğa 147
Blağsíğa 147
Blağsíğa 148
Blağsíğa 148