Tímarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrá inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Landiğ

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoğa í nıjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ağlaga hæğ


Vafrinn şinn styğur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til ağ skoğa blağsíğuna sem JPG
Landiğ

						40
LANDIÐ
Jiiéjié Raupmenn yéar ávalí um
Rina aíRunnu sœísqfí Jra aíáin*
sqfageréinni „Sanifas" i cfíeyRiaviR.
Samband prests og safnaðar
oi áhrií leirra byors á aian.
Erindi  flutt á héradsfundi að Stórólfshvoli
15. júní 1917 af sr. Ó. V.
Satnband er band, sem bindur
saraan tvo eða fleiri einstaklinga.
Það band getur verið úr ýmsum
toga spunnið, og af margvíslegum
þráðum og þáttum saman snúið
eða fléttað. Þetta á við um hvert
samband, sem vera skal, hvort
heldur það er band, sem bindur
líkami saman eða tengir sálir.
Bezt að öllu leyti er hvert það
samband, sem úr góðum toga er
spunnið, og síðan vandlega og fag-
urlega fléttað af fögrum og traust-
um þáttum. Og bezt af öllu væri
að þannig væri spunnið og unnið
sambandið milli prests og safnaðar.
Og nú skulum vér skoða það sam-
band, hvernig það verður . til og
hvílíkt það getur orðið, eða verður
eftir atvikum:
Þegar prestur og söfnuður hittast
og heilsast í fyrsta sinn, til þess
að Iifa og sælda saman, ef til vill
æfilangt, þá er hjá þeim, hvorum
um sig, og báðum sameiginlega,
næsta hátíðlegt, heilagt og alvöru-
þrungið augnablik. Báðir eru þeir
þá gagnteknir af margvíslegustu
vonum, óskum og áformum, hvor
fyrir sig og hvor um annan. Margt
og mikið er þá að hugsa og finna
til af beggja hálfu, og báðum er
þá Ijóst, hve óumræðilega þýðing-
armikið það er eða verður, hversu
samlíf og samvinna tekst. Og báðir
biðja, að sem bezt megi verða
byrjun, framhald og endir samver-
unnar. —
í anda sezt þá hvor um sig
niður, styður hönd undir kinn, og
reynir að hugsa, finna og átta sig
á, hversu bezt megi blessast á
allan   hátt   hin   þýðingarmikla   —
já, örlagaþrungna, samvist og sam-
vinna. —
Presturinn hugsar sér, óskar og
ásetur sér af einlægum hug, að
vera og verða að öllu og sem
flestu leyti þarfur þjónn allra. Hann
óskar og ætlar, að gera alt, sem
hann getur, með heiðarlegu móti,
til að vera góður og uppbyggilegur
borgari í mannlegu félagi; fyrir-
mynd í dug og dáð trl góðrar
efnalegrar afkomu og líðunar, og
ávinna sér með því virðing og vel-
vild, og þar með aftur gott og
æskilegt áhrifavald til góðs í öll-
um greinum í söfnuði sínum. Og
í góðri von um, að þetta lánist,
er hanti glaður og hlakkandi til
ánægjuríkrar og uppbyggilegrar
framttðar sinnar og safnaðar síns,
sem hann nú þegar fyrirfram elsk-
ar í voninni.
En helzt og fremst ú(']a.st það þó
UPP °g vakir fyrir honum, að að-
alerindið til safnaðarins á hann, og
aðalætlunarverkið hans hjá söfnuð-
inum er það, að vera þrestur hans
f nafni og þjónustu sjálfs drottins
allsherjar, og að sannur þrestsskaþ-
ur i nafni og þjónustu drottins er
aðallega fólginn og framkvæman-
.legur í og með sálusorg, og þré-
dikun til _ sálubóta og andlegrar
blessunar safnaðarins, og að þessi
láluorg og blessunarvæna prédikun
er íólgin í, og á að framkvæmast í
og með: l)þögul/i prédikun á stétt-
unum, prédikun í og með innrætis-
góðri og grandvarri breytni í dag-
legu lífi, samkvæmt kenning og
dæmi Krists, 2) talandi prédikun í
kirkjunni, með forstöðu og fram-
kvæmd guðsþjónustunnar þar, og
með þjónustu sakramentanna. Og
fetta aðalerindi sitt og sérstaka
köllun arverk, vill og ætlar hann
líka hjartanlega að reka og rækja
sem bezt. Og þó að hann viti og
finnr sig í flestu veikan og ófull-
ko'.ninu, vonar hann samt, að vel
ta'kizt með guðs hjálp og góðs
siifnaðar, sem hann nú Ktur til með
góðum og glöðum vonum, einnig
að þessu leyti. Svo tekur hann
hönd frá kinn, stendur upp, og vill
fara að lifa og starfa samkvæmt
framansögðu, og þar með spinna
og vinna úr góðum toga í góða
þætti í gott samband milli sín og
safnaðar síns. Þannig byrjar hver
góður og samvizkusamur maður
prestsskap sinn, og reynir einnig
að halda honum áfram, enda þótt
margt og mikið bjáti og bresti
á hjá honum, þegar til framkvæmd-
anna á að koma.
En líkt má eflaust einnig hugsa
og segja um söfnuðinn í heild
sinni. Hann vill líka vera góður
söfnuður, góður presti sínum, sem
manni og meðborgara, og góður
honum sem sálusorgara og meðal-
gangara milli guðs og sín. Hann
óskar þess einnig af einlægni, að
elska og virðing og ánægjuleg og
uppbyggileg samvera og samvinna
megi takast og framhaldast á milli
sín og prestsins á meðan samvistir
standa, og umfram alt verði endir-
inn  góður. —
„Lanclið"
kemur út einu sinni í viku
og kostar 4,00 kr. árgang-
urinn, ef fyrirfram er greitt,
en 5,00 kr. ef greitt ereftirá.
í kaupstöðum má borga á
hverjum árstjórðungi. Utgef-
andi: Félag í Reykjavík.
Afgreiðslan er á Hverfisg.
18. Opin alla virká daga
kl. 1—4. Pósthólf 353.
Sími 596. Um alt sem að
henni lýtur, eru menn beðn-
ir að snúa sér til afgreiðslu-
mannsins.
Ritstjóri og ábyrgðar-
maður: Jakob Jóh. Smári,
mag. art, Stýrimannastíg 8
B. Venjulega heima kl. 4—5
e. h. Talsími 574.
En hér er um meira að ræða
og gera en um einn mann, því
hver söfnuður er samansettur af
mörgum manneskjum, sem eru
hver annari ólíkar um margt, enda
þótt „margt sé líktmeð skyldum".
Hver hefur sína lund, sínar óskír
og vonir, sín áhugamál og áform,
sínar byrðar og sínar þarfir. Einn
vill að presturinn sé og geri svona
eða svona í hinu og öðru, en
annar hins vegar. Einn metur það
mest og heimtar það helzt, að.
presturinn sé Æámaður' mikill og
góður, verði efnaður og geti borið
sem mestar fjármunalegar byrðar,
ötull og framkvæmdamikill forkólf-
ur í tímanlegum efnum, og náttúr-
lega um leið góður og vandaður
maður; en lætur sér minna títt um
hið þrestlega i fari hans og starfi.
Annar hefur einhver önnur áhuga-
mál og eftirsóknarefni veraldleg,
og vill og væntir, að presturinn
veiti sér fylgi eða framgöngu, en
firrist heldur aðra. Og til er líka
stundum sá þriðji, sem hugsar og
ætlazt til, að prestur, sem aðrir,
taki meira tillit til auðs hans eða
valds, eða mannvirðinga, eðaþekk-
ingar eða annarra slíkra yfirburða,
heldur en annarra, sem kallast
minni háttar og eru minni máttar.
En þessir minni háttar og minni
máttar ganga líka með þá hjart-
ans> ósk og von og gera krötu til,
að presturinn þeirra verði einnig
þeim bróðir og vinur og þjónn.
En yfir höfuð finna, vita og viður-
kenna þó lang-flestir í hverjum
söfnuði sameiginlega, að aðal- og
einka-erindi, starf og þýðing prests-
ins er og á og þarf að vera sjálf-
ur þrestskaþurinn til sálusorgar og
prédikunar, eða til forstöðu og
þjónustu hinna andlegu og eilífu
málefna, sáluhjálparmálefna safn-
aðarins. Og til þessa fyrst og
fremst hafa þeir kosið sér hann.
Ennþá eru líka allmargir, sem
vilja taka meira tillit til „pré-
dikunarinnar á stéttunum" heldur
en prédikunar í stólnum, og enn
aðrir, sem" þykir meira vert um
stólræður, en stéttaprédikanir o
s. frv.
Svona er nú þetta margbreyti-
legt og sitt hjá hverjum; margt
ólíkt og sumt gagnstæðilegt í fari
og fórum hvers safnaðar, enda þótt
hann sé yfirleitt góður og velvilj-
aður, og hver fyrir sig í honum
og allir til samans óski og voni
eftir   góðu   og   gagnlegu sambandi
151
»Þú spyrð svo líklega sem ólíklegat, s?>gðí
hún. >Ertu giftur sjálfurrt.
»Sannarlega er ég það ekki, KoI;na«r
svaraði Keawe. »Og mér hefur heldur ekki
dottið það í hug fyr en nú. En hlustaðti né
á sannleikann. Ég hef mætt þér hér við
veginn og ég hef séð augu þín, sem eru lík
stjörnum og hjarta mitt hefur borizfc til þín,
eins hratt og fugl flýgur. Ef þú vilt ekkert
við mig eiga, þá skaltu segja mér það blátt
áfram og hreinskilnislega; ég mun þá fara
heim til mín; en ef þér Wzt ekki ver á mig,
en aðra unga menn, þá segðu það. Þá mun
ég fylgja þér til húss föður þíns og vera
hjá ykkur í nótt, og svo tala ég við g&mla
manninn á morgun«.
Kokua svaraði ekki, en starði út á sjóinn
og hló.
i'Kokuat, sagði Keawe, »ef þú segir ekk-
ert, þá tek ég það sem jáyrði; við skulnm
því fara til húss föður þínsc.
Hún gekk af stað á undan honum, en
mælti ekki orð. Við og við leit hún til baka
' en leit strax undnn og hélt iiattbandinu
tnilli vara sinna.
152
Þegar þau komu að húsdyrunum, kom
Kiano út á svalirnar og kallaði á móti þeim
og nefndi Keawe með nafni. Stúlkan leit
skjótlega á hann, því að orðstír stóra húss-
ins hafði borist henni til eyrna, og það var
sannarlega mikil freisting fyrir hana. Allan
þann dag skemtu þau sér vél og stúlkan
var nú, í návist foreldra sinna, kát og fjörug
og henti gaman að Keawe, því að hún var
hvöss að skilningi. Daginn eftir átti hann
tal við Kiano og hitti síðan stúlkuna eina.
>Kokua«, sagði hann, »þú hentir gaman
að mér alt kveldið; ennþá er tírhi til að
láta mig fara. Ég vildi ekki segja, hver ég
var, af því að ég á svona fallegt hús og
var hræddur um, að þú myndir hugsa of
mikið um híisið og of lítið um manninn, sem
elskar þig. En nú veiztu málavexti og ef þú
vilt ekki sjá mig framar, þá skaltu segja til
þess þegar í staðt.
»Neit, sagði Kokua, en í þetta skifti hló
hún  ekki   og  Keawe spurði einskis frekara.
Þannig bað Keawe sér stulku. Það gekk
hratt, en ör flýgur skjótt og byssukúla ennþá
skjótara, og þó hitta báðar markið. Það hafði
153
gengið hratt en líka djúpt, þvf að húa hugs-
aði sífelt um Keawe; hún heyrði rödd hans
í brimhljóðinu við hraunklettana og hún
myndi hafa yfirgefið föður og móður og ætt-
land sitt fyrir þenna unga mann, sem hún
hafði séð einum tvisvar sinnum. Og Keawe
reið hratt upp fjallgötuna fyrir neðan hamr-
ana með gröfunum og hófadynur hestsins
og gleðisöngur Keawes bergmáluðu í graf-
hellunum. Hann kom heim í htísið Ijómandi
og ennþá ómaði söngur hans. Hann borðaði
úti á hinum breiðu svölum og Kfnverjinn
horfði hissa á húsbónda sinn, sem söng á
eftir hverjum bita, sem hann l£t upp í sig.
Sólin hné í sæ og myrkrið datt á, og Keawe
gekk fram og aftur á svölunum, lampaljósið
varpaði skugga hans langt upp eftir rjallinu
og sjómennirnir, sem sigldu fram hjá, hlýddu
með undrun á söng hans.
>Hérna uppi á ég nú að búat, sagðihann
við sjálfan sig, »lffið gæti ekki verið betra; þetta
er fjallstindurinn og alt verður mér til ham-
ingju. Nu ætla ég í fyrsta sinni að láta upp-
ljóma öll herbergin og svo ætla ég að baða
mig   í   fallega  baðklefanum   með  heita  og
Þeir laipito
þessa blaís, sem ekki
haja greitt anivirði
jiess, eru vinsamlega
beinir að greiða það
við Jyrstu hentugleika.
íiíiaíi-SiafaBgsgasaaagBfflaísas^ss
milli sín og prestsins síns, er
spunnið sé úr góðum toga og af
góðum  þáttum fléttað.
Og þannig tekur nú söfnuðurinn
móti prestinum, heilsar honum hjart-
anlega   og   býður hann velkominn.
Og svo byrjar samveran, sam-
lffið og samstarfið.
En þegar út í þetta er komið,
og hvort fyrir sig, prestur og söfn-
uður, fer að lifa og starfa saman,
hvor á sinn hátt og eftir sinni köll-
un og stöðu, fara að kynnast, og
spinna hvor úr sínum og hvor úr
annars toga, og vinna þar úr að
sambandi sír á milli, þá vill nú,
sem vonlegt er, einatt margt á milli
bera og margt eiga misjafnlega
saman. Hér á einn maður, prestur-
inn, að gegna ólíkum, og stundum
gagnstæðilegum óskum, vonum og
þörfum margra; og hinir mörgu
ólíku, söfnuðurinn, að rækja skyld-
ur við þenna eina mann og stöðu
hans, og báðir málspartar eru meir
og minna ófullkomnir, takmarkaðir
og breyzkir.
Mörg hljóta því vonbrigðin og
óskaspjöllin að verða, á báðar hlið-
ar; *margur misskilningurinn og
mörg raistökin; og margt óekta,
mörg snurðan, margur bláþráður-
inn, og jafnvel slit og hnútar, að
slæðast með inn í togann og þræð-
ina Og þættina, sem snúast eiga
saman í samband milli prestsins og
safnaðarins.
Og ur öllu þessu ásamt mörgu
öðru betra efni, verður líka sam-
band, sérstakt andlegt band, sem
tengir saman ýmist laust eða fast,
prest og söfnuð, og um leið einnig
prestinn og hvern einstakan safn-
aðar-meðlim.
Það er yfir höfuð andleg og
Hkamleg viðkynning, viðskifti og
raun meðal prests og safnaðar, sem
myndar þetta samband, og aðal-
þræðirnir og þættirnir í þessu sam-
bandi eru þær mestu ráðandi hugs-
anir og þær yfirgnœýandi tilfinn-
ingar, óskir og vonir, sem hvor
hefur tii annars, prestur til safnað-
ar og . safnaðar-einstaklings, og
söfnuður og safnaðarlimur til prests-
ins. Innbyrðis viðkynningin, við-
skiftin og reynslan blandar og
snýr þessa þræði og þætti saman
ósjálfrátt, og jafnvel stundum svo,
að hvorugur veit af, fyr en á reynir
eða eitthvað sérlegt ber við.
(Frh.).
Hin ágæta saga
Hvíti hanzkinn
er nú til sölu
hjá   flestum   bóksölum.
					
Fela smámyndir
Blağsíğa 37
Blağsíğa 37
Blağsíğa 38
Blağsíğa 38
Blağsíğa 39
Blağsíğa 39
Blağsíğa 40
Blağsíğa 40