Tímarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrá inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Landiğ

Smelltu hér til ağ fá meiri upplısingar um 48. tölublağ 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoğa í nıjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ağlaga hæğ


Vafrinn şinn styğur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til ağ skoğa blağsíğuna sem JPG
Landiğ

						192
L A N D IÍÐ
cfiíójið Raupmenn yðar avatt um
Rina aíRunnu sœísqfí Jrá alóin*
sqfageróinni „Sanifas" i cfíeyRjavíR.
írland og Sinn Fein,
Eftir Chr. Reventlow.
II.   Sambandið fram að heims-
(Frho.     styrjöldinni.
Bágindi íra, sem ekki verður lýst
hér nánara, jukust mjög á áttunda
áratug aldarinnar við mörg sam-
fleytt hallæri og hörku jarðeigend-
anna. Óeirðir brutust út og nokkr-
ir hátt settir enskir embættismenn
voru drepnir, en jafnframt beitti
stjórnin járnhörku.
Örlög Parnells og dauði hans
fyrir aldur fram árið 1891 deyfðu
reyndar írsku hreyfinguna um tíma,
en þá voru menn lika farrrir að
skilja það á Englandi, að mikilla
endurbóta   og   aðgjörða þurfti við.
Og með nokkrum búnaðarlögum
frá 1881 hefst hin nýrri landbún
aðarsaga írlands. Það er því mið-
ur ómögulegt að fara nákvæmlega
út í þá merkilegu löggjöf, sem nú
hófst og ýmist var hálfgert fálm,
eða skynsamlegar umbætur. Reynt
var með lögum að bæta kjör leigu-
liðanna, og innleiða sjálfstjórn sveit-
anna, bæta kjör verkamanna og
ástandið í fólksflestu héruðunum,
og yfirleitt að koma íbúunum á
hærra stig og auka möguleika þeirra
til lífsuppeldis. Stórt írskt búnaðar-
félag var stofnað og tók að starfa
að ýmsum framkvæmdum. Sett
voru á fót smjörbú og lánsstofnanir
og samvinnufélög mynduð, til þess
að losa menn undan klafá kaup-
mannanna. Árið 1899 var stofnað
búnaðarráðuneyti, en forseti þess
er þó enskur. En fyrsti varaforseti
var Sir Horace Piunkett, sem á
miklar þakkir skilið fyrir starf sitt
að landbúnaðarlögunum og endur-
reisn írlands, og sama má segja
um eftirmann hans, T. W. Russell.
Og ráðuneytið hefur haft duglegan
sérfræðing, þar sem er ritari þess,
T. P. Gill. Það hefur lfka, í sam-
bandi    við    búnaðarfélagið,   unnið
mjög að því, að auka mentun
bændanna, með búnaðarskólum,
ráðunautum, fyrirmyndarbúum o. fl
En ekki var landmálið útkljáð
fyrir þetta. Aðalatriðið var eftir,
nfi. að gefa mönnum veruiegan kost
á að kaupa j'arðir, og árið 1903
voru loks samþykt lög, sem miða
að því, og voru þau aukin árið
1907. Skipaðar voru nefndir með
miklu valdi og mikið fé heimilað
til þessa endurbótastarfs. Leigulið-
arnir gátu fengið jarðirnar lægra
verði, en jarðeigendur vildu selja.
Ríkið borgaði mismuninn og veitti
til þess 7. milj. pd. (126 milj. kr.).
Þar að auki léði ríkið bændunum
meginið af kaupverðinu, með lág-
um rentum og litlnm afborgunum.
Til þess voru veittar 100 milj, pd.
(1800 milj kr). Nokkrar miljónir
punda voru veittar til verkmanna-
bústaða.
Þessi landbúnaðarframför, sem átt
hefur sér stað á írlandi síðasta
mannsaldurinn, er því nær einstæð
í búnaðarsögu Evrópu. Frá því um
1870 hafa skapazt hundruð þús-
unda af sjálfseignarbændum, og
hreyfingunni fylgir mikil frnmför í
efnahag og menningu. Það er m.
ö. o. búið að Ieggja grundvöllinn
undir mikla þróun framvegis, ef hún
verður studd af nægilegu fjármagni
til bygginga, gripakaupa og jarða-
bóta, og á hinn bóginn af dugn-
aði, mentun og samvinnu. Og
margt bendir á, að komið sé á
góðan rekspöl.
*                              *
Sættir  þær,   sem England þurfti
að  keppa að, voru þá komnar á í
trúmálunum   við   afnám   ríkiskirkj-
unnar 1869,  og í búnaðarmálunum
við endurbæturnar frá 1881 til 1903,
þ.   e.   landbúnaðarlöggjöfina, aukn-
ing   á   valdsviði   sveitarstjórna   og
greiðari götu fyrir alla innanlands-
þróun, þótt mikið sé eftir að fram-
kvæma   í þá átt enn. En stjórnar-
farslega og þjóðernislega var hnút-
urinn óleystur.
Ef Englendingar hafa vonað eða
búizt við, að nefndar endurbætur
myndu draga úr sjálfstæðisviðleitni
íra, þá hafa þeir orðið fyrir von-
brigðum. Það er hvorttveggja, að
vfða kreppir skórinn að lands-
mönnum ennþá, og þar að auki
hefur myndun stórrar stéttar sjilfs-
eignarbænda altaf og allstaðar örv-
andi áhrif. Krafan um vald í sínu
eigin landi er ekki hvað sfzt að
skapi þeirra, sem eiga jarðir f land
inu og hefur þaðan aðalstyrk sinn.
Þingfiokkurinn írski var eftir
dauða Parnells klofinn f tvo flokks
annan stóran undir forustu Johns
Redmonds, og annan minni og rót-
tækari, en árið 1900 sameinuðust
þessi flokksbrot aftur og yfirleitt
hefur flokkurinn sfðan verið sam-
rnála um heimastjórnarkröfuna inn-
an brezka rikisins, og viljað fá
henni framgengt með samkomulagi
við England. Það hefur hjálpað
flokknum, að hann hefur haft áhrif
í enska þinginu vegna þess, að
aðalflokkarnir  þar,   fhaldsmenn  og
kemur út einu sinni í viku
og kostar 4,00 kr. árgang-
urinn, ef fyrirfram er greitt,
en 5,00 kr. ef greitt er eftir á.
í kaupstöðum má borga á
hverjum ársfjórðungi. Útgef-
andi: Félag í Reykjavík.
Afgreiðslan er f Hafnarstr.
17. Opin alla virka daga
kl. 1—4. Pósthólí 353.
Sfmi 596. Um alt sem að
henni lýtur, eru menn beðn-
ir að snúa sér til afgreiðslu-
mannsins.
Ritstjóri og ábyrgðar-
maður: Jakob Jóh. Smári,
mag. art., Styrimannastfg 8
B. Venjulega heima kl. 4—5
e. h. Talsfmi 574.
Ljjúflingar,
nokkur    nýsamin   lög   eftir   Loft   Guðmundsson.
Fást  hjá  bóksölum,
Sendið   pantanir   yðar   í   pósthólf  436.     Reykjavík.
Afgreiðsla þessa blaðs
er í Hafnarstræti 17.
Inngang'ur   frá   Kolasundi.
Peir biitiiu
þessa blaís,
ha|a greitt
tyss,   eru
sem ekki
anðvirðt
vnsamlega
beðnir aí greiða það
við |yrstu hentugleika.
frjálslyndir menn, hafa einatt verið
því nær jafn-sterkir, og þar að auki
gátu írar vænzt samúðar frá hinum
sfvaxandi  verkmannafiokki.
Á írlandi hefur og myndast flokk-
ur jafnaðarmanna og árið 1913 varð
mikið verkfall í Dyflinni, þar sem
mannfélágsástandið er mjög ilt,
undir forustu Johns Larkin's. En
það voru einkum tvö ný félög,
sem örlögin höfðu ætlað mikil
áhrif.
Annað var myndað árið 1893,
og heitir Gaeliska bandalagið. Það
er eiginlega ópólitiskt, en hefur þó
þjóðernisleg og pólitisk áhrif, þar
sem starf þeas er að vernda frska
tungu og bókmentir og stunda sögu
og listir Ira.
Hitt   félagið  er Sinn Fein, sem
er beinlfnis pólitiskt og stofnað var
1905 undir forustu rithöfundarins
Arthurs Griflíths, upp úr ýmsum
eldri félögum. Sinn Fein merkir
vér einir. En á fyrstu árum þess
kvað lítið að því. Margir foringjar
þess voru reyndar rólegir og mik-
ils metnir menn, en jafnvel Red-
mond og flokkur hans taldi ekki
ástæðu til þess að gefa þvf neinn
gaum.                     (Frh.).
AbyrgðiiJ.
Einn árangur stjórnarbyltingar-
innar í Bayern er sá, að nú
er þess krafist, að Bethmann
Hollweg og aðrir málsmetandi menn
séu teknir höndum og þeir látnir
bera ábyrgð á gjörðum sínum. Það
er sagt, að Ludendorff og aðrir
málsmetandi menn gömlu stjórnar-
innar séu flúnir og >Woiwárts«
kallar keisarann >ábyrgðarlausan,
svívirðilegan Iygara*.
Blaðamaður átti viðtal við rfkis-
etfingjann þýzka f Hollandi. Kvaðst
hann ætla, að stjórnarbyltingin sé
bráðum á enda. Þegar hann var
spurður hvort hann hugsaði til þess
að hverfa aftur heim til Þýzkalands,
svaraði hann: Já þegar það er
fullkomlega örugt, en hvenær verð-
ur það?
Prentsmiðjan Gutenberg.
guðsbarnaréttinum, sem er æðsta
hnoss Ufsins, en ógurlegt böl er að
missa. Til þess að yður geti tekizt
að þroskast sem sannir guðsvinir,
verðið þér þá að kosta kapps um,
að foiðast syndina í hverri mynd
sem hún ásækir yður. Hafið því
gát á tilhneigingum yðrum og
reynið að finna vel, í hverju yður
er hættast við að hrasa. Þér þúrfið
sjálf að koma auga á veiku hlið-
arnar hjá yður og finna hverjir
dökku blettirnir eru í siðferðislffi
yðru, til þess að geta með guðs
hjálp fært allt líferni yðar í betra
lag en áður var það. AHur siða-
lærdómur kristindómsins er innifal-
inn í kærleiksboðorðum, í þeirri
kröfu, að elska guð sinn af öllu
hjarta og náungann sem sjálfan sig.
Þá breytum vér svo við aðra menn
eins og vér viljum að þeir breyti
jafnan við oss. Þetta er inn sanni
ávöxtur lifandi trúar og er gagn-
stæður þeirri eigingirni í orðum og
verkum  er hugsar ávallt mest um
sjálfan sig, sem er innsta eðli
syndarinnar. Gætið þess vandlega
að dauð trú er gagnslaus, því allt
er komið undir betrun hugarfarsins
og því að andinn verði æ göfugri,
Innan Iftillar stundar verðið þér
spurð að inni mikilvægustu spurn-
ingu sem lögð er fyrir nokkurn
mann. Háleitt og fagurt er augna-
miðið og markið sem Ioforð yðar
og trúarjátning stefnir a', því það
segir ekkert minna, en að vilja
verða guði lfkur, eftir því sem
framast má verða. Það þýðir, að
láta guðsmyndina í sér fá sífeldan
vöxt og framför. En launin eru
líka í hæsta máta gleðileg, því sem
trúum þjónum sínum lofar guð
yður náð sinni með sælu um tíma
og eilífð. Mikil og vegleg rétt-
indi veitir skírnarsáttmálinn yður,
kæru ungmenni, en eins og alt,
sem mikilvægt er, þá er hann um
leið alvsrlegur og leggur yður
helgar skyldur á herðar. Það er
jafnan   áríðandi  að lofa með fullri
alvöru og þeim fasta ásetningi, að
halda heitin sfn, hver sem í hlut á,
en umfram alt er nauðsyn að reyn-
ast guði trúr, því að undir því er
óll sæla og samvizkufriður komið.
Eg veit vel, vinir, að þér ætlið að
efna heit yðar og viljið reynast
guði trú, en gætið þess ávallt, að
holdið er veikt, þótt andinn sé
reiðubúinn. Það munu margar freist-
ingar og hættur mæta yður, þvf
að eigi getur það öðruvísi verið f
syndugum heimi. Víst væri það
því rangt af mér, að vilja gylla
veröldina fyrir yður, enda gerist
þess engin þörf, því vordraumum
æskulffsins skfn heimurinn fyrir
augum ins óreynda unglings sem
sólríkur sæludalur. Vonirnar eru
þá svo margar og svo fagrar, og
því fer nú betur að svo er, því
nóg verða vonbrigðin sfðar, svo að
eigi veitir af að vér höfum þar
talsverðum manni að má. Vérþurf-
um þá að hafa af einhverju veru-
lcgu   að   missa     En þégar þér nú
gætið að inum mörgu örðugleikum
lífsins, þá er nauðsynlegt að muna
það tvent, að maður sjálfur er veik-
ur, en guð er máttugur. Það ríður
því á, að biðja hann um styrk í
strfði lífsins. Biðjið nú algóðan
guð um hjálp til þess að yðar^góði
ásetningur í dag megi verða fastur
f sálum yðrum. Kristindómurinn,
er þér nú hafið numið, á að verða
yður veganesti til eilffs lffs. En
getið þess vel, að þótt reynt hafi
verið eftir getu að útskýra fyrir
yður trúarsánnindin, þá er eigi unnt
að gera það til hlítar, heldur verð-
ur lífsreynslan að gera það enn
betur og við hana mun yður verða
margt skiljanlegt, sem yður er nú
miður ljóst, svo framarlega sem
þér notið hana réttilega og látið
guðs orð Iýsa yður og leiðaísann-
leika. Það hefir verið reynt að
innræta yður guðelskanda hugar-
far og það á altaf að vera heitasta
ósk yðar að hafa það. Það sem
þér hafið numið, það á alt að vera
lært fyrir Iffið og bera þar góða
ávexti, en eigi liggja kyrrt sem
ónotaður fjársjóður. In sanna fyrir-
mynd kristinna manna er, svo sem
þér vitið, endurlausnari vor Jesús
Kristur. Hans eftirdæmi hafið þér
á samverustundum okkar haft fyrir
augum sálarinnar, við lestur guð-
spjallsorðsins og í samtalinu út af
því. Verk mitt við yður hefur miklu
fremur verið að glæða trúarlíf yðvart
heldur en að fræða það, því það
tel eg mest um vert. Eg vona, að
bendingar mínar og starf hafi með
guðshjáip vakið löngun í hjörtum
yðrum til að líkjast Kristi og þókn-
ast honum með trúræknu og sið-
fögru lfferni. Guðs heilagi andi
hefir með orðinu eilffa og áminn-
ingum eldri manna kallað yður til
að leita guðs og koma til Krists,
svo hjálpræðið hans megi verða
eign yðar. Heilagur andi hefir
með ýmsu móti upplýst yður um
eigin synd yðar og guðs dyrlegu
náð.   1  skírninni endurfæddi hann
Frh,
					
Fela smámyndir
Blağsíğa 189
Blağsíğa 189
Blağsíğa 190
Blağsíğa 190
Blağsíğa 191
Blağsíğa 191
Blağsíğa 192
Blağsíğa 192