Tímarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrá inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lögrétta

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoğa í nıjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ağlaga hæğ


Vafrinn şinn styğur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til ağ skoğa blağsíğuna sem JPG
Lögrétta

						100
LÖGRJETTA
Samþyktar  þiugsályktunartillögur
i.—7. Um skipun nefnda..
8.  Um sölu Ólafsvallar.
9.  Um stofnun útibús á Siglufirði
irá Landsbankanum.
10.   Um  sauöfjárbaðanir.
11.   Um kolanám í Gunnarsstaða-
gróf í Drangsnesslandi, svohljóðandi:
Alþingi ályktar að heimila lands-
stjórninni að styrkja kolanám i Gunn-
arsstaðagróf í Drangsnesslandi í
Strandasýslu með 2000 kr. fjárfram-
lagi úr landssjóSi, til þess aS gera ak-
færan veg frá námunni til sjávar og
til áhaldakaupa. Enn fremur eru
Strandasýslu heimil námurjettindi
landsins í Drangsnesslandi ókeypis
til ársloka 1919.
12.   Um stofnun útibús i Vest-
mannaeyjum frá Landsbankanum.
13.   Um útsæSi, svohljóSandi: 1.
AS vekja athygli sveitar- og bæjar-
fjelaga á því, aS sjá sjer fyrir nægi-
legu útsæði i haust og tryggri
geymslu þess í vetur. 2. Að annast
um, aS gefin verði út leiðarvísir til
almennings um trygga geymslu út-
sæðis yfir vetúrínn. 3. Að afla inn-
lends eða útlends útsæðis af bestu
tegundum til geymslu, til frekari
tryggingar því, aS ekki verði útsæS-
isskortur í landinu.
14.  Um aukinn styrk og lánsheim-
ild til Flóabáta. Alþingi ályktar aS
heimila landsstjórninni: 1. að hækka
styrk þann, sem ákveðinn er í gild-
andi. fjárlögum til Langanessbáts,
um alt aS 12 þúsund kr. á ári, og
gangi 1 eða 2 bátar frá Sauðárkróki
til Seyðisfjarðar, meS viðkomu í
Grímsey, er sjeu eigi minni til samans
en 80 smál. og haldi uppi ferðum til
miðs nóvembers, og ennfremur
hækka styrkinn til bátsferSa um ísa-
fjarSardjúp upp í alt að 9 þús. kr.
á ári. 2. aS veita 8S00 kr. viðbóta-
styrk til Breiðafjarðarbáts, vegna
vetrarferða 1917—1918. 3. að lána alt
að 90 þús. kr. til kaupa á Húnaflóa-
bát.
15.  Um reglugerð fyrir sparisjóði.
Neðri deild Alþingis ályktar að. skora
á landsstjórnina aS veita þeim spari-
sjóSum, sem hafa ekki yfir 100,000
kr. til ávöxtunar, undanþágu, aS.
meira eða minna leyti, frá bókfærslu
þeirri, sem fyrirskipuð er í reglu-
gerS fyrir sparisjóði 5. maí 1917, ef
sjóðir þessir sanna fyrir stjórnarráð-
inu, að bókfærslu þeirra sje þannig
háttað, aS trygt sje.
16.  Um bátaférðir á Faxaflóa. —
Alþingi skorar á landstjórnina a'ö
stuSla aS því, að Eimskipafjelag ís-
lands taki að sjer rekstur á bátaferð-
um um Faxaflóa, eSa hlutist til um,
atí ferðir þessar komist á annan hátt
sem fyrst í hentugt og trygt horf.
Heimilast stjórninni jafnframt að
hækka að nokkru styrk til Faxaflóa-
ferSa, ef brýn nauSsyn krefur.
17.  Um heimild fyrir landstjórnina
til að greiða Gísla Guðmundssyni
meiri laun en heimilað er i fjárlög-
unum. — Alþingi ályktar að heimila
landsstjórninni að greiða Gísla GuS-
mundssyni, gerlafræðingi, 600 kr. á
ári af launum þeim, sem í fjárlögun-
um eru ætluS forstöðumanni efna-
rannsóknarstofunnar í Reykjavík,
meSan hann gegnir þeim störfum.
18.    Um námsstyrk til háskóla-
sveina. — Alþingí ályktar aS heim-
ila stjórninni aS hækka náms- og
húsaleigustyrk háskólanema 1917—
1918 um 50% frá því, er í gildandi
fjárlögum segir.
19.  Um fjárveiting til þess að fá
Röntgenstofnuninni ný áhöld. — Al-
þingi ályktar að heimila stjórninni
aS verja 6500 — sex þúsund og fimm
hundruS — krónum til þess aS út-
vega Röntgenstofnuninn ný áhöld, til
viSbótar viS þær vjelar, sem keyptar
voru þegar stofnunin hófst 1914.
20.  Um að fela fjárveitingarnefnd
n. d. að taka til athugunar erindi þau
frá ýmsum embættismönnum og
starfsmönnum landsins um launa-
bætur, serh komið hafa til alþingis
cg gera tillögur þeim viðvíkjandi.
Með   báliog  brandi.
Eftir Henryk Sienkiewicz.
IV. KAFLI.
Zagloba sat í búð Skrjetuskis og
ræddi við þá Volodyjevski og Lon-
ginus.
„Guð hefur áSur gert kraftaverk
hennar vegna," sagði hann, „og það
var þegar jeg 1)arg henni úr klóm
hunda þessara og verndaði hana á
hinni löngu og hættulegu leið er við
fylgdumst að. Drottinn getur eins enn
miskunnaSi hana og oss. Bara að hún
sje nú í töíu lifenda. HeyriS þiS! Það
er eins og því sje hvíslað að mjer að
enn sje þaS hann sem hefur numiS
hana brott, og víst er um það, að
hann — fari hann bölvaður — var
einn þeirra, er unnu Bar."
„Það er varla sennilegt, að hann
hafi hitt hana þar," sagði Volody-
jevski. „Það er sagt að þar hafi ver-
ið drepiS um tuttugu þúsund manns."
„Jeg skal ábyrgjast, að hann vissi
aS hún var í Bar. Og jeg er illa svik-
inn hafi hann ekki náð henni og flutt
hana í einhvern öruggan staö, er hún
eigi kemst á braut frá."
„í sporum Skrjetuskis óskaði jeg
heldur aS hún væri HSiS lík en í hönd-
um slíks þrælmennis."
„DauSi hennar er lítil huggun, því
að það er eins líklegt að henni hafi
verið misþyrmt og hún smánuð áður."
„Þá er úti um hana," sagði Volo-
dyjevski.
„Já, það er vonlaust," sagöi Lon-
ginus.
Zagloba reif í skeggið og loks byrj-
uðtt formælingar.
„Fjandinn hafi alla þessa bölvuðu
Kósakka. HeiSingjarnir snúi sjer
bogastrengi úr þörmum þeirra. Drott-
mn hefur skapað þjóðirnar en sú þjóð
er til orSin af Satans völdttm. Bara
að allar þeirra mæður hefðu verið
ófrjóvar sem múlasnar I"
„Jeg hef ekki þann heiður að
þekkja ungfrúna," stg'ðii, Volody-
jevski, „en samt sem áðttr'skyldi jeg
leggja alt í sölurnar henni til frelsis."
„Jeg hef sjeð hana að eins qitt
skifti á æfinni," sagSi Longinus, „en
þó er sem und opnist í hjarta mjer,
er jeg hugsa til þeirra hörmunga, er
hún hefur ratað í."
„Verðum viS þá a£ deyja alveg
ráSalattsir?" spurSi Zagloba.
„Verðum viö of seinir að frelsa
hana, ættum við, þó a'Ö hefna henn-
ar," sagði Volodyjevski.
„ViS megum ekki leggja árar í
bát," mælti Zagloba ákveðinn. „Jeg
mundi ganga á heimsenda, hjeldi jeg
að þaS yrði henni til frelsis. Þó veit
sá eini, að fæturnir mínir gömlu
þurfa hvíldar viS; jeg meira að segja
klæddist betlarakuflinum aftur og
tæki mjer hörpu i hönd, þótt jeg
hafi andstygð á því hljóSfæri."
„Þú deyrð nú varla ráSalaus, þú
sem ert ávalt úttroðinn af ráðum,"
mælti Longinus.
„Það vantar ekki, nóg hef jeg af
ráðum í höfSinu. HefSi furstinn helm-
ing þeirra, hjengi Kmielnitski nú í
gálganum. Takið nú eftir: fyrst og
fremst þurfum við að vita fyrir víst
hvort hún er enn á lífi. Ef þið eruð
staðráðnir í að hjálpa Skrjetuski við
leitina, tek jeg forustuna að mjer, því
aS jeg er, eins og þiS vitiS, miklu
táSsnjallari en þið. ViS tökum okkur
bændagervi og spyriumst fyrir um
hana. Svo framarlega sem okkur
tekst að finna stað þann, er Bohun
hefur flutt hana til, þá þori jeg ó-
hræddur að setja höfuð mitt að veði,
að hún skal verSa frelsuS. ViS Skrje-
tuski verðum að vera mjög varkárir,
því að Bohun þekkir okkur, en ykkur
hefur hann aldrei sjeð."
„Mig hefur hann sjeS," sagði Lon-
ginus, „en það gerir hvorki til nje
írá."
„Ef til vill hepnast okkur að ná
'nonum á okkar vald!" sagði Volo-
dyjevski.
.„Satt að segja langar mig alls ekki
til þess aS hitta hann," sagði Zag-
loba. „Böðullinn finni hann í minn
staS. En þaS hljóta fleiri en Bohun
að, vita, hvar mærin er geymd. MeS
ieyfi furstans ætla jeg undir eins á
morgun að senda nokkra áreiSanlega
menn til njósnar. Heppilegast væri,
að viS færum sjálfir, en viS fáum
varla leyfi furstarts til þess að fara,
i-ú þegar ófriðurinn er aftur hafinn."
í sömu svipan kom Skrjetuski inn
í búðina; andlit hans var sem stein-
gjörvingur með auðsæjttm sorgar-
merkjum. Hið hrafnsvarta hár hans
var orðið hæruskotið. Hann mintist
aldrei á harm sinn, en enginn haföi
sjeð hann brosa frá því aS honum
barst fregnin um töku Bars-borgar.
' „Viö- vorum nú einmitt að tala um
harm þinn," sagði Zagloba. „ÞaS fær
og mjög á okkur. ViS gerum ekkert
gagn með gráti einum og höfum því
ákveðiS aS hætta lífi okkar til þess
að frelsa ástmey þína, sje hún enn á
lifi."
„Guð launi ykkur það, vinir mín-
ir!"
„Við fylgjum þjer jafnvel inn í her-
búSir Kmielnitskis," s^gSi Volody-
jevski.
Skrjetuski komst nijög viS, hann
settist á bekk einn og faldi andlitiS í
höndum sjer. Það var steinhljóð, eng-
inn vildi hefja samræðnr að nýju.
Loksins gekk Volodyjevski að hon-
um, lagði höndina á öxl honum og
spttrSi:
„HvaSan komstu núna?"
„Frá furstanum."
„Segir þú nokkur tíSindi ?"
„Jeg legg á staS í nótt í hernaSar-
íerð."
„Ferðu langt?"
„Til JarmolinhjeraSanna, ef jeg
kemst svo langt."
Volodyjevski og Zagloba litu hvor
til annars.
„Hann ætlar sjer til Bar," tautaði
Zagloba.
„ViS fylgjum þjer, fáum viS leyfi
furstans," hrópuSu þeir einum munni.
Þeir hjeldu þegar í staS á fund
furstans, sem bjó í hinum jaSri her-
búðanna. Tók þaS alllangan tímt áð-
ur eif þeir Volodyjevski og Longinus
náSu fundi hans. Gaf hafTh þeim leyf-
iS undir eins og leyfSi einnig að senda
mætti dragona nokkra yfir í sveit
Bohuns til njósna um Helenu; skyldu
þeir látast vera liðhlaupar.
„Mig tekur þaS sárt hversu Skrje-
tuski er harmþrunginn," sagði furst-
inn viS Volodyjevski „Jeg er ávalt
að fá honum ný störf. ef eitthvað
skyldi brá af honum við þau. Hefur
hann ekki minst á meyna viS yður."
„AS eins lítið eitt."
„Þjer eruð einkavinur hans. Reynið
að hugga hann."
Volodyjevski  kvaddi   furstann.
„Hvernig fór?" spurði Skrjetuski,
er hinn kom út.
„Alt að óskum, en jeg verS aS hitta
menn mína á'ður en viö leggjum á
stað."
„ViS verSum samferða þangað."
Þeir urðu fimm saman frá fursta-
bústaðnum, því Zakvilikovski slóst í
förina.
Á leiðinni rákust þeir á Lastj þann.
sem áður hefur verið getið. Var hann
nú hátt settur í her furstans og góS-
vinur Zagloba. Hann hafði nú sem
oftar drukkiS meir en í hófi. Lastj
var hraustur mjög og hinn mesti víga-
maður, drykkfeldur og sólginn í ten-
íngskast og mjög þrætugjarn. Zag-
loba hafSi nú um langt skeiS veriS
ciaglegur gestur hans; höfSu þeir
tæmt saman marga mjaðarkolluna og
vínbikarinn, en Zagloba skemti hon-
um með sögum ýmsum. Þegar fregn-
m barst um töku Bars, varð Zag-
loba sem annar maður, hætti öllu
úrykkjuslarki, gerðist ókátur og forS-
aðist fund Lastj. VarS hann nú mjög
glaður, er hann nú rakst á Zagloba,
breiddi faðminn út móti honum og
hrópaði:
„Hvernig stendur á því að jeg sje
þig nú aldrei ? Hvað gengur að þjer ?"
„Jeg hef nú síðustu dagana haft
mest saman við Skrjetuski aS sælda."
Skrjetuski fjell Lastj alls ekki vel
í geð; honum þótti alt of mikill al-
vörublær yfir honum. Vissi hann vel
um harm hans, en bæði var hann nú
of drukkinn og lítt drenglundaSur aS
eSlisfari til þess að taka tillit til þess.
Hann greip í kápu Skrjetuskis og
ávarpaSi hann:
„Þú ert enn skælandi út af stúlku
þinni.  Var hún snotur?  Ha!"
„Fyrirgefið., herra minn, jeg verð
að hraða mjer," sagði Skrjetuski.
„Ekkert liggur á."
,„]eg er nú að gegna skyldustörf-
Augnlækningaferðalag 1918.
Fer meS „Sterling" 5. ferð, 7. júlí vestur um land til Akureyrarj
dvel þar frá 17. júlí til 5. ágúst. Þá með „Sterling" sömu leiS til
Reykjavíkur.'
Tek  á  móti   sjúklingum   á  skipsfjöl, nema á Akureyri.
A. Fjeldsted.
um sem undirforingi og má því eigi
tefja."
„Þú ferð ekki fet hjeðan, skaltu
vita ! Fyrst hún var svo engilfögur, þá
þarftu ekki aS óttast aS hún sje
dauS."
Skrjetuski varS náfölur af reiði en
stilti sig þó.
„Herra minn! LátiS þjer mig ekki
gleyma því við hvern jeg tala."
Lastj rak upp stór augu og hvæsti:
„HvaS segi'S, þjer? VogiS þjer aS
bjóSa mjer byrgin .... og þaS vegna
stelpunnar?"
„FariS ySar leið, herra minn,"
drundi  i   Zakvilikovski   fokvondum.
„Taktu sverS þitt, ræfill!" sagSi
Lastj, brá sverði sínu og rjeðst móti
Skrjetuski. Hann bar af sjer hoggið
meS sverðinu og sló um leið'sverðiS
úr höndum hans. Varð það svo snögg-
lega, að Lastj fjell flatur. Skrjetuski
stilti sig og horfði líkbleikur á hinn
fallna fjandmann.
Alt varð nú í uppnámi í herbúðun-
um. Menn Lastj komu þjótandi þang-
aS og höfðu sverðin á lofti, en dra-
gónar Volodyjeskis, sem voru og
komnir þangað, vildu ekki láta sitt
minna. Sáu hinir, aS þeir gátu ekki
rönd við reist og hurfu frá; drógu
þeir foringja sinn með sjer. Vildu hin-
ir sækja eftir þeim, en Zakvilikovski
íjekk stöðvað þá.
Fregnin um viðureign þessa fór
vm herbúðirnar eins og eldur í sinu.
Barst það og til eyrna furstanum, að
barist væri í herbúðunum og í þeim
svifum ruddist Lastj inn til hans.
„Náðugi fursti!" æpti hann. „Hjer
í herbúðum ySar hefur veriS ráSist á
mig. Jeg krefst rjettlætis, ella tek
jeg mjer sjálfur rjettinn. Jeg heimta
að afbrotamenn þessir verði hengdir
! á hæsta gálga."
Furstinn þaut á fætur og spurði:
„Hver hefur ráSist á yður?"
„Foringi ySar einn, Skrjetuski."
Furstinn varS sem þrumu lostinn af
undrun.
„Skrjetuski?"
Zakvilikovski gekk inn í salinn í
sama bili og mælti:
„Jeg sá alla atburðina, náSugi
fursti, og get borið um þá."
„Jeg er ekki kominn hingaS til þess
að semja," sagði Lastj og beit á jaxl-
inn, „heldur til þess að krefjast rjett-
látrar refsingar."
Furstinn hvesti augun á Lastj og
mælti með áherslu:
„Verið þjer rólegur."
Svipur furstans var þannig, aS
Lastj varð, þótt ósvífinn væri, ljúfur
sem lamb.
Því næst sneri furstinn sjer aS
Zakvilikovski og mælti:
„SegiS frá."
Hann sagSi sem gjörst frá öllum
atburðum og dró ekkert undan. Gat
hann þess, hversu ruddalega Lastj
gerði gis að harmi Skrjetuskis og
hafði -verið fyrri til að grípa til vopna,
en hinn hafði stilt sig, þó ungur væri,
og að eins slegið sverSið úr höndum
Lastj. Hann endaði frásögn sína meS
þessum orSum:
„Aldrei hefttr ósatt orS fariS mjer
um varir. Jeg er reiSubúinn til að
staðfesta frásögn mína með eiði."
Furstinn efaSist ekki um trúgildi
gamla mannsins, enda þekti hann
Lastj aS uppvöSslusemi. Hann sagSi
ekkert en tók sjer penna í hönd og
fór að skrifa.
Er hann hafSi lokiS því, stóS hann
á fætur og sagði viS Lastj:
„Þjer hafiS krafist rjettlætis og
þaS skuluð þjer fá."
Lastj ætlaði að segja eitthvaS en
vafðist tunga um tönn. Hann hneigSi
sig fyrir rurstahum og gekk síSan
drembilega út."
„Zelinski!" kallaði furstinn til
þjóns síns. „FarSu meS skjal þetta ög
fáðu Skrjetuski það þegar í stað."
Valodyjeski hafSi fylgt Skrjetuski
heim til búSar hans og sat þar hjá
honum. VarS honum hverft við, er
hann sá bobbera furstans koma inn.
Hugði hann, að kalla ætti Skrjettiski
á fund furstans til þess að verja gerS-
ir sínar, en þjónninn afhenti þegjandi
skjal sitt og sneri þegar á braut.
Skrjetuski opnaði skjaliS og las
það; rjetti þaS síðan Volodyj'eski,
sem hrópaði upp himinglaður, er
hann haföi einnig lesið þaS:
„Þú ert skipaSur yfirforingi hús-
aranna."
Hann faðmaði vin sinn. Skrjetuski
var nú orðinn meðal hinna æðstu for-
ingja furstans. Skrjetuski virtist ekki
gleðjast yfír virðingarstöðu þessari,
en fór þó þegar á fund furstans til
þess aS þakka honum.
Er hann var farinn, fóru þeir vin-
ir hans að tala saman um þann frama,
er honum hafSi hlotnast, og leiddu
ýmsum getum aS því, hver mundi fá
foringjastöðu þá, er hann hafSi áSur
haft. Sú gáta rjeSist, þegar hann kom
aftur, því aS hann gekk rakleitt að
Longinusi og mælti:
„Jeg óska þjer -til hamingju. Þú
tekur stöðu þá, er jeg^hef áður haft."
„Guð minn góður; getur það átt
sjer stað!" sagði hann og rjetti upp
hendurnar, eins og hann vildi gera
bæn sína.
„Það hefði eins vel mátt tilnefna
hryssu hans," tautaði Zagloba.
„Hvað segirðu um hernaðarleið-
pngur okkar?" spurði Volodyjeski.
„ViS leggjum tafarlaust á stað
hjeðan," svaraði Skrjetuski.
„Hversu margir vill furstinn að við
sjeum?"
„Alls fimm hundruð. Vi5 fáum
Valakiumenn og Kósakka til fylgd-
ar."
„ÞaS verSur þá ekki smá-hleypi-
flokkur. Þetta verSur beinlínis her-
ferS. ViS ættum helst að leggja sem
fyrst af staS."
„HröSum oss hjeSan eins og hægt
er," hrópaSi Zagloba.
AS tveimur stundum HSnum riSu
þeir vinirnir fjórir og flokkur þeirra
frá herbúSunum og stefndu í suSur-
átt.
Um sama leyti hjelt Lastj með
llokk sinn burt úr herbúSunum,
Margir riddarar voru viðstaddir þar.
Báðu engir hann vel fara en kölluSu
¦ eftir honum háðs- og storkunarorS-
um. Mikill fjöldi safnaSist kringum
foringja þann, er færði honum skipttn
furstans um aS rýma herbúSirnar, en
honum sagSist þannig frá:
„Jeg færði Lastj skipun furstans
eins og fyrir mig var lagt og var það
ekki hættulaust, því að hann hafSt
ekki fyr lesið hana en hann rak upp
öskur eins og særður uxi. Hann óS
aS mjer meS reidda kilfu og veit jeg
ekki hvað því hlífði að hann ekki ljet
hana ríSa á mjer, nema hann hafi sjeS
menn mina vopnaSa kring um búö
hans. Hann hrópaSi upp yfir sig:
„ÞaS gerir ekkert til! Jeg get gjarn-
an farið fyrst hann vísar mjer burt.
Dominik fttrsti tekur við mjer fegin-
samlega. Jeg er feginn aS komast burt
úr fjelagsskap betliþorpara þessara,
en sem jeg heiti Lastj, þá skal jeg
liefna mín á þrjótinum honum Skrje-
tuski!" Hann ætlaSi ekki aS ná and-
anum, svo var hann reiður, og hann
barSi í borSiS með kylfunni og braut
ÞaS. „Jeg er ekki óhræddur um Skrje-
tuski fyrir honum. Hann er stórbokki
hinn mesti og úr hófi hefnigjarn."
„Hann httgsar sig um áSur," sögðu
aSrir. „Hann veit, að Skrjetttski er
undir vernd furstans og gegn honuni
vogar hann ekki meS ófrið."
Skrjetuski reiS einsamall spölkorn
undan flokki sínum og var mjög
hugsandi, en þeir fjelagar hans þrír
fórtt saman og spjölluðu um veg-
inn og daginn, hverstt veðriS væri
gott. Þessi tunglsskinsbjarta septem-
bernótt væri hlý og fögur eins og í
júlímánuði. SíSan fær'ðiist talið að
Helenu og frelsun hennar. Þeir voru
allir vongóðir og báStt þess, að sú
von þeirra mætti rætast.
Eggert Claessen
yfirrjettarmálaflutnmgsmaður.
Pósthússtrœti 17..  Venjulega heima
kl. 10—11 og 4—5. Talsími  16.
Fjelagsprentsriiiðjan,
					
Fela smámyndir
Blağsíğa 97
Blağsíğa 97
Blağsíğa 98
Blağsíğa 98
Blağsíğa 99
Blağsíğa 99
Blağsíğa 100
Blağsíğa 100