Tímarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrá inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lögrétta

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoğa í nıjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ağlaga hæğ


Vafrinn şinn styğur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til ağ skoğa blağsíğuna sem JPG
Lögrétta

						Utgefandi og ritstjóri:
ÞORST. GISLASON.
Þinghotsstræti 17.
Talaími 178.
AfgreiSslu- og iunheimtum.
ÞOR. B. ÞORLA.KSSON
Bankastræti 11.
Talsími 359.
Nr. 11.
Beykj&vik 12. mars 1919.
XIV. ár.
H
Klæðaverslun
H. Andersen & Sön
Aðalstræti 16.
Stofnsett 1888.               Sími 32.
-o—
Þar eru fötin saumuð flest.
Þar eru fataefnin best.
innlendar og erlendar, pappír og alls-
konar ritföng, kaupa allir í
Bókaversl. Sigf. Eymundssonar.
P
+
I
Páll Halldórsson
trjesmiður.
í gærdag, nál. kl. i, andaSist a
beimili sínu, Þingholtsstr. 17, hjer í
bænum Páll Halldórsson trjesmiSur,
85 ára gamall, fæddur 14. október
1833 í Lóni í Kelduhverfi, og voru
þá foreldrar hans búandi þar, en móS-
ur sína misti hann 6 ára gamall og
föSur sinn 6 árum síSar. Fór hann
þá, 12 ára gamall, til móSurbróSur
síns, Jóns bónda Þórarinssonar, sem
tók viS jörSinni eftir föSur hans, og
var hjá honum þangaS til hann var
lúmlega tvítugur. Þá fór Páll aS læra
trjesmíSi hjá Lárusi snikkara Ólafs-
syni Thorarensen á Stórubrekku í
Liörgárdal. Var hann viS þaS nám í
2   ár og fjekk þá sveinsbrjef. Eftii
þaS var hann hjer og þar viö smíSar
fram til 1861. Þá fór hann til Kaup-
ínannahafnar, til þess aS æfa sig i
handiSn sinni, og þó einkum til þess
a? læra ýmslega trjemálningu. Var
hann nálægt tveimur árum erlendis,
þar af árlangt í Borgundarhólmi.
Sneri síSan heim aftur, og fór, nokkru
eftir heimkomuna, til Grönvolds fac-
tors á VopnafirSi og var viS smíSar
hjá honum í 2 ár. SíSan var hann í
3   ár viS smíSar á Húsavík, hjá I.
L. C. S.chou factor, en fór þaSan
1869 suSur aS KiSjabergi i Grímsnesi
og var þar í 2 ár viS smíSar, hjá
Þorsteini Jónssyni kanselliráSi, seiu
þá var sýslumaSur Árnesinga. Þar
kvæntist Páll, 26. sept. 1871, Ingi-
björgu Þorvaldsdóttur, frændkonu
írú Ingibjargar konu Þorsteins sýslu-
manns, og fluttust þau Páll og Ingi-
björg þá um haustiS til HafnarfjarS-
ai og bjuggu þar 1 ár, en fóru síSan
að GörSum á Álftanesi og voru þar
19 ár, en fluttust þaSan til Reykja-
víkur 1891, og hafa verið hjer síðan.
Þau eignuSust tvö börn, sem bæSi
lifa : Þorvaldur, læknir hjer í bænum,
og Þórunn, kona ritstjóra þessa blaSs.
Eftir aS Páll kom úr utanförinni,
var hann talinn afbragSsgóSur smiS-
ur, en einkum fór þó org af því, hve
vel hann málaSLHafSi hann lært aS-
ferSir viS trjemálningu, sem áöur
voru hjer óþektar, aS minsta kosti
norSan lands og austan. ÞaS hefur
Þórhallur heitinn Bjarnarson biskup
sagt þeim, sem þetta ritar, aS er Páll
málaSi Laufáskirkju á unglingsárum
hans, hafi hann veriS eini maSurinn
þar um slóSir, er kunni þær aSferSir
viS trjemálning-u, sem hann beitti þar,
og hafi þótt mikiS til þeirrar ný-
breytni koma. Páll var viSa viS
kirkjubyggingar á þeim árum, svo
sem á GrenjaSarstaS, SvalbarSi og á
Austurlandi. En eftir aS hann flutt-
ist suSur, var hann m. a. viS smísi
GarSakirkju. Eyvindur Árnason trje-
smiSur segir þaS, aS um langt skeiS
telji hann þá Pál og Jakob heitinn
Sveinsson hafa veriS bestu smiSi hjer
sySra.
Ættleggur Páls er í Þingeyjarsýslu
og er þannig frá honum sagt, af
kunnugum manni: FaSir hans var
Halldór bóndi í Lóni Ásmundsson
bónda á Fjöllum* í Kelduhverfi Páls-
sonar. Fyrri kona Ásmundar og móS-
ir Halldórs var GuSrún Ketilsdóttir
prests Jónssonar í Húsavík, systir
Magnúsar sýslumanns Ketilssonar.
MóSir GuSrúnar og kona Ketils prests
var GuSrún Magnúsdóttir prests Ein-
arssonar, systir Skúla landfógeta. —
MóSir Páls og síSari kona Halldórs
Ásmundssonar var GuSrún** Þórar-
insdóttir hreppstjóra GuSmundsson-
ai í Lóni, GuSmundsonar. MóSir GuS-
rúnar og kona Þórarins var GuSný***
Grímsdóttir bónda á Fjöllum Stefáns-
sonar Ásmundssonar. — MóSir Þór-
arins í Lóni var Ingunn dóttir Páls
bónda á Víkingavatni, Arngrímssonar
sýslumanns Hrólfssonar, SigurSsson-
ar, Hrólfssonar hins sterka Bjarna-
sonar, og er sá karlleggur auSrakinn
til Lofts ríka og síSan til SkarSverja
h.inna fornu.
BróSir Páls var Jón, sem bjó í
Fagranesi í Reykjadal, faSir Páls
bónda  í  Svínadal  í  Kelduhverfi.
Páll var vandaSur maSur í öllu og
vinsæll af þeim, sem hann f esti kunn-
ingsskap viS. Hann var hraustuv
inaSur og hafSi haft mætur á líkams-
íþróttum í æsku. BókamaSur var hann
einnig og las mikiö, einkum fræSi-
bækur af ýmsu tægi og ferSabækur.
ViS smíSar fjekst hann fram á síS-
ustu missiri. SiSastl. sumar hafSi
hann fótavist, en lá rúmfastur allan
þann vetur, sem nú er aS líSa, og síS-
ast þungt haldinn.    jj^ .^^
Frfettir.
Tíðin hefujr veriS köld um alt land
síSastl. viku, hjer 12 st. frost í gær-
morgun, en heiSskírt loft, á Gríms-
stööum 13 st., en minna frost á Isa-
firSi og SeyðisfirSi.
Aflabrögð eru í besta lagi. Af þil-
skipunum hefur „Valtýr" fengiS 29
þús., „Ása" 14, „Hákon" 11, „Kefla-
víkin" 15,, „Milly" 12, „Sigurfari"
11, „Seagull" 14 og „Sæborg" 15^
þús.
Skipaferðir. „Botnia" væntanleg
í'rá Khöfn á föstudag. — „Gullfoss"
kom til New-York 7. þ. m. — „Borg"
kom frá Englandi i gær, en lagSist
utan hafnar og verSur i sóttkví 2
daga.
Islands Adressebog, Handels- og
Industrikalender 1919, er nýútkomin.
Útg. er Vilh. Finen ritstjóri, og er
þetta 3. útg. Bókin veitir þær upp-
lýsingar um íslenska hagi, sem slík-
um bókum er ætlaS aS veita, og er
útgáfan þarft verk. Bókin er á dönsku
cn kaflar í henni einnig á ensku, svo
sem hagfræSilegar upplýsingar eftir
Indr. Einarsson.
Biskupinn flytur nú á hverjum
sunnudegi í dómkirkjunni alþýSleg
erindi um höfuSdrættina í lífi Jesú.
Stúdentafjelagið. Þar flutti dr
Alex. Jóhannesson síSastl. laugard.-
kvekl fróSlegt og skemtilegt erindi
um þýskt stúdentalíf.
Stjórnarskiftin í Danmörku. Sím-
fregn frá 7. þ. m. sagSi, aS Zahle
væri ófáanlegur til aS rjúfa þing og
* Ásmundur Pálsson ljetst hálf-ní-
ræSur,  17. sept.  1818.
** Systkini GuSrúnar voru þau Jón
faSir GuSmundar bónda á Grjótnesi
o g GuSleif móSir þeirra Þórarins
bónda Bjarnasonar á Víkingavatni
föSur Bjamar, er nú býr þar, og Ólaf-
ar Bjarnardóttur, móSur Sveins Vík-
ings.
*** Ein systir GuSnýjar var GuS-
laúg móSir SigurSar á Hóli í Keldu-
hverfi, föSur Vilborgar móSur Jóns
forsætisráSherra Magnússonar.
neitaSi aS ganga aS skilyrSum and-
siöSuflokkanna. Næsta dag var sím-
aS, aS konungur hefSi samþykt lausn-
arbeiSni ráSaneytisins og aS búist
væri viS, aS ný stjórn yrSi skipuS
11. þ. m.
Stórviðri í Vestmanneyjum. 10. þ.
m. var nokkurn tíma dagsms ofsa-
veður á norSaustan um allan suSvest-
ur kjálka landsins, en virSist þó hafa
veritS mest i Vestmannaeyjum. Af 70
simastaurum, sem þar eru, brotnuSu
60 og svo miklar skemdir urSu á raf-
leiSslu Eyjanna, aS öll hús voru þar
ljóslaus á eftir. Litlar skemdir urSu
á skipum; þær helstar, aS „Regin"
Þorst. kaupm. Jónssonar rak upp i
Botninn, en þar liggur skipiS á sandi.
Ullarkaup í Englandi. ÞaS er sagi,
aS í ráSi sje, aS enska stjórnin kaupi
aila ullarframleiSslu Bretlands þ. á.,
en þó þannig, aS ullarframleiSendur
fái fult markaSsverS fyrir vöru sína.
Viðskiftin við England. Erindreki
ísl, stjórnarinnar í Englandi tilkynti
í síSastl. viku, aS ekki þurfi nú fram-
av útflutningsleyfi á þeim vörum, sem
fluttar veröi frá Englandi til íslands.
Nýr ísl.  botnvörpungur  kom  frá
Englandi í síSastl. viku. Hann er
eign Kveldúlfsfjelagsins og heitir
Kgill Skallagrímsson. Skipstjóri er
GuSmundur Jónsson.
Bæjarstjórnin. Á síSasta fundl
hennar var samþykt, aS kensla i
barnaskólanum stæSi yfir til maíloka,
en próf yrSi í júní. Laun stundakenn-
ara ákveSin kr. 1,20 um tímann, auk
dýrtíSaruppbótar. Skólahald frá kl.
9—12 og 1—5. Samþ. aS taka alt aS
200 þús. kr. bráSab.lán, er greiSist af
tekjum þ. á. —• Hjúkrunarfjel. „Líkn"
veittar 1000 kr. úr bæjarsjóSi til
hjálparstöSvar fyrir berklaveika, sem
áSur hefur veriö minst á hjer í blaS-
mu. Frú Ragna Jónsson frá SeySis-
firSi leggur fram til fyrirtækisins
1200 kr. á ár.
Vitamálin. ÞaS er sagt, aS þeir Th.
Krabbe vitamálaverkfræSingur og
G. HlíSdal, aSstoSaarmaSur hans.
hafi báSir sagt upp stöSum sínum í
þjónustu landsins.
Tollur á síldartunnum. Stjórninhef-
ur lagt 5 kr. toll á hverja síldartunnu,
sem flytst hingaS til landsins á kom-
andi sumri. Tollur þessi byggist á
því, aS ísl. útgerSarmenn eiga nú fyr-
irliggjandi miklar birgSir af tunnum,
sem hafa orSiS þeim miklu dýrari
en ætla má, aö tunnur verSi eftir-
leiSis.
Hafnsögumannsstarfio hjer hefur
veriS veitt Pjetri ÞórSarsyni skipstj.
Dáinn er aSfaranótt 11. þ. m. sjera
Pjetur Þorsteinsson í Heydölum í
BreiSdal. VerSur hans nánar minst
síSar.
Suður-Jótland. Nefnd sú á friSar-
þinginu, sem fjallar um Sljesvíkur-
n-jálin, hefur fallist á, aS þjóSaratkv.-
greiSslan í NortSur-Sljesvík skuli fara
fram í einu lagi, en í MiS-Sljesvík í
hverju hjeraSi.
Síldarmarkaðurinn. í Sigluf jarSarbl.
,,Fram" frá 8. febr., segir: ÞjóSverjar
hafa nýl. fariS þess á leit viS norsku
stjórnina aS fá keyptar 450 þús. tn.
af síld, fyrir utan þær 4000 smál. af
sjávarafurSum sem NorSmenn hafa
lofaS aS láta ÞjóSverjum í tje á
tnánuSi. NorSmenn vilja giarnan
verSa viS þessari ósk ÞjóSverja, því
þeir hafa óhemju miklu síld liggjandi
cselda. Þann 16. des. s. 1. áttu NorS-
menn 1.620.000 tn.af síld,ogef vorveiS-
in viS Haugasund gengur þolanlega,
má búast viS aS síldarbirgSir NorS-
nianna nemi um 2 miljónum tunna —
liema þeir geti selt svo um muni.
ASalfundur fjelagsins verSur haldinn í ISnaSarmannahúsinu 1 Reykja-
vík laugardaginn  17.  maí kl.  5  síSdegis. Þar verSur skýrt frá fjárhag
fjelagsins, framkvæmdum þess og fyrirlætlunum,   rædd  búnaSarmálefni
og bornar upp tillögur,  er  fundurinn   óskar  aS  búnSarþingiS  taki  til
greina.
Á fundinum á aS kjósa 2 fulltrúa og 1' varafulltrúa til 4 ára.
Reykjavík,   12.  mars   1919.
Eg-g-ert Briem.
Stríðslokin.
Síðustu frjettir.
Lundúnafregn frá 10. þ. m. seg-
ir, að yfirherstjórnarráð banda-
manna hafi daginn áður ákvarðað,
að taka upp af tur samninga þá við
Þjóðverja, sem slitið var í Spa.
Fulltrúar bandamanna eigi að fara
frá París í dag til Brússel og þar
setjist vopnahljesnefndin á rök-
stóla. Fyrsti f undurinn sje ráðgerð-
ur á morgun. Hjer er >á loks að
því komið, að byrjað verði á undir-
stöðuatriðum væntanlegra friðar-
samninga, með samvinnu beggja
málsaðila, eða þá að vopnahljes-
samningunum verði slitið. Sama
fregn segir, að bandamenn ætli að
taka kaupskipastól Þjóðverja, en
láta þá í staðinn hafa næg matvæli
til næstu uppskeru. Greiðsla fyrir
þau eigi að fara fram á þennan
hátt: 1. Þjóðverjar borgi með vör-
um, svo sem kolum og kartöflum.
2. Með inneign í hlutlausum lönd-
um, sem þeir hafi ekki getað liafið
vegna hafnbannsins. 3. Með erlend-
um skuldabrjefum, sem þeir hafa
undir höndum. Á þennan hátt sje
búist við að hægt sje að hafa saman
100 miljónir sterlingspunda, en það
er sú upphæð, sem þarf fyrir nægi-
legar vörur handa Þjóðverjum
fram til næstu uppskeru.
Sama f regn segir, að nef nd, sem
kosin var til þess að f jalla um á-
birgð út af ófriðarupptökunum og
hryðjuverkum, sem framin hafa
verið í stríðinu, muni bráðlega
leggja fram álit sitt. Eftir „Times"
er >að haft, að hún ásaki Þjóðverja
fyrir brot á ófriðarreglum Haag-
f undanna, en leggi til, að um allar
yfirsjónir, sem varði við lög í landi
þess, sem þær framdi, skuli dæmt
af dómstólum þar í landi, en um
aðrar yfirsjónir skuli alþjóðadóm-
stóll dæma, t. d. um það, hverjir
eigi sök á upptökum ófriðarins. Á
listanum yfir þá, sem stefna skal
fyrir þennan dómstól, sje efst nafn
Vilhjálms keisara, en ekkert um
það talað, á hvern hátt draga eigi
hann til ábyrgðar, nema hvað
nefndin ætli, að krefjast megi þess
af Hollendingum, að þeir framselji
hann. — Litlu eldri fregn, frá K.-
höfn, skýrir frá, að dómaranefnd
sú, sem f jekk það hlutverk að rann-
saka sakir á upptökum ófriðarins,
hafi komist að þeirri niðurstöðu,
að enginn einstakur þjóðhöfðingi
verði talinn sekur. Nefnd sú, sem
þetta álit hefur látið frá sjer, var
skipuð dómurum einum. Rjettast
væri það án efa af ófriðaraðilun-
um, að láta þetta mál alveg niður
falla. Fyrir dómstóli eftirfarandi
tíma getur það lítil áhrif haft,
hverja þeir sjálfir dæma nú seka
og hverja án saka.
Ensk fregn segir, að Churchill
ráðherra hafi sagt í ræðu í byrjun
Mitt innilegasta hjartans þakklæti
votta jeg öllum þeim, sem á einn eSa
annan hátt hafa veitt mínum heitt-
clskaSa syni GuSmundi sál. Beni-
diktssyni fyrverandi bankaritara, aS-
stoS sína í hans þungbæra sjúkdómi,
og sömuleiSis þeim, sem hafa vottaS
mjer hluttekningu sína eftir andlát
hans.
IngveldarstöSum 22. febrúar 1919.
Málfríður R. Jónsdóttir.
þ. m., að Englendingar yrðu að
hafa her í hinum herteknu hjeruð-
um hjá Rín árið 1920. Þjóðverjar
væru nú í þann veginn að verða
hungurmorða og þjóðlíf þeirra
væri i miklum háska vegna ör-
birgðar. Þess vegna væri nú ein-
mitt rjettur tími til að ákveða frið-
arskilmálana. pegar þeir hefðu
gcngið að þeim, mætti láta þá fá
matvæli og hrávöru, þvi heimska
væri að beita þá lengur vopnum
sultarins en þangað til þeir hefðu
skrifað  undir friðarskilmálana.
Önnur ensk fregn, frá 6. þ. m.,
segir, að Bonar Law hafi í neðri
málstofu þingsins talað um hern-
aðarbótakröfurnar á hendur Þjóð-
verjum og sagt, að menn yrðu að
líta á þetta mál með sanngirni og
taka tillit til þess, hvað pjóðverjar
væru færir um. pær sögur gengju,
að Millner lávarður væri ófús á að
heimta skaðabætur, en væru til-
hæf ulausar. Hann hef ði að eins lát-
ið uppi, að öllum kröfum banda-
manna fengist ekki fullnægt.
Ra^ðumaður sagði, að bandamenn
ættu r jett á, að f á allan herkostnað
sinn endurgreiddan og ættu að láta
Þjóðverja borga eins mikið og þeir
væru færir um. Sagði þó nauðsyn-
legt, að semja frið sem fyrst. Bæði
væri það eigi hættulaust, að Bol-
sjevikar næðu yfirráðum í pýska-
landi, og líka skifti það miklu fyrir
Breta, að verslun þeirra og við-
skifti gætu byrjað á ný með full-
um krafti. Hafnbannið væri eigi
að eins ilt pjóðverjum, heldur og
Bretum sjálfum. En nú hefðu
bandamenn þau vopn í höndum, að
þeir gætu komið fram tryggingum
fyrir því, að friðarskilyrðum þeirra
yrði fulmægt. Fulltrúar enskra sjó-
manna bæru fram þær kröfur á
friðarþinginu, að fullar bætur
kæmu fyrir alt kaupskipatjónið og
skaðabætur til ættingja þeirra
manna, sem mist hefðu lífið af
völdum kafbátahernaðarins
Yfirleitt munu menn nú líta svo
á í hlutlausum löndum, sem banda-
menn hafi allmjög brugðist, eftir
að þeir urðu sigurvegarar, þeim
fögru áformum, sem þeir sögðu,
meðan á ófriðnum stóð, að fyrir
sjer vektu. Sænski sósíalistaforing-
inn H. Branting, sem var áður mik-
ill bandamannavinur, hef ur á verk-
raannaþinginu í Berfi, sem sett var
um sama leyti og friðarþingið í
París, farið hörðum orðum um
f ramkomu sigurvegaranna ef tir að
vopnaviðskiftum lauk.
					
Fela smámyndir
Blağsíğa 37
Blağsíğa 37
Blağsíğa 38
Blağsíğa 38
Blağsíğa 39
Blağsíğa 39
Blağsíğa 40
Blağsíğa 40