Tímarit.is   | Tímarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrá inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Norğurland

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoğa í nıjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ağlaga breidd


Vafrinn şinn styğur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til ağ skoğa blağsíğuna sem JPG
Norğurland

						NL

138

Fossamálið    Piano óskast tn íeigu. Ritstj. v. l

heitir löng og ítarleg ritgerð i 39

tölubl. »Lögréttu« um afstöðu þings-

ins til Sogsfossa-málsins svo nefnda.

Vildu »Þversum«-menn i Efri deild

hrinda því frá sér athugunarlaust,

Heimastjórnarmenn láta athuga það,

en »Litla-Þversum« var hvorugt, með

né móti og telur »Lögrétta« það

»kauðalega« framkomu. Þá flytur og

blaðið lögheimildarbeiðni »Hf. Island«,

sem »N1.« hefir áður sagt frá lauslega

Og loks framsöguræðu séra Eggerts

Pálssonar { málinu, er hann flutti í

Ed. 10. ágúst. Þeir sem vilja kynna

sér málið nákvæmlega, eiga því greið-

an aðgang að því i »Lögr.« 39 og 36.

tbl. síðastl., en »Nl.« hefir þvf raiður

ekki rúm til að flytja svo langt mál,

sem þau skjöl eru.—Þá segir og bláð-

ið frá þvf, að komnir séu til Reykja-

víkur tveir menn frá fossafélaginu

»Tftan«, sem á vatnsaflsréttindi í Þjórs-

á, verkfræðingarnir Sætersmoen og

Berner, báðir norskir. Hefir hinn fyr-

nefndi verið áður við rannsókn á Þjórs-

árfossunum. Erindi þeirra er að tryggja

félagi sfnu, að eigi verði með einka-

leyfisvéitingu til annars félags settar

skorður við því, að það geti, er til

kemur, notað réttindi sín til Þjórsár-

fossanna, þannig, að annað félag, sem

verða mundi keppinautur þess i at-

vinnurekstri, hefði fengið tök á fiutn-

ingatækjum frá Suðurláglendinu til

Reykjavfkur og gæti siðan sett því þá

kosti, sem það vildi urn flutningana

og eru þeir þá komnir vegna hreyf-

ingar þeirrar, sem er komin á Sogs-

fossamálið. En félagið »Tftan« hefir,

svo sem kunnugt er, haft starfandi

menn við mælingar hjá Þjórsá undan-

farin sumur, og nú í sumar er Sig.

Thoroddsen kennari þar við mælingar.

í stjórn h.f. »Titan« eru 5 íslending-

ar: Eggért Claessen yfirréttarmála-

flutningsmaður, Kl. Jónsson fyrv. land-

ritari, þeir bræður kaupmennirnir Frið-

rik Jónsson og Sturla Jónsson, og Eyj-

ólfur bóndi í Hvammi á Landi, og 4

Norðmenn: Sætersmoen verkfræðingur,

Oluff Aal hæstarjettarmálafi.m. Schel-

derup skrifstofustjóri í norska land-

búnaðarráðaneytinu og Herud málafl.m.

Fjelagið hefir umráð yfir 12 miljónum

kr., en þarf að aúka fjármagn sitt ekki

Htið áður en það byrjar á framkvæmd-

um við fossanotkunína. Hugmynd þess

er, að koma upp aflstöðvum við Þjórsá

á 5 stöðum: við Urriðafoss neðst, og

þar mun hugsað til að byrja, þá vift

Hestsfoss, við Skarðsfjall og Búrfell

og loks við Hrauneyjarfoss í Tungna-

á, en það er efst við hálendisbrúnina.

Eftir áætlunum kosta aflstöðvabygg-

ingar á öllum þessum stöðurn 200

milj. kr. samtals, svo að hér er um

mikla framtíðarhugroynd að ræða. En

hægastur viðfangs að þessu leyti mun

Urriðafoss vera og má ná þar, að

sögn, 150 þús. hestöflum En á hinum

stöðunum er hugsað til að raska far-

vegi Þjórsár mikið, til þess að auka

fallhæð vatnsins.

\

/V k u r e y r i.

Ætlarnöfn hafa tekið sér og fengið Iðg-

fest: Sig. Einarsson dýralæknir nafnið Hlíðar,

Jóh. kaupm. Ragúelsson nafnið Ragdels, Böðv-

ar Jónsson yfirdómslögrnaður nafnið Bjark-

an, Guðm. Guðmundsson bókavörður nafn-

ið Vestmar og Þorvaldur Jónsson banka-

ritari nafnið Vestmann.

Látin er í hárri elli húsfrú Anna Frið-

finnsdóttir á Oddeyri ekkja Guðna Þor-

grímssonar. Þau hjón fluttu búferlum norð-

an úr Bárðardal til Akureyrar og bjuggu

hér yfir þrjáííu ára skeið. Meðal barna peirra

eru: Jón bóndi á Tjörnum, Helgi bóndi f

Skagafirði, Þóra búsett á Óddeyri og Val-

gerður í Ameríku. Elzti sonur þeirra Þor-

valdur verzlunarmaður (hjá Havsteen etaz-

ráði) druknaði 1914. Anna sál. var atorku-

kona um alt, vel greind og áhugamikil urn

almenn raál, og vel látin af samferðafólki

siuu.

Sorglegt slys skeði hér í bænum seint í

f. m. Stúlkubarn er Benedikt Steingrímsson

skipstjóri á Oddeyri og kona hans áttu, var

að leika sér nálægt háum trjáviðarhlaða, féll

hann niður og á barnið svo að það misti

lífið. Þetta er því sorglegra fyrir þau hjón-

in, þar sem þau áttu öðru barni sínu á bak

að sjá váveiflega ekki fyrir löngu síðan,

efnilegum dreng er féll út af bryggju á

Oddeyri og druknaði. Þau eiga nú aðeins

eitt barna sinna eftir á lífi.

>St. Sunniva* flutningsskip A. Guðmunds-

sonar í Leith, kom hingað frá Reykjavík á

sunnudaginn. Meðal farþega voru frú Þór-

dís Stefánsdóttir er dvalið hefir í Rvík í

sumar sér til heilsubótar, ungfrú Valgerður

Vigfúsdóttir og ungfrurnar Halldóra Vig-

fúsdóttir og Margrét Jónsdóttir er dvalið

hafa í útlöndum undanfarið en komu heim

til Reykjavíkur á „Sterling".

Aðkomumenn sfðustu daga: Jón Jóhann-

esson læknir á Húsavfk, Ólafur J. Kvaran

simritari á Seyðisfirði, Þór. Stefánsson hrepp-

stjóri Húsavík.

Vitamálastjórinn Thorv. Krabbe lands-

verkfræðingur er hér staddur á eftirlitsferð.

lí m / á ð 0 g   lög.

—  Vigfus Einarsson bœjarfógeta-

fulltrúi t Reykjavik er „settur" þar

bœjarýógeti, tók við af hinum„setta"

bœjarfógeta Sig. Eggerz er hann var

settur fjármálaráðherra i stað Björns

Kristjánssonar.

—    Willemoes fór frá New-York

siðast i ágást, á leið til íslands, með

fullfermi af steinoliu. Þá var og búið

að flytja 500 smálestir af kaffi og

sykri umborð l „Lagarfoss" og út-

flutningsleyfi fengið á þvi.

—  Látin er frú Pórunn Ólafsdótiir

kona séra Ólafs Finnssonar prófasts

í Kálfholti syðra, eftir langa og þunga

legu. „Kvenkostakona og mikilhœfur

skbrungur um marga. hluti." er 9Nl"

skrifað að sunnan.

—  Jön Helgason biskup fór nýlega

i vísitaziuferð frá Rvik austur um

sýslur og hafði prédikað þar i 10

kirkjum, til þess að seðja forvitni

fólks Itklega, ef það hefir langað að

sjá hann og heyra.

—   Mikið hefir verið unnið að mó-

tekj'u i Rvik i sumar. Síðan nótt tók

að dimma hefir og þótt talsveri bera

á þvi að mó hafi verið stolið þar og

er rannsókn hafin út af þeim þjófnaði.

—   Um dócentsembœttið i guðfrœði

er séra Sig Sivertsen gegndi áður en

fón Helgcison varð biskup, keppa þeir

séra Tryggvi Þórhallsson frá Hesti,

Ásm. Guðmundsson Stykkishólmi og

Magnús Jónsson fsafirði, á þann hátt,

að þeir hafa skrifað sina ritgerðina

hver þeirra um upphaf siðabótarinnar

á íslandi. Eiga þeir Björn dr. Ólsen

prófessor, Jón Aðils sagnfrœðingur,

Jón Melga&on biskup og háskólapró-

fessorarnir l gaðfræði að dœma rit-

gerðirnar og hlýtur sd höfundurinn

dócentsembœttið sem bezta hefir sam-

ið ritgerðina. „ Vísir" segir að ritgerð

séra Tryggva sé talin stórmerkileg og

sé þvi þar haldið fram að allar heim-

ildir um upphaf siðabótarinnar hér á

landi séit mfög vafasamar.

—   Á ísafirði var Steph. ö. Steph-

anson  jhakiið mikið samsœti og gef~

inn til minfa mjög vandaður göngu-

stafur allar gulli buinn. St. G. St.

er nú kominn til Reykjavikur, tór

þangað sfóveg frá Isafirði á vélbátn-

um „Erlingur".

—   Pétur A. Ólafsson, rœðismaður

Norðmanna á Patreksfirði, hefir verið

sœmdur riddarakrossi St. Olavs-orð-

unnar norsku.

—    Bærinn á Syðri-Brekkum i

Skagafirði brann 28. f. m. og varð

þar engu bjargað. Tvibýli er þar og

á annar bóndinn sjö börn i ómegð

og er efnalitill. — 30. ágúst brann

tbúðarhus úr timbri á Réttarholti í

Skagafirði. Þar brann allur bœrinn

1908 og húsið þvt nýlegt. Rögnvald-

ur bóndi í Réttarholti hefir legið veik-

ur rumfastur í tvö ár og var hann

borinn út ur eldinum. Hlutaðeigendur

biðu mikið tfón við þessa eldsvoða.

Skáldið Jóhanrj Skjoldborg

um vínbannslög.

(Þó að það sé margt þarfara til að tala

um heldur en þessi bannlög og réttast sé

að láta þau sóðast svona álram á meðan

þessi veraldarvandrseði standa, — þá held

eg samt að allir hefðu gott af að sjá hvað

danska skáldið skrifar  um  þetta  nýlega.

5/. D.)

,— — Allir óskum vér þess, að

þjóðin okkar sökkvi sér ekki niður í

ofdrykkju Og er gleðilegt að sjá hvað

mikið drykkjuskapur hefir minkað hjá

oss síðustu IO—20 árin. Ejr það sjálf-

krafa frjáls framför, eins og 1 land-

búnaðinum hjá okkur. En þvf á þá að

lara að búa t'tl vlnbannslög, sem ætíð

myndu hafa f för með sér hræsni, lygi

og svik; en það eru þeir verstu gall-

ar á nokkrum lögum, að íreista til

þeirra ódygða.«  —

»— Þegar eg mæti stundum einum

þessara bannlagaprédikara, er talar

um þetta með þeim ofsa og ákafa,

sem þeim er laginn, þá finst mér það

alveg eins og þegar eg mæti drukkn-

um manni — því eins og menn vita,

geta menn orðið ruglaðir f höfði af

öðru en vfni — ; maðurinn er eitt-

hvað ruglaður f þessum efnum hugsa

eg, en getur verið bezti maður þar

fyrir utan. Og merkileg hugsunarvilla

er annað eins og það, að segja að

Kristur myndi vilja að eg skritaði und-

ir vínbannslög, hann, Meistarinn mikli,

sem sat í brúðkaupi og sjálfur byrlaði

vfn til að gleðja gestina.«  —

»— Eg hef þá skoðun að bannlög

< þetssu efni séu mjög hættuleg og

komí mörgu illu af stað. í staðinn

fyrir að fyr rbjóða og íyrirbjóða, ætti

að fara annan mildari og mannúðlegri

veg, t d. hugsa upp eitthvað skemt-

andi og fræðandi, svo menn gleymdu

þvf að sitja við drykkju. Enda finna

nú orðið margir til þess, hvað það er

Ijótt að láta sjá sig drukkna á gatna-

mótum.  —  —«

»— Svona lít eg á þetta og allir

sem vtlja   segja   satt   gera   hið sama

Frá Skagstrendingum 27/s 1917

Afli hefir verið fremur góður hér á

Skagaströnd og i Nesjum f sumar, en

ógæftasamt. Sfld hefir verið til beitu,

og ekki frekar, þangað til fyrir örfám

dögum, að Nesjamenn hafa fengið upp-

gripaveiði. Grasspretta varð á endan-

um í góðu lagi og ágæt víða; nýting

sömuleiðis, má heita að hér kæmi ekki

dropi úr lofti frá 16. —19. helgar, en

stormasamt hefir verið nokkuð svo hér

ytra. Eins og þú veizt erum við Vind-

hælingar símalausir (full 700 manns)

með tveim verzlunarstöðum og 4 verzl-

unum,  búumst  við við að verða það

Undirritaður býður gagnfræðing-

um og öðrum nemendum

úr Akuréyrarskóla, tilsögn í

latínu og ef til vill fleirí námsgrein-

um, sem íesnar eru í lærdómsdeild

Mentaskólans í Reykjavík — ef nógu

margir gefa sig fram.

Þeir sem vilja sinna þessu eru

vinsamlega beðnir að gera mér við-

vart, fyrir lok pessa mánaðar og

mun eg þá gera mitt itrasta til að

útvega í tæka tíð, kenslubækur handa

þeim, er þess kynnu að óska. Kensl-

an ætti eigi að byrja síðar, en um

veturnætur næstkomandi.

Akureyri 8. sept. 1917

JVlagnús Björnsson, cand. phil.

Lœkjargata 6 Akureyri.

meðan »Sjálfstæðisflokkur« og f-ram-^

sðknarmcno hafa meiri hlut valda, og

er sá snoppungur raunar maklegur

þeim mönnum hér f sveit, sem studdu

þessar klikkur til valda við stðustu

kosningar, en okkur hinum — mikl-

um þorra sveitarmanna — þykir ilt

við þetta að búa.

Vfir fjöll og heiðar.

Ferðasögubrot eítir

Steingrún Matthíasson.

III.

Nokkru seinna áðum við á Hvera-

völlum. Það er dálítið úr vegi að fara

þangað, en auðratað, því reykirnir af

hverunum sjást langt að. Þar er gam-

an að koma, og óvlða vistlegra að

tjalda, þv( þar er grösugt vel á flöt-

um f skjóli tveggja fella við norður-

jaðarKjalhrauns. Hverirnir eru margir

og hafa myndað pall úr Ijósleitu hvera-

hrúðri, sem hallar til norðurs í morg-

um stöllum, og rennur vatnið niður

stallana Pallurinn og hverasvæðið sjálft

er hérumbil á stærð við Lystigarðinn

okkar hér á Akureyri. Og sjálfir eru

hverirnir sumir slfkt listasmíði, að un-

un er að sjá. Skálarnar svo reglu-

legar, bláar og grænar að sjá gegn

um sjóðandi vatnið, sem bullar upp um

hyldýpisauga í botninum. Sumir gjósa

með allmiklum gauragangi og hávaða,

en engir hærra en 2—3 fet.

Öskurhólshver þótti áður fyrri merk-

asti hverinn á Hveravöllum. Hann gaus

með öskri miklu, og kom það af því,

að gufan þrengdist upp um krókótt

op. Nú er hann löngu hættur öllum

ólátum, segir Þorv. Thoroddsen f ís-

landslýsingu sinni, enda urðum við

ekki klókir á þvf, hvar hann væri nið-

ur kominn. I ísl. lýsingu Þorvaldar er

ágæt lýsing á HveravölJum og fylgir

uppdráttur. Til þeirrar lýsingar vil eg

vísa þeim, sem vilja fá betri fræðslu,

þvi hér er fljótt yfir sögu farið.

Við suðum okkur til miðdegisverðar f

einum af hverunum, dós af »forloren

Skildpadde«, sem Danir kalla og við

höfðum meðferðis. Magnús konferenz-

ráð Stephensen kallar þann rétt »for-

tapaða skjaldböku* á góðri fslenzku í

sinni æfisögu. Þessa skjaldböku sett-

um við nfður í sjóðbullandi hverinn,

að lá við að hún yrði f raun og sann-

leika fortöpuð, því það var einungis

að þakka snarræði Jónasar, að hún

ekki kvaddi okkur og hvarf til botns

niður til undirheima. Snæddum við hana

sfðan með beztu lyst og eftir að hafa

athugað hverina og gengið um hraun-

ið þar í kring í sólskininu og veður-

blíðunni, lögðumst við til svefns í

tjaldinu. Rétt þar hjá voru þústur,

sem sagðar eru rústir af kofa Fjalla-

Eyvindar. Við vorum þreyttir eftir lang-

ðn áfanga og áttum því hægt með að

sofna, enda hjálpaði til værðarinnar

að heyra taktfast uslið og buslið f hver-

unum, sem minti á strokkhljóð eða

gufuvél í skipi.

Við sváfum lengi og dreymdi okk-

ur   um   skemtilega   útilegumennsku   á

					
Fela smámyndir
Blağsíğa 137
Blağsíğa 137
Blağsíğa 138
Blağsíğa 138
Blağsíğa 139
Blağsíğa 139
Blağsíğa 140
Blağsíğa 140