Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Óšinn

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Óšinn

						ÓÐINN
23
byrgir marmarahella fyrir munnann, sem engum
er leyft að nema burt, því að þarna undir hvila
andarnir, eflir þvi sem munnmælin segja. (Krii.).
0
J^ingmaður Bolvíkinga.
»Þingmaður Bolvikinga« er nýlega dáinn. Það var
karl-vesalingur, auðnuleysingi, vestan af landi, Gísli
Hjálmarsson að nafni, sem átti við þá sinnisveiklun að
striða, að hann imyndaði sjcr, að hann væri ping-
maður, eða ætti að minsta kosti að vera pað.
Jeg þekli Gísla heitinn of lilið til pess að takast á
hcndur að segja nokkuð verulega frá honum, enda er
pað ekki tilgangurinn með pessum línum. Hann var
orðinn vesalingur til sálar og líkama pcgar jeg sá hann
fyrst. Hann kom mjer fyrir sjónir sem stakur ráð-
vendnismaður, góður og kurleis í umgengni og vildi
engum mein gera. Það var sem skini pað í gegnum
lötrana, að hann hefði cinhvern líma lifað fegri daga,
og margt i framkomu hans bar bcinlinis vott um góðra
manna timgengni, meiri siðprýði og kurteisi en algeng
er hjá eríiðismönnum — að jeg ekki tali um hjá flæk-
ingum. Og þrátt fyrir þessa sinnisveiklun, held jeg eng-
um, sem nokkuð pekti til Gísla, hati blandast hugur
um, að hann væri fjarri því að vera vitgrennri en fólk
er ílest. Marga sá jeg víkja góðu að honum, og svo var
að sjá sem öllum væri fremur hlýtt lil hans, þeim
líka, sem henlu gaman að honum. Gísli kom sjer þannig
belur en allir aðrir flækingar sem jeg hefl kynst, enda
var hann aldrei svo nærgöngull, að ol'raun væri að, og
ætíð auðvelt að losna við hann með lægni og lcmpni,
jaf'nvel þó að hann væri fullur, — cn það var hann oft,
oftast nær.
Allir, sem verið hafa í Kaupmannahöfn rjett fyrir
aldamótin síðuslu, munu hafa kannast við Sehcibelein,
Jómfrú Tidsfordriv og Prófessor Anderscn-Bang—þrjár
pcrsónur, sem hvcrt mannsbarn i borginni þekli. Þeir,
sem verið hafa á Auslurlandi á sömu árum, munu hal'a
þckt Halldór Hómcr, Gilsárvalla-Gvend og fleiri slíka.
Hvert hjerað á landinu á cinn cða tvo, sem eitthvað
eru þannig frábrugðnir öllum öðrum. Gísli Hjálmarsson
var einn af þessum mönnum. Sú heimska hafði sest
að í hans lamaða heila og vildi ekki þaðan vikja, að
hann væri alþingismaður og ætti á alþingi að vera og
hvergi annarstaðar. líins og nærri má geta, urðu margir
gárungar til þess að æsa hann upp í þcssari flónsku
og henda svo gaman að. Sagt var, að Bolvikingar skytu
saman aurum handa honum til þess að komast suður
í byrjun hvers þings — hefur víst fundist þeir mega
af honum sjá — en Bcykvíkingar sendu hann jafnóðum
vestur. Þannig var Gísli heitinn á stöðugu Ilakki á
milli Beykjavíkur og Bolungarvíkur, fram og aftur. Oft
hcfur hann vist farið þelta auralitill. Ekki hefur víst
Aasberg skipstjóri og aðrir skipstjórar og skipsmenn á
milliferðaskipunum   ætíð   verið   strangir  í   kröfum   við
hann, þólt hann fengi að liggja einhverstaðar í skipinu.
Gisla varð vel til par eins og annarstaðar.
Það, sem gerði Gísla heitinn einkennilcgan og
skemlilegan á sína vísu, og gerði mörgum freislinguna
til að æsa hann upp og hafa hann lil gamans, of mikla,
var, að hann var lifandi skrípamynd aí' sönnum þjóð-
málaskúm. Alt það, sem hann hafði sjeð og heyrt i
landsmálastælum, hafði sýnilega runnið honum í blóðið.
Málrómurinn, framburðurinn, látbragðið og allir til-
burðir og rómbreylingar, byljirnir og brellurnar — alt
var þetta þrungið af slikum móði, svo hálleygri »mælsku«
og »speki« og »sannfæringu«, svo logandi föðurlandsást,
að pað var sem ótal ræðuskörungar væru þar runnir
saman i einn, stæðu þar andspænis »háltvirtum kjós-
endum« og mæltu af postullegri andagift — allir í einu.
Sá var munurinn mestur, að petta, sem vcnjulega er
hræsni og loddaraskapur hjá pjóðmálaskúmum, varð að
alvöru og einlægni hjá Gisla. Bæðan hans varð tóm
endileysa að orðum og cfni, gersamlega óskiljanlegur
vaðall, en tilflnningarnar voru auðfundnar. Venjulcga er
loddarinn í búningi einlægningar. Þarna var einlægnin
i búningi loddarans.
Hafi nokkurn mann á jörðunni langað til að gera
ættjörð sinni gagn, pá hefur pað verið Gísli.
Ekki furða, pótt margan fýsti að heyra Gísla halda
pessa hjákátlegu ræðu og sjá framan í hann á meðan
— sjá hvernig rjettist úr honum, hvernig svipurinn,
sem annars var ætíð auðmjúkur, harðnaði, og augað —
þetta eina, sem sjáandi var — logaði af fjöri. Og heyra
svo alt þvoglið, sem þessu fylgdi! Mikil viðbrigði hjá
því, sem að heyra andlausar og kraftlausar ræður
betur orðaðar, eins og tiðast er á þingi. Vel getur verið,
að skrifararnir hefðu getað búið til eitthvert vit i ræðu
Gisla, hefði hún nokkurn tima verið haldin i pingsaln-
um.  Þingskrifarar cru sínu af hverju vanir.
Mesta yndi Gisla var að komast inn í þingmanna-
hópinn, þegar þeir gengu úr pinghúsinu i kirkjuna við
pingsetningu. Jeg held hann hafi trúað því fastlega, eða
vcrið lalin trú um pað, að ef hann fylgdist með ping-
mönnunum i kirkjuna, fjelli blessunin yfir hann unr
leið og þá, og staðfesli rjett hans lil þingmcnskunnar.
Þá gæti enginn neitað honum um að fylgjast mcð þeim
inn í þingsalinn og þar með væri hann orðinn reglu-
legur þingmaður og farinn að »vinna fyrir elskaða ætt-
jörðina« eins og Jón Sigurðsson, sem hann taldi ná-
frænda sinn. Oft komst hann einhverstaðar inn á milli
þingmannanna, aftast eða fremst, og »prýddi hópinn«
inn eflir dómkirkjugólíinu. En svo fóru lögregluþjón-
arnir, sem falið hafði verið að vernda þá útvöldu fyrir
öðrum eins ósköpum, að hafa betur gát á honum. Bcst
man jeg eftir honum við þingsetninguna 1913. Þá hafði
cinhver gárunginn gert honum þá búningsbót, að lána
honuni gamlan pípuhatt, allan brotinn og beyglaðan,
en fyrir var hann i gauðrifnum lafafrakka, marg-upp-
lituðum og gljáandi af óhreinku. Þannig búinn gekk
hann inn kirkjugólfið rjett á undan þingmannahópn-
um. Jeg gleymi seint baksvipnum á honum, er jeg sá á
eftir honum inn cftir kirkjugólfinu, — boginn áfram og
út á hægri hliðina, berhöfðaður, með þennan »þing-
mannshatt« í hendinni,  þannig agðaðist hann inn fyrir

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24