Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Óšinn

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Óšinn

						ÓÐINN
67
Zahle forsætisráðherra.
Carl Theodor Zahle, núverandi forsætisráðherra
Dana, verður án efa talinn meðal fremstu sljóni-
málamanna Norðurlanda. Hann hefur haft á hendi
formensku danska ráðaneylisins allan þann erliða
tíma meðan heimsstyrjöldin slóð yfir, og svo vel
hefur danska stjórnin sfýrt þar milli skers og boða
oft og líðan, að sýnilegt er, að vitrir menn og
athugulir hafa haldið um stýrisveifina. Þeir límar
hafa ekki verið óttalausir í Danmörk um framlíð
ríkisins, og margs hefur verið að gæta í viðskifl-
unum við hinar öflugu ófriðar-
þjóðir á báða bóga, Þjóðverja
öðru megin, en hinu megin
Englendinga. Samt eru Danir
að komast svo út úr þessu,
að þeir hafa enga verulega
hnekki haft af stríðsástandinu.
Heima fyrir hjá þeim hefur
dýrliðarmálunum verið skyn-
samlega og gætilega stjórnað,
og á versluninni út á við hafa
þeir grætt. Nú, í ófriðarlokin,
er það afráðið að þeir eiga
að fá drjúgan landauka í
Suður-Jótlandi, með því að
hin dönsku hjeruð þar, sem
frá 1864 hafa lotið Þjóðverj-
um, fá nú aflur að sameinast
Danmörk, og er þar með full-
nægt heiluslu óskum margra
Dana. Því er jafnvel svo varið
nú,   að bandamenn vilja láta
Dani fá þarna meira land en þeir sjálfir kæra sig
um, vilja einnig leggja til Danmerkur hin þýsku
hjeruð, sem Danakonungi lutu fyrir 1864. En Danir
munu llestir líta svo á, að þetta sje ekki eftirsókn-
arvert, en vilja láta þjóðernaskiftinguna ráða. Mál-
inu er ekki ráðið til lykta enn.
í íslandsmálum hefur Zahle-ráðaneytið sýnt
meira frjálslyndi en nokkurt annað danskt ráða-
neyti, og fer nú frá því tilkynning til annara ríkja
um að ísland sje viðurkent sjálfstætt ríki í kon-
ungssainbandi við Danmörk og 'hafi sjerstakan
ríkisfána. Jafnframt er titli konungs breytt, svo
að á íslenskum skjölum nefnir hann sig konung
íslands og Danmerkur, en á dönskum skjölum
konung Danmerkur og íslands. Allmikilli mótspyrnu
Zuhlc forssi'Hsráðherra
mælli öll þessi breyting meðal hægrimannaflokks-
ins í Danmörk, en þeir flokkar, sem stjórnina
studdu í málinu, Umbotaflokkurinn, með í. C.
Christensen í broddi fylkingar, og Jafnaðarmanna-
flokkurinn, undir stjórn Borgbjergs, auk stjórnar-
flokksins sjálfs, náðu þó miklum meirihluta fyrir
því í danska þinginu.
Zahle-stjórnin styðst við tvo flokka í danska
þinginu, stjórnarflokkinn, sem ber nafnið »Radi-
kali«-ílokkurinn, og jafnaðarmannaflokkinn, og
er sá siðarnefndi fjölmennari. Stjórnarflokkurinn
er fámennaslur af aðalflokkum þingsins, og hefur
jafnan verið það. En góða hæfileikamenn á flokk-
urinn marga. Einn áhrifa-
mesti rnaðurinn í ráðaneytinu
með Zahle er Edward Brandes,
gamall og æfður stjórnmála-
maður, vitmaður mikill og
einn af nafnkunnustu rithöf-
undum Dana. Erik J. Chr.
Scavenius hefur veitt utan-
ríkismálunum forstöðu með
dugnaði og sama má segja
um Ove Rode, sem slýrt hef-
ur innanríkismálunum. Chr.
Hage, sem varformaðurdansk-
íslensku sambandslaganefnd-
arinnar, á og sæti í Zahle-
ráðaneytinu, merkur maður
og mikils metinn.
Zahle forsætisráðherra er
fæddur 1866 og er skósmiðs-
sonur frá Hróarskeldu, en
varð stúdent 1884 og tók lög-
fræðispróf 1890. Varð hann
eftir það fyrst rilstjóri yfir á Jóllandi, en síðan
yfirrjeltarmálaflutningsmaður og jafnframt starfs-
maður við blaðið »Poliliken«. 1895 kom hann
fyrst inn í Ríkisþingið. Mikinn þátt átti hann í
því, að Vinstrimannallokkurinn klofnaði nokkru
eftir aldamólin, og varð Zahle þá foringi annars
hlutans, en það er sá ilokkur, sem nú er stjórnar-
flokkur. Fyrst varð hann forsætisráðherra 1909,
en var þá stutt við völd. Svo myndaði hann aftur
ráðaneyti, og hefur það verið við völd, með nokkr-
um mannaskiftum, síðan.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72