25 er rétt sagt, að segja, að sálin, það er að segja hin sláljandi sál, sé staður (heimkynni) hugsjónanna, (tegundanna), það er að segja hinna mögulegu eigi hinna fullkomnuðu hugsjóna.--------Með skilníngar- vitunum greini jeg livað sé heitt eða kalt, en með einhverju 0ðru, eður 0ðruvísi ásigkomnu, gloggva ég mig á, hvað sé að vera heitt eða kalt (o: að 0ðr- um eiginlegleikum hins heita eður hins kalda burt- hugsuðum). Nú gæti verið vafasamt, hvernig skiln- íngurinn fer að skilja, ef það að skílja er áhrií, sem skynsemin verður fyrir, sé það satt, sem Anaxagoras staðhæfir, að skynsemin sé hrein (áxXÝj), óblönduð, áhrifalaus af oðru og hafi ekkert sameiginlegt við annað, því sé eitthvað sameiginlegt, virðist annað gjöra, en annað liða; — og þá hvort skilningurinn er sjálfur skiíjanlegur. Með því það skiljanlega, hugs- anlegaer ein tegund sér, þá er annaðhvort skynsemin sér, áhrifalaus af oðru, ef hún er eigi xjdlf skiljan- leg í siimbandi við annað, eða hún er blönduð ein- hverju, sem gjörir að verkum, að hún er skiljan- færi benda á þann mikla mismun, sem Aristoteles gjórir á skilníngarvitum manneskjunnar og dyranna. Dýrin hafayfir höfuð skarpari skilníngarvit enn maöurinu, en þau skynja aðeins það, sem þeim er gagnlegt til lífsviöurhalds; sjón og þefur bendir þeim aðeins á það, sem er girnilegt til fæðu, eða það, sem þeim er hætta búin af. En skilníngarvit mann- eskjunnar benda henni einnig á hið fagra og unaðsfulla; jafn- vel hin lægstu, lykt og smekkur, hafa hjá manninum þenn- an æðri blæ. Hesti og hundi virðist ekkert ilmandi, nema það sem er fóður- og fæðukennt; manneskjan hefur yndi af ilm og angan, sem eigi eru bundin við neitt ætt, þó þau kunni að vera henni holl j^firhöfuð. Þar á móti er sams- konar ilmur eigi aðeins sumum dyrum ógeðfeldur. heldur jafnvel banvænn fyrir þau.
Beinir tenglar