29 frá einhverju, eða fyrir ofureflí. Væri jurtunurn ætl- að að hreifast, þá hefðu þær eitthvert hreifíngar- færi. Eigi er það heldur hið skynjanda, eða sJcynj- unarkrapturinn. Því mörg dýr hafaskynjun, en eru kyrsett og óhreifanleg. Gjöri nú náttúran ekkert ófyrirsynju, né undanfelli neitt nauðsynlegt. þá er auðsætt, að þó þau bæði auki kyn sitt, hafi vöxt og viðgang og einnig apturför, einsog onnur dýr, þá er þeim eigi ætluð staðarhreifíng. Eigi er það heldur hið hugsanda, yflrvegunaraflið, eða skynsemin, sem hreifir úr stað; hin ransakandí skynsemi fæst eigi við það verklega, og segir ekkert um hvað flýja eigi eður sækja eptir, en hreifíngin er annaðhvort flótti eða eptirsókn. Og þó skynsemin yfirvegi eitthvað þesskonar, þá sJcipar hún hvorki að flý.ja né eptir- sækja; hún hugsar margopt um eitthvað óttaiegt eða eitthvað yndislegt, en Jiún skipar eigi að hræðast, heldur hreifist hjartað, og þegar um hið unaðsfulla er að ræða, einhver annar partur. Og þó að skynsemin eða hin svonefnda hugsunarsemi segi manninum eða dýrinu að flýja eitthvað eða sækjast eptir því, þá hreifir maðurinn eða dýrið sig eigi fyrir það, en fer eptir girndinni, einsog t. d. hínn óstillti. Vér sjáum, að sá, sem kann iæknisfræðina, læknareigi þarfyrir, svo það er eigi kunnáttan, heldur eitthvað annað, sem knýr hann til að brúJca kunnáttuna. Eigi er það heldur eptirlöngunin, tilhneigíngin, sem ræður staðarhreifíngunni, því stillíngarmaðurinn gjörir eigi það sem hann girnist og langar til, heldur hlýðir skynseminni.------------Það sem hreifir úr stað, er fyrst og fremst eitthvað fyrir utan mig, það sem jeg vil flýja, eða mig Jangar eptir, það tilhneigjanda (opíxxo'v), þvi næst hugarburðurinn, ímindunin, og með- fram ástundum skynsemin. Fyrst er þá hið hreif-
Beinir tenglar