Tímarit Hins íslenzka bókmentafélags

						33

tegundin er fólgin í skapsmununum og bvernig þeir

eru vandir (r,í)o;), frjálslyndi og skilning. Hugsun-

ardygðirnar útheimta fræðslu, reynslu og tíma;

skapsmuna dygðirnar þurfa æfíngu og vana, og

hvorug tegundin verður sönn dygð, fyrenn hún

verður að vana, — rí.ttand (£';'.;). Þrennt er það er

vér sækjumst eptir, hið fagra, hið nijtnama og hið

Ijúfa (^8u), og þrennt er vér forðumst, hið ófagra,

hið skaðlega og hið óljúfa (Xvir»)pc(v); hinn góði mað-

ur lítur rétt á hvorttveggja, hinn vondi rángt. Nú

er öll dygð fólgin i því að framkvæma það, sem

manninum eptir eðli sínu er ætlað, en jafnvel i

þessu er rueðalvegur, og bezt er njeðalhófið, því

sjálfar hinar einstöku dygðir geta orðið að ódygð-

um, örlætið að eyðlusemi, sparsemin að nisku,

karlmennskan að of'dirfð, gætnin að hugleysi, o. s.

frv. Sælastir verða, eius og Sólon sagði, »þeir sem

breyta fej;urst, lifa stillíngarmest og hafa hin ytri

gæði (fegurð, auð, rnetorð, vinsældir o. fi.) hvorki of

eða vaiu. Sjájfur bætir Aristotele» við: »Þó er

líklegt, að sá sem verkar i andans þjónustu, sé bæði

bezt á sig kominn, og guði kærastur; því hafi guð,

einsog lítur út fyrir, atskipti af hinu- mannlega, þá

er sennilegt, að hann gleðjist yflr því besta og hon-

um skyldasta (en það mundi andinn [voúf] vera) og

hann umbuni sérílagi þeim, sem oðru fremur rækja

og heiðra andann, með því þeir einkum fást við það

sem guði er kærast, og jafnframt breyta rétt og

fagurlega. En auðsætt er, að þetta á helzt heima

hjá spekíngnum, því er hann guði kærastur. Er þá

og iíklegast, að hann sé hinn sælasti.« — »(Ethi.

Nikom. X, 9, 13)«. Pyþagoras er sá fyrsti er hóf

að kenna um dygðirnar, en hann táknaði þær   með

3