Tímarit Hins íslenzka bókmentafélags

						43

skara fram úr að mannkostum, kynnu að hafa bezt-

ar ástæður til að gjöra uppreisn, þá gjöra þeir það

sízt. Hitt er satt, að fyrmeir urðu alljafna harðstjór-

ar úr lýðsæsendum. Kom það til af því, að þeir voru

þá jafnframt hershöfðíngjar (fremur enn mælsku-

menn), en nú, siðan að málspekin hefur tekið svo

miklum framförum. eru æslngamennirnir helzt mál-

snilligarpar, en fákunnandi í hermálum, og þ/í

reyna þeir sjaldan, og þá eigi nema um stundar-

sakir, til að ásælast hið æðsta verklega valdíborg-

unuiru. Einsog harðstjórarnir hafa smjaðursmenn

og sníkjugesti, eins hafa lýðveidin sína smjaðrendur,

»þvi lýðæsandinn er lýðsmjaðrari«. A því hefur

mörgum lýðveldum orðið hált, að útbýta upptæku

fé milli dómenda af lýðnum; hnfa menn ráðið bót á

því, með því að Iáta sektarfé renna í opinberan sjóð;

þetta gefur embæitismönnum og 0ðrum eigi sídur

aðhald, að forðast óréttvísi (þvi sektaðir verða þeir

eins eptir sem áður), en lýðurinn hefur enga freist-

íngu til að dæma í sektir, þegar hann hef'ur ekkert

upp úr þvf. — Líkt og Platon leggur Aristoteles

mikla áherzlu á uppeldið bæði í andlegum og líkam-

legum efnum; en eigi þykir honum þörf á að stæla

eptir Spartverjum, því meiníngin sje eigi að uppala

berserki né villudýr, heldur hrausta 0% jafnframt

bæði vehnentaða og velsiðaða menn. Þetta eigi og

bezt við Grikki, sem búi hvort eð er milli suðurs og

norðurs, og i 0IU1 leiti meðalhófsins, miðjunnar (xó

tj.icrov), enda séu þeir að eðlisfari bæði hugmenn og

hugsunar.samir (s'Jíh)ii.oi xa! StavoTjxixot'), »og sökum

þess lifl þeir frjálsir og þó undir beztu stjórn, og

væru færir um að ráða yfir ollum, ef þeir helðu eina

og s0inu frjáisborgarastjórn«. — Um uppeldi æsku-

lýðsins er hann fj0loröur, og stef'na haus jafnan sú,