Tímarit Hins íslenzka bókmentafélags

						45

merrtun og gríska siðu, an það gefur Plútark í skyn

(í æfi Alexander.s), að Aristoteles og hans flokkur

hafi fallið f'rá Alexander, eptir að hann tók upp

persneskar venjur, lét falla f'ram f'yrir sér og gjörð-

ist harðstjóri, »hætti«, einsog Aristotelis að orði kemst,

»að vera einvaldur þjóðar sinnar vegna, enn fór að

brúka einveldið sér sjálfum í hag«. — Svo er einn-

ig að sjá, sem hann hafi áunnið það við Hermejas,

tengdaföður sinn, Atarnea harðstjóra, að hann gæfi

frá sér harðstjórnina; því með oðru móti er óm0gu-

legt að skilja þann yrnna, sem hann orti um Herm-

ejas, og leg^ur lofsorð á hann fyrir dygðir og mann-

kosti. Aristoteles gat eigi Játið eptir sig liggja að

lofa neinn harðstjóra; meðan Alexander mikli var

konúngur (^affiAS'j'c) í orðsins góða skilníngi, meðan

hann, einsog í hinu nafnkunna bréh' til Aþenuborg-

armanna (Plut. Alex.), gat hrósað sér af, að hann

legði á sig alskyns þrautir vegria Grikkja og Grikk-

lands, var Aristoteles honum hollur og handgenginn,

en er hann hneigðist til munaðar og harðstjórnar

(x'jpawíf) í Babylon, yfirgaf Aristoteles hann og snér-

ist jafnvel árnóti honum.

Hegel segir einhversstaðar: »um Philosoph zu

sein, muss man Alles wissen. und ich weiss so

zienrlich AUes*. Það skal nú látið ósagt, hvort hinn

þýzki heimspekíngur gat sagt þetta með sanni um

sjálfan sig; siður mundi það hafa verið raup, þó

Aristoteles hefði Játið sér þetta um munn fara; því

hafi nokkur maður nokkurrrtima verið fjölhæfur, jeg

hefði nærri því sagt alhæfur, og þekkt til hlýtar,

það sem menn á hans öld áttu kost á að þekkja,

þá var það Stageirítinn; en hanir játar vrða, að   sín