46 þekkíng sé ófullkomin, og meira að segja, að mann- leg þekkíng hljóti að vera svo; segir jafnan, að svona og svona sé það máske (L'o-wo), en staðhæfir eigi. Jeg hefi nú reynt til að sýna frammá, hver hann var sem hugsunarfræðíngur, og skarpleika garpur í öllu því, sem undir hinni hreinu hugsun er komið. En — eigi er hann síður merkilegur sem reynsluspekíngur og náttúrufræðíngur. Hann lét sér eigi nægja, að vefa þánkavefinn útúr sjálfum sér, að draga hugsanirnar upp á undan {a priori), heldur fór hann reynsluveginn, rannsakaði allt, haf, jörð og himin, jurtir og dýr, málspeki og skáldskap með hinni mestu alúð og nákvæmni, ávann það við Alexander mikla, að hann lét safna handa honum dýrum og jurtum á herferðinni frá Eliipöltum til Indlands, og sérílagi safnaði sjóforíngi Alexanders Nearchos sjódýrum fyrir hann á siglíngu sinni suð- ur með Asíuströndum. A dögum Pliniusar voru til 50 bindi af náttúrusöguritum Aristotelis, og er þá síður kyn, þótt Alexander mikli, eptir því sem Aþenæos (IX, 58) segir frá, hafi greitt Aristoteles 800 talentur, 3,200,000 krónur f vorum peníngum, fyrir handritið. Nú eru aðeins eptir tvö, annað 1), um parta dýranna, xíp!. £w'wv (jtopíwv, 2), um hreifíng dýranna (~spi £w'wv xwrja'swí) og gang þeirra (xsp! ropsía; ?w'wv) 3), um getnað og fæðíng dýranna (««pí Lv(.)'wv yevs'fsw?); hitt sögur dýranna (iwpí £wwv C«opíai). Þá er einnig ritgj^rðin um það sem fyrir ofan oss er (jj.5Tíwpo).oywá): veður, vinda, eldingar, reið- arslög, regnboga, vfgabranda o. fl, sem og orsak- irnar til seltu sjáarins, o. s. frv. og loksins 7:popX-ri'jj.aTar spurníngar og tilgátur heilsu og lækníngum, lyfjum, garð- og aldinayrkju, skilningarvitum, sálargáfum, geðsmunum o. m. fl. viðkomandi. Hér einsog ann-
Beinir tenglar