Tímarit Hins íslenzka bókmentafélags

						

arsstaðar kemur Aristoteies framm sem meistari í

því, að finna orsakirnar til þess sem lýsir séríhinu

einstaka, og í því að flokka það eptir breytíngun-

um, hinum stærri, sem þeim smærri, i eðli, kyn og

tegundir. Enda. hafa margar af flokkaskiptíngum

hans haldið sér allt til vorra tíma, og láta bæði

Cuvier ng BufFon hann njóta sannmælis. Fljótt sá

hann það, sem nú á dögum er svo mikið skráð um:

»að náttúran í samfellu og hægt og hægt færir sig

frá hiim liflausa til dýranna, gegnum hið lifanda,

sem þó eigi eru dýr, svo að mjög litið virðist muna

milli þess sem hvert er oðru næst á takmörkunum«r

og færir hann til dæmis njarðarvottinn, »sem er

lifandi, meðan hann er fastur við (steininn) en hætt-

ir að lifa er hann losnar, og því er jurtarkenndur«.

— rcsp'! ^w'wv ^.opÍMv IV, 5. Búinn var hann, einsog

áður er umgetið, að taka eptir því, sem Darwin á

þessari öld sérílagi hefur brýnt fyrir mönnum, að

náttúran gefur dýrunum þau lífsfæri scm þau með-

þurfa eptir sínum lifnaðarháttum, sem og því, a&

þessi lífsfæri breytast eptir breyttum ástæðum. Hann

sá, að markar fyrir augum hjá moldvörpunni, sem

neðanjarðar hvorki þarf á sjón að halda, né mundi

geta varið augun óskemmd undir jörðunni; varhann

þíl að leita — »því náttúran gjörir ekkert ófyrir-

synju« — þángað til hann í Ætolíu fann moldvörp-

ur, sem ofanjarðar lögðu sér engisprettur til munns,

og »sáu þessar moldvörpur, þó dauft væri«. Hinir

nýrri hafa ástundum vefengt orð Aristotelis, til

dæmis þarsem hann (ftsp'. fw'wv foropíai VIII, 12)seg-

ir frá, að við uppsprettur Nílfljótsins búi nmámenn

(miyjAaíoi, eigi dvergar), smávaxin kynslóð, eigi van-

sköpuð einsog dvergar, heldur sem svari sér, þótt

lítil sé á fæti.      Til   þessara orða   hefur   opt   verið