Tímarit Hins íslenzka bókmentafélags

						!30

Fyrst ríður á að framsetja höfuðefnið stutt en þó

greinilega, þá styrkja það með dæmum og jaf'nvel

dæmisögum, brýna það f'vrir þeim með rökstuddum

hugvekjum (ávð-jtj.vj'ij.aTa) um hvað nauðsynlegt sé

eða þA gagnlegt, sómasamlegt og ljúft í þvi tilfelli,

sem f'yrir liggur, hvað gott hljótist af að samsinna

honum, hvað íllt af því að hafna ráðum hans, og

loksins benda á hvað þeir sjálfir, eða aðrar mAls

metandi þ.jóðir, í liku tilfelli hafi gjört, ef þetta er

eða var sama eða líkt þvf, sem hann leggur til þeir

álykti. Þá vill Aristoteles láta ræðumanninn gjöra

fyrir fram ráð fvrir þeim mótbárum, sem hann ann-

aðhvort hefur heyrt, eður hann býst við að fram

muni koma gegn tillögu sinni, og lirekja þær eptir

föngum, »því«, segir hann, »það tekur broddinn jafn-

vel frá gildum mótbárum, þegar ræðumaðurinn

svosem í hjáverkum er búinn að gjöra ráð fyrir

þeim og andmæla þeim; áheyrendurnir eru þá við-

búnir, þegar þær koma fram hjá mótpartinum, og

hafa þær þá mist mikið af þeim fyrstu áhrifum«.

Ræðan á hvorki að vera stutt né afarlöng; meðal-

hófið (75 \).&ao'-rt]f) er bezt hér sem hvervetna. Orð-

færið á að vanda, sneiða hjá ósæmilegum orðum og

skattyrðum, en góð eru hnyttiyrði, þar sem þau

koma eðlilega, einsog hjá Perikles og Ifikrates; til

þeirra vitnar Aristoteles optast, en sjaldnar til De-

mosþenesar. Hann er nokkuð fjölorður um, hvernig

byggja eigi og niðurskipa ræðunni og leggur mikla

áherzlu á, að þráðurinn sé aldrei látinn slitna, svo

áheyrendur aldrei villist á hver sé mergur málsins

og meining orðanna. Að endíngu brýnir hann fyr-

ir Alexander (þvi í hinni lengri málspeki finnst

eigi þetta smiðshogg): —

»En það er eigi nógaðvanda ræðu sína.    Það