Tímarit Hins íslenzka bókmentafélags

						56

og drepa niður þann ótta, sem hann hafði af bjóna-

bandinu nieð móður sinni, en þetta verður einmitt

til hins gagnstæða«. — Maðurinn segir Oidipúsi sem

sé atvik, sem enginn, nema Oidipús sjálfur, vissi, í

hverju sambandi stóð við slys hans að vega foður

sinn og giptast móður sinni. »En viðrövkun er, eins-

og orðið táknar breytíng frá ókunnugleika til þekk-

íngar eða f'rá vinfengi til haturs þeirra ámilli, sem

ætlaðir eru annaðhvort til gæfu eða ógætu. Heppi-

legust er viðrönkunin, þegar hún er umskiptunuin

samfara, einsog í Oidipúsi (Sófoklesar)«; því einmitt

þegar gamli smalinn keniur og segir Oidipúsi frá,

að hann sé maðurinn, sem einusinni var skipað að

bera Oidipús út á barnsaldri, þá ránkar Oidipús vid,

hvernig í ollu liggur, og með því hefst hamíngju-

leysi hans. »Því er bezt, að láta hann fremja heipt-

arverkið, Au þess honum sé ljóst hvert óhappaverk

það er, en kannast fyrst við það, er það er f'ramið;

þetta er áhrifamest. — En — með því nú sorgar-

leikssniíðið eiyj má vera einfalt, heldur samskeytt,

eigi leikurinn að vera fagur, en hið aumkvunar-

verða og hið óttalega á hann að leiða í Ijós, þá er

þegar augljóst, að hvorki ber að láta góðmenni hrapa

úr gæfu í ógæfu (því það væri hvorki aumkvunar-

vert né óttalegt, heldur ollu fremur andstyggilegt),

né illmenni út ógæfu í gæf'u (það væri verst af öllu,

og hvorki mannlegt, aumkvunarvert, né óttalegt) né

steypa framúrkeyrandi glæpamanni úr láni í ólán.

Raunar væri það manukærlegt, en hvorki með-

aumkvunarvert né óttalegt; meðaumkvunin sveigist

til þess, sem líður ómaklega, óttinu til þes-;, sem er

oss sjálfum líkur. Pá er eptir sá, seiu initt cr á

milli, sá sem sé, sem hvorki er framúrskaraudí að

eiginlegum mannkostum (nenia máske   dugnaði   eða