57 sérílagi réttvisi), og eigi heldur hrapar úr hamíngju i hamingjuleysi sökum mannvonsku, heldur fyrir einhverja j'firsjón, en sem jafnframt er maður í miklu áliti og hefur áður átt miklu láni að fagna, svosem Oidipús og Þyestes, og onnur mikilmenni af þvilíkum ættum. Eigi á heldur inntak sorgarleiks- ins að vera samskeytt eða tvöfalt í þeim skilníngi, sem sumir vilja (að hetjan sem sé fyrst hreppiólán eptir lán, en slðan flj tji úr ógæfu i gæfu), heldur á hann að missa haniíngjuna, eigi fyrir vonzku sakir, beldur fyrir mikið slys og greypilega yflrsjrtu.*1 — — Segir Aristoteles við þetta tækifæri sama og margir hinna gömlu Grikkja ætluðu, þvert ofani skoðun hinna nýrii fagurfræðínga, að Evripides sé mestur af sorgarleikaskáldum Grikkja (jcávTav vpayi- xutcx-o?) »þótt hann ef til vill eigi búi sem bezt um suint«. Þó rétt sé að láta hið óttalega og autnkv- unarverða koma fyrir sjónir áhorfenda, þáerþóenn betra og skáldlegra að láta það koma fram i sjáliu sambandi sorgarleiks atriðanna, svo þessar tilfinn- íngar kvikni, þó ekkert óttalegt beri fyrir augun. Raunar höfnuðu Grikkir þeim óskáldlega og þjösna- lega sið, að láta einn vega annan fyrir augum áhorf enda, en kórinn var látinn heyra það og sjá, og aptur tilkynna það áheyrendum, en þetta likar Arist- oteles miður, heldur enn að láta það með nauðsyn 1) Af þessari ástæöu befur það aldrei tekist, að gjöra frelsarann eða pím'ngarsöguua að sorgarleiksefni; hann var of hafinn yfir mannlegan breiskleika, og homim varð ekkert á. Aptur er Satan of stórkostlega vondur fyrir sorgarleikhm og jaftivel fyrir allan skáldskap, hvað sem um Miltons tilrauu má segja. En — meðal-drísildjöfull, einsog Mefistofeles er mátulegur.
Beinir tenglar