Tímarit Hins íslenzka bókmentafélags

						167

sorglegan vott. Þau eru ekkert annað en aumingja-

legur harmagrátur frá upphafi til enda; í þeim öll-

um kveður við vælutónninn, sem treystist einkis af

eigin völdum, heldur kastar öllum sínum áhyggjum

á hina hágófugu herra i stjórnarráðinu og hans há-

tign konunginn. Það mun hafa verið Gottrup sjálf-

ur, sem fyrstur vakti máls á þessari sendiför og tal-

aði kjark í menn til að láta verða af henni, og þeir

sem upprunalega höfðu stutt hana af mikilsmetnura

mönnum, snerust frá Gottrup i miðjum kliðum og

drógu með þvi raikið úr nytsemi fararinnar.

En þrátt fyrir allt þetta er þó tímabilið bæði

merkilegt og einkennilegt. Það er eins og allt hér

á landi um þær mundir sé á iði og ringulreið, sé

að leita að jafnvægisdeplinum. Það er eins og kom-

ið los á allt hið gamla, en þó ekkert nýtt komið í

staðinn. Allt er á reiki, bæði í stjórnarháttum, lög-

gæzlu og landsmálum, verzlunarháttum, atvinnuveg-

um og andlegum málum. Veitingarvaldið var sundr-

að og sjálfu sér ósamkvæmt, ekki fast bundið á ein-

um stað og í eins manns höndum. Lagagrundvöllur

var enginn f'astur ; það var ýmist dæmt eptir Jóns-

bók, alþingissamþykktum eða Norsku lögum, allt

hvað innan um annað og hvað ofan í annað. I

verzlunarfyrirkomulaginu voru eilífar tilbreytingar,

oftast smasmuglegar og jafnvel hlægilegar, ef' þær

ekki hefðu á stundum leitt af sér önnur eins bág-

indi og vandræði og þær gjörðu. Tilraunir þær, er

gjórðar voru til efiingar atvinnuvega, voru sjaldan

annað en hreint og beint fálm út í lof'tið, byggt á

vanþekkingu og hugsunarleysi, og komu þess vegna

að litluin sem engum notura. Hindurvitna-myrkviðri

og hjátrúarof'sa 17. aldarinnar var farið að létta af,

en það var ekki enn þá farið að  rofa fyrir neinum