98 ekki enn þá orðið nógu alment til þess að þetta atriði geti orðið aðalkjarni skógmálsins. Þar á móti hafa á ferð minni vakizt upp fyrir mér önnur atriði, sem virðast öllu mikilvægari. Þegar ég nú segi yður dálítið um það sem ég hef séð, þá verður það ekki annað en nokkuð það, sem alkunnugt er og þér harið séð löngu fyr og í miklu ríkara mæli en ég; en ef til vill get ég dregið af því nokkrar nýjar ályktanir. Það eru fornkveðin orð, að Island hafi á Iandnáms timum verið »viði vaxið frá fjöru til fjalls«, og að því er mér skilst hefir það verið rétt hermt, því þó þao hafi ekki bókstaflega verið alstaðar, þá hefir samt svo verið til jafnaðar; en það er nú skoð- unarefni fyrir sig, sem einhver framtíðar náttúrufræðingur tekur til rannsóknar. En svo mikið má nú þegar óhætt fullyrða, að landið alt hafl á mörgum stöðum verið skógi vaxið frá íjöru til fjalls og að þar i sé fólgin óyggjandi sönnun fyrir því, að bæði loftslagið og jarðvegurinn leyfi það að skógur vaxi hér á landi; og að öðru leyti er lika skógur eftir enn og það enda grózkumikill skógur. Við Hallormsstaði og í Fnjóskadal höfnm við mælt tré, sem eru 31 fet að hæð, og þau höfðu vaxið um 3 fet á sein- ustu 4 árum; þar vóru svæði þéttskipuð ungum skógi sem óx vel. En að öllu samtöldu er þó það, sem nú er eftir af skógi, að eins lítið. Hvað er þá orðið af öll- um hinum skóginum? . Margir ætla víst, að það séu kind- urnar, sem hafa étið upp skógana; kindurnar eru ekki góðar við skóginn, það er hverju orði sannara; kindurnar naga burt nýgræðingsplönturnar og þegar leggur undir snjó, þá naga þær líka toppinn á trénu öllu, sem rjúp- urnar að öðru leyti hjálpa þeim til með. En kindurnar geta ekki upprætt skóginn, þær orka því jafnlitið sem hjartarkyns skógdýrin hafa orkað því í öðrum löndum. I náttúrunni er svo vel til hagað að enginn lífsskapnaður (Organisme) upprætir þann lifsskapnað eða þær lífsskapn-