111 einkennilegt um alla þá stiftamtmenn og amtmenn, sem verið haía Lér á landi eftir 1800, með því að ég hef þekt þá alla, sumpart persónulega, sumpartaf embættis- störfum þeirra, minst þó amtmennina Wibe og Stefán Thórarensen. En þess kyns ýtarleg fráskýring, (sem ég að öðru leyti á nokkur gögn til) mundi hafa orðið eíns konar innri stjórnarástands saga landsins frá byrjun þessarar ald- ar, eins konar lýsing á þeim mönnum, sem þar hafa ver- ið mest við riðnir, og dómar nm þá. Áleit ég, að mér bæri eigi að leggja út í það verk, eigi að eins af því, að ég hygg mig því ekki fullkomlega vaxinn, heldur einnig af því, að hinir orðnu atburðir liggja enn of nærri nútið- ar mönnum, svo þeir geta eigi orðið af þeim dæmdir hlutdrægnislaust. Meðal annars má enn heyra suma harma það, að alþingi var afnumið, Hóla stóll Og skóli lagður niður; sumir álita hið nýja jarðamat að als engu gagni og að strandmælingarnar hafi verið alt of kostnað- arsamt fyrirtæki o. s. frv. Að ég nú ekki nefni hversu mjög misjöfnum dómum þeir fáu menn a íslandi sættu, sem áttu þátt i þessum breytingum, einkum konferenz- ráð Magnús Stephensen, sem með sínum viljagóða, en stundum truflandi ákafa fékk það á unnið, að stóllinn á Hólum og skólinn var lagður niður, enda þótt þessu væri þegar í stað með miklu afli mótmælt af hans eigin löndum, svo sem Stefáni amtmanni Thórarensen og prófessórunum Grími Thorkelín og Ó. Ólavsen aukann- ara, sem ekki tóku beinlínis þátt í meðferð mála þessara. Það er óefað, að Magnús Stephensen var afburðamaður að hæfileikum og starfsemi, og það var sökum þess, að tillögur hans urðu miklu ráðandi í kansellíinu ( í rentu- kammerinu hafði hann aldrei mikinn byr ) alt þangað til honum árið 1809 lenti ákaflega saman við stiftamtmann þann, er þá var, greifa Trampc út af Jörgensens máliniu