Eimreiðin

						slitum, er samkoma andlegra amlóða gæti gjört; í hópnum koma

aðeins hinar lægri eigindtr til greina, sem andlegir fáráðar eiga

engu siður en þeir, sem betri gáfum eru gæddir. I múgnum og

og margmenninu eru það ekki hinir andlegu yíirburðir, sem vaxa,

heldur miklu fremur heimskan. Múgurinn, sem heiðraður er með

nöfnum eins og »almenningsálitð«, »hver maður«, o. s. frv., hefur

ekki altjent rjettara fyrir sjer en hinn sjálfstæði hugsunarskörung-

ur, er vekur athygli á því, með hve litlum rjetti þessi nöfn eru

viðhöfð; hann hefur þvert á móti betra skyn en »almenningsálitið«,

eða »rödd þjóðarinnar«, með því að hann getur sýnt fram á, að

þessi hugtök eru í raun og veru ekkert annað en öfgafull nöfn á

hvikulum múg.

Ef nú einstaklingarnir, er mynda slíkan hóp, gjörðu aðeins

að slá saman þeim algengu eigindum, er hver þeirra hefur, mundi

niðurstaðan verða meðalgildi þessara eiginda; en aptur á móti

gætu þá ekki hinar nýju eigind'ir, er áður var á minnzt, komið

fram. Látum oss nú líta á, hvort vjer getum ekki sýnt fram á,

hvernig þessar nýju eigindir myndast.

Að slíkar lyndiseinkunnir, sem einkenna múginn, koma fram,

á rót sína að rekja til margra orsaka. Fyrst og fremst er það, að

hverjum einstakling, er staddur er i manngrúa, finnst eins og hann

ráði yflr ómótstæðilegu afli, blátt áfram af því, hve margir eru

þarna saman komnir, og þetta leiðir til þess, að hann gefur þeim

ástríðum sínum lausan taum, sem hann mundi af fremsta megni

reyna að bæla niður, væri hann einn síns liðs; hann leggur því

síður hömlur á sig, sem hann finnur, að hann er liður í nafn-

lausum, ópersónulegum og ábyrgðarlausum manngrúa, og sú

ábyrgðartilfinning, sem jafnan heldur einstaklingnum aptur, hverf-

ur með öllu.

Onnur orsök til þess, að sjerstakar eigindir koma fram, er —

geðnæmi. Að einstaklingar, sem staddir eru í manngrúa, verða

fyrir geðnæmum áhrifum, er auðvelt að sýna fram á, þótt örðugt

sje að skýra, hvernig á því stendur. Þegar menn hafa safnazt

saman í hóp, verður hver tilfinning og athöfn geðnæm, og það svo,

að einstaklingurinn lætur auðveldlega sjálfs síns hagsmuni sitja á

hakanum fyrir sameiginlegum hag annara. Það, sem hjer er um að

ræða, líkist mjög ástandi þvi, er dávaldur getur komið hinum dá-

leidda í; einstaklingurinn sýnir þægð og tillátssemi, sem ef til

vill er algjörlega á móti eðlisfari hans,  og hann alls ekki gat áð-