Eimreiðin

						ef þeir breyttu eptir hinni fyrri samþykkt, og fjekk þá til að samþykkja

i þess stað, að hver skyldi hjálpa sínum frændum, svo sem framast

hefði hann föng á, einkanlega föður og móður og þar út í frá, þeir

er betur mætti. Skyldu menn drepa til hjálpar frændum sinum farar-

skjóta sina, heldur en að láta þá farast úr sulti, svo að enginn bóndi

skyldi eptir hafa á bæ sínum meira en 2 hross. t>á skyldu menn og

drepa hunda sína, svo að fáir eða engir skyldu eptir lifa, og hafa þá

fæðu til lífsnæringar mönnum, sem áður hafði verið vant að gefa

hundunum.

Um lika meðferð á örvasa gamalmennum og samþykkt var á fyrra

fundinum getur og sagnaritari Dana, Saxi, er hann skýrir frá hallæri

einu í Danmörku. Og þó nú töluverður helgisögublær sje á sumum af

þessum frásögnum, virðist engin ástæða til að ætla, að þær allar sjeu bá-

biljur einar, heldur að þetta hafi í raun og veru komið fyrir, og það

þvi heldur sem þessi sami heiðinglegi hugsunarháttur lýsir sjer í einu

ákvæði i hinum elztu lögum Norðmanna. Þar segir um leysingja og

leysingju, er gipzt hafi og bæði gert frelsisöl sitt, að »ef þau verða at

þrotum, þá eru þat grafgangsmenn; skal grafa gröf í kirkjugarði ok setja

þau þar í, ok láta þar deyja« (Ngl.L. I, 33 sbr. 97). Það átti þvi að

beita sömu aðferðinni gegn þeim, sem Svaði hinn skagfirzki ætlaði að

beita gegn fátæklingum þeim, er hann hafði saman kallað. Þegar nú

finna má annað eins ákvæði í lögunum og þetta, eptir að kristni var

í lög tekin, þegar hugsunarháttur manna þó yfirleitt var orðinn langt

um mannúðlegri en hann var i heiðni, þá eigum vjer hægra með að

leggja trúnað á villimeðferð þá á hrumum gamalmennum fyr á öldum,

er að ofan var getið, og að henni hafi þá verið beitt i miklu frekara

mæli, en þessi kristnu lög Norðmanna benda til; þvi hin tilvitnuðn

ákvæði í þeim eru að eins ofurlitlar leifar af hinum eldri lögum, er

giltu í heiðni, sem líka sýnir sig i því, að þessi ákvæði hverfa innan

skamms úr lögunum og finnast þvi ekki i hinum yngri textum af forn-

lögum Norðmanna.

Allar þessar frisagnir, sem jafnvel prófessor Maurer álítur að hafi

sögulegt gildi, þó hann reyni að skýra þær á annan veg, benda að vorri

skoðun óneitanlega á, að menn hafi ekki í heiðni haft neina lögskipaða

framfærsluskyldu, hvorki sem ættarskyldu, nje sem skyldu fyrir hrepp-

inn eða landið. Maurer vill nú reyndar skoða þessi tilfelli sem hreinar

og beinar undantekningar, þannig að menn hafi með almennri hjeraðs-

samþykkt gert undantekning frá hinum gildandi lagaákvæðum og leyst

menn þannig frá franifærsluskyldunni. En sá skilningur er tæplega á

rjettum rökum byggður. Jafnvel þó menn vildu skoða hina umgetnu

fundi sem lögskipuð hreppsþing, þá höfðu slíkar samkomur ekkert slíkt