Eimreiðin

						IIO

því, aö menn svo sjaldan notuöu rjett sinn til þess að lóga örvasa

gamalmennum, hafi einmitt verið að þakka kristnum áhrifum. Þorvarð-

ur, sem frelsaði fátæklingana, er Svaði ætlaði að drepa, var kristinn

maður, og að Arnór kerlingarnef og móðir hans hafi líka orðið fyrir

kristnum áhrifum, má álita vafalaust, því hann talar í ræðu þeirri, er

hann hjelt fyrir bændum, um »sannan guð, er sólina hefir skapað«,

sem hann hafi heyrt sagt, að »líki vel mildi ok réttlæti«, og stingur

upp á, að menn skuli heita, að »trúa á hann ok engan guð dýrka utan

hann einn«, ef hallærinu linni bráðlega. Er næsta liklegt að þetta megi

setja í samband við kristniboð Friðreks biskups og Þorvalds Koðráns-

sonar á Norðurlandi, er einmitt fór fram fám árum á undan. Eins

virðist og Áskell, er talaði á Reykdælafundinum gegn þvi að bera út

börn og drepa gamalmenni, hafa verið kristinn maður eða að minnsta

kosti að hafa orðið fyrir kristnum áhrifum, þvi hann leggur til, að

»gera skaparanum tign í því«, að skjóta saman fje til þess að hjálpa

gömlum mönnum og fæða upp börnin.

Pó menn nú að vísu ekki geti reitt sig fyllilega á orðalagið í þess-

um frásögnum, þar sem þær eru ritaðar af kristnum höfundi, þá virðist

þó að minnsta kosti svo nrikið víst, að það hafi verið beinum eða

óbeinum áhrifum kristninnar að þakka, að hinum fyiirhuguðu grimmdar-

ráðum gegn börnum og gamalmennum varð ekki framgengt í hinum

umræddu hjeruðum. Þetta styrkist og við frásögnina i Landnámu, þar

sem sagt er, að menn hafi árið 975 látið drepa gamalmenni og ómaga

og hrinda fyrir hamra, sem verður þá að skiljast svo, að þetta hafi verið gert

í öðrum sveitum, þar sem áhrif kristninnar vóru ekki orðin eins mikil.

Par sem það nú á Reykdælafundinum er lagt til og samþykkt, að

efla til frjálsra samskota til þess að hjálpa börnum og gamalmennum,

þá sýnir þetta að vorri skoðun ljóslega, að menn hafa þá ekki haft

nein'a lögskipaða framfærsluskyldu, því annars hefðu menn ekki þurft

að taka til frjálsra samskota. Ef menn hefðu haft lögskipaða sveitar-

framfærslu, þá hefðu hreppstjórnarmennij-nir getað skipt ómögunum nið-

ur á hina betur megandi, og þeir hefðu þá verið skyldir til að ala þá,

hvort sem þeim var það ljúft eða leitt. Á hið sama bendir og sam-

þykktin á hinum siðara fundi Arnórs og Skagfirðinga. Par var sam-

þykkt, að hver maður skyldi ala föður sinn og móður, og þeir, er betur

mætti, einnig aðra náfrændur sína. Ekki var nú frekar i farið. Fjar-

skyldari ættingja máttu menn »gefa upp«, og hinir fátækari meira að

segja náfrændur sína, ef þeir höfðu ekki ráð á að ala fleiri en foreldra

sína, án þess að með einu orði sje bent á, að þessir aumingjar, sem

þannig var visað út á gaddinn, gætu krafizt þess, að sveitin eða landið

sæi fyrir þeim, sem menn hefðu þó sjálfsagt gert, ef slík framfærslu-

skylda hefði þá verið til.