Eimreiðin

						n8

ur landshöfðingjanum, þótt áður sje sagt, að hann hafi vald sitt

á ábyrgð ráðgjafans. Þessar ákvarðanir stjórnarskrárinnar eru hin-

ar óhentugustu og lagaðar til að tetja og vefja afgreiðslu þeirra

mála, som os er mest þörf á, að fljótt og greiðlega sje kljáð.

Ráðgjafinn, sem eptir bókstaf stjórnarskrárinnar hefur ábyrgðina

af öllum stjórnarathöfnum, vill eðlilega fjalla sjálfur um sem flest

mál, einkum öll hin stærri, og mun vera trauður til að trúa um-

boðsmanni sinum, landshöfðingjanum, nema fyrir hinum smærri

til algjörðrar afgreiðslu. Landshöfðinginn, sem málunum er kunn-

ugastur og þess vegna betur fallinn til að útkljá þau, hlýtur að

rjetta sig sem allranákvæmast eptir því, sem hann veit að ráð-

gjafanum er mest að skapi, og þar sem þessir tveir höfðingjar,

hafa sína skoðun hvor um eitthvert efni, verður það nauðsyn fyrir

landshöfðingjann að gefa sig fanginn undir skoðun ráðgjafans og

dansa eptir hans pípu, jafnvel þótt öll líkindi sjeu til þess, að

landshöfðinginn, sem er langtum kunnugri öllum atvikum í hin-

um innlendu málum, hafi miklu optar rjettari skoðun en ráðgjaf-

inn, sem situr í fjarlægð, hefur ef til vill aldrei á æfi sinni sjeð

land vort, skilur ef til vill ekki eitt orð í tungu vorri, hefur ef

til vill aldrei kynnt sjer neitt sögu vora, þjóðerni eða landsháttu,

þar sem landshöfðinginn býr á meðal vor og hefur hið bezta

tækifæri til að þekkja land vort, hagi þess og þarfir í smáu sem

stóru. Landshöfðinginn getur sjálfsagt, ef hann hefur elju til,

gert ráðgjafan nokkuð kunnugan mörgu af þessu með sífeldum

brjefaskriptum, en þó aldrei til hlitar, því sjón verður jafnan sögu

ríkari. Og svo er þó ekki unnið við allt þetta nema töf og tíma-

spillir, því ef ráðgjafinn fer eptir tillögum landshöfðingjans, þá

hefði verið nær, að iandshöfðinginn sjáifur hefði lagt smiðshögg-

ið á málið, en að öðrum kosti vinnur landshöfðingi fyrir gíg.

Sjerstaklega gætir þessara annmarka í löggjafarmálum landsins.

Þegar alþingi hefur samið einhver lög, þarf staðfestingar konungs

til að gefa þeim gildi. En með því konungurinn er ábyrgðarlaus,

skal ráðgjafinn, er einn hefur ábyrgð á stjórnarathöfnum landsins,

undirskrifa lögin með konungi, og hann ræður í raun og veru mestu

um það, hvort eitthvert lagafrumvarp þingsins er staðfest eður ekki.

fetta vceri allgóð tilhögun, ef stjórnarherra þessi sæti sjálfur á alþingi,

heyrði þar hvað fram kemur með og móti lögum þeim, sem í smíðum

eru, og lýsti þar yfir sinum skoðunum, svo þingið gœti tekið pær til

greina í tækan tíma. En þessu er eigi svör að gefa. Ráðgjafmn

situr i öðru og allfjarlægu landi, er ókunnugur oss og vjer hon-

um, skilur oss eigi og vjer eigi hann. Þetta er eins og hver

•einn getur sjeð, mjög svo óhentugt og óheillavænlegt ásigkomu-

lag. Milli vor og ráðgjafans er langur og ógreiðfær vegur og

strjálar milliferðir. Hann fær seint og síðla lagafrumvörp þingsins

og lauslegt ágrip af þingræðunum við undirbúning laganna, og

þetta þó ekki á frummálinu, heldur í þýðingu, sem getur verið

ónákvæm og enginn að minnsta kosti ábyrgist að sje rjett, Það

¦er því öll von til þess, en engin undur, þó stjórnarherranum komi

lagasetning  vor  einatt  kynlega fyrir sjónir, að hann sje lengi að