Eimreiðin

						ri9

átta sig á málunum, og geti jafnvel aldrei áttað sig fullkomlega á

sumum þeirra. Af þessu leiðir, að þingmenn vorir verða í hvert

sinn að fara svo heim af alþingi, þó leiðinlegt sje, að þeir vita

ekki, hvort nokkur eða enginn árangur verður af þingstörfum

þeirra, hvort nokkurt eða ekki neitt af lagaboðum þeim, er samin

hafa verið á þinginu, verði samþykkt. Og svo verður þjóðin að

hiða milli vonar og ótta mánuo eptir mánuð, og jafnvel missiri

eptir missiri eptir því, að lögin annaðhvort verði staðfest eða

þeim synjað um staðfestingu. Þessi fráleita bið er til hins mesta

niðurdreps fyrir allt þjóðfjelagslíf í landinu. Þegar svo loksins

seint og síðar meir, eptir langsaman tíning og reyting, fleiri eða

færri af lagafrumvörpum alþingis eru komin aptur undirskrifuð af

konungi og ráðgjafa, þá fá menn að heyra, að þau og þau laga-

frumvörp geti eigi fengið staðfesting, af því að ráðgjafinn hafi

skilið þau svo og svo, jafnvel þótt engum þingmanni, og ekki

sjálfum erindsreka ráðgjafans á alþingi, landshöfðingjanum, kæmi i

hug eða hjarta, að sá skilningur lægi í frumvörpunum.

Að ætlun vorri er enginn galli á stjórnarskrá vorri

eins tilfinnanlegur eins og þessi, og hefði hann eigi

verið, mundum vjer hafa getað verið nokkurnveginn

ánægðir með hana. Þessi langi dráttur og vafningur á afgreiðslu

málanna, þessi vafi og ef til vill misskilningur milli þingsins, er

semur lögin af þjóðarinnar hálfu, og stjórnarherrans, er, eins og

vjer áður drápum á, til eyðileggingar voru þjóðfjelagslífi. Til að

bæta úr þessu er það með öllu nauðsynlegt, að hinn sami mað-

ur, sem kemur fram af hendi stjórnarinnar á alþingi og tekur

þátt i undirbúningi lagafrumvarpanna, beri þau upp fyrir konungi

til staðfestingar og undirskrifi þau með honum svo sem stjórnar-

herra með ábyrgð.«

Af því, sem hjer hefur verið tilfært, virðist það nokkurn veginn

auðsætt, hverjum megin Einar sál. Asmundsson mundi hafa staðið,

ef hann   hefði nú  verið   uppi.    Hann   mundi   hiklaust   hafa fyllt

flokk ávarpsmannanna.    Peir segja, að  hið framkomna tilboð hafi

í sjer fólgnar »mikilsverðar umbætur á hinum tilfinnanlegustu g'óll-

um á stjórnarfari   voru.«    Hann kemst   nokkuð   svipað  að   orði,

en þó öllu sterkara, þar sem hann segir, að »enginn galli á stjórn-

arskrá vorri sje eins iilfinnanlegur« og sá, að ráðgjafinn ekki mæti

sjálfur á alþingi, og hann segir meira að segja, að ef bætt væri úr

þessum galla,   mundum   vjer  geta  verið  nokkurn   veginn ánægðir

með stjórnarskrána.   Að vísu óskar  E. Á. helzt að ráðgjafinn væri

búsettur   í landinu  og ýmsra fieiri breytinga, en það gera ávarps-

mennirnir    líka,   ef þess   væri   nokkur   kostur.    En   nú  er  ekki

um það að velja,   heldur hitt,   hvort taka  beri þeim allranauðsyn-

legustu umbótum, sem mi bjóðast,   eða hafna þeim, af því menn

fái ekki allt, sem menn óska,   og halda svo áfram  árangurslausri