Eimreiðin

						131

brjefi, dagsettu 22. nóvember 1684, og skipaði hann þeim að láta sig

vita úrslit málsins sem fyrst. Rannsókn málsins er mjög löng og flók-

in, og skal þess að eins getið hjer með fám orðum, sem snertir tóbak

eða tóbakssölu.

I annari grein i kæru prestanna er þess getið, að Jón biskup hafi

verið settur frá sýslu sinni »fyrir tóbakshöndlun, sem hann við fram-

andi ópriviligeraðar nationes brúkað hefur«, þvert á móti konungsbrjefi;

báru prestarnir fram vottorð, sem tveir lögrjettumenn höfðu eiðfest á

Heynesþingi 3. ágúst 1672, um að Torfi Hákonarson, »sem þá var

með þeim hollenzku ófríhöndlurum«, hefði lýst því yfir i lögrjettu, að

Jón sýslumaður hefði keypt af sjer tóbak, en hann kvaðst hafa markað

tóbakið með K. M. eða marki konungs. Nú höfðu tveir menn svarið,

að ekkert mark hefði sjezt á tóbaksrullunum annað en það, sem hefði

verið á þeim frá Hollandi, og þótti klerkunum ekki gott að koma þessu

saman. Enn sór Hannes Teitsson á Skaga á Akranesi, að hann vissi

ekki betur, en hann hefði geymt þetta tóbak fyrir Jón sýslumann og að

vinnumaður hans hefði sótt til sin þessar 6 tóbaksrallur á bestum frá

Leirá og fiutt þær þangað.

Jón biskup færði sjer það til málsbóta, að hann hefði spurt að þvi

á leiðarþingi að Leiðmóti við Laxá 24. ágúst 1671, hver eiga skyldi

þessar 6 tóbaksrullur og hvernig með þær skyldi fara; lýsti Hannes þvi

þar yfir, að Torfi Hákonarson hefði komið með rullurnar til sín og

skilið þær eptir i reiðileysi, því ekki hefði hann talað þar að einu orði,

að Jón sýslumaður hefði keypt þær af sjer, og hvorki hefði sýslumað-

ur nje nokkur af mönnum hans beðið sig að geyma þær. Pingmenn

kváðust ekki geta skorið úr, hver ættí tóbakíð, og vísuðu málinu til úr-

skurðar Sigurðar lögmanns Jónssonar. Enn kom Jón biskup fram með

dóm, genginn að Leirá 13. febrúar 1672, og höfðu 6 menn dæmt þar

með Sigurði lögmanni, að fiytja skyldi tóbakið til Bessastaða, eins og

annað »ófrihöndlara góss«. Var tóbakið nú fiutt suður og lagði biskup

fram vottorð frá Oluf Jonsen Klov, um að hann hefði tekið við 4 '

tóbaksrullum. En að þvi er snerti mörkun á rullunum, kvaðst Jón

biskup hafa sagt á alþingi 1671, að hann hefði markað þær með marki

konungs, K. M., með krit, og við þennan framburð stóð hann enn;

sagðist hann ekki geta að þvi gert, þó markið hefði máðst af, eða þótt

því hefði verið breytt. Klerkarnir vóra óánægðir með afbatanir biskups,

en hann kvaðst ekki geta sannað framburð sinn betur, en hann hefði

gert, þvi Torfi Hákonarson væri dáinn.

Priðja ákærugreinin, sem norðlenzku klerkarnir báru á Jón biskup,

var, að hann hefði fengizt við verzlun, engu siður en verzlegir »Handels-

menn«, og að hann hafi »stóra höndlan haft með tóbak og með einu

excessive háu verði (eptir því, sem heyrt höfum) hjer í landinu fortsett

og drifið«. Sögðu klerkarnir, að þessi verzlun Jóns biskups væri mörg-

um mönnum kunnug, og skyldu þeir sanna, ef Jón bískup bæri á móti,

að hann hefði selt tóbak dýrara, en væri kveðið á i alþingisdóminum

1679.    Biskup, landfógeti og ýmsir klerkar kváðust ekki vita'fullar sögur

Ekki gat  biskup   þess,   hvað   orðið   hefði af þeim  tveimur rullum,   sem á

vantaði.