Eimreiðin

						iS5

jafnan hefur sýnt i ritstörfum sinum, þar sem ekki er nóg með það, að

hann hafi jafnaðarlegast engan eyri fengið fyrir vinnu sína, heldur jafn-

vel orðið að greiða töluvert fje úr eigin sjóði til þess að koma þeim

á prent, þó þau hefðu að rjettu lagi átt að vera gefin út á alþjóðar

kostnað.                                                                                                    V. G.

íslenzk hringsjá.

BÆKUR SENDAR EIMREIÐINNI1.

GUÐMUNDUR FRIÐJÓNSSON: BÚKOLLA OG SKÁK. Tvær send-

ingar i garð apturhaldspresta. Rvík 1897. Hin fyrri af ritgerðum þessum

(sem áður hefur verið prentuð í ;>Fjallkonunni«) er vörn fyrir prjedikanir síra

Páls heitins Sigurðssonar og rituð gegn ummælum síra Friðriks Bergmanns og

síra Jóns Helgasonar um þær. Hin ritgerðin er rituð gegn grein eptir síra Arn-

ljót Ólafsson í »Kirkjublaðinu« um fríkirkju og um frelsi þjóðkirkjunnar á

Islandi. Báðar eru greinarnar röggsamlega ritaðar og hafa hina sömu kosti og

þær greinar, er áður hafa birzt eptir sama höfund, — en líka sömu gallana og

þá ekki hvað sízt. Málið er snillilegt og kjarnyrt og röksemdirnar optast all-

góðar, en gorgeirinn er svo hóflaus, að mann væmir við. Það er helber mis

skilningur, ef höf. heldur. að sönn djörfung sje fólgin í því, að bölsótast áfram

sem hálfvilltur berserkur með ruddalegri mikilmennsku gegn andstæðingum sín-

um. Slíkt verður ekki álitið annað en gortara-reigingur, sem hlýtur að fæla þá

menn frá höf., sem annars kynnu að vera honum samdóma, og þannig draga

tilfinnanlega úr sannfæringarafli þess, sem sagt er. — Annars vildum vjer alvar-

lega ráða höf, til að fara nú að fást við einhver þarfari viðfangsefni, en hann

hann hingað til hefur verið að glíma við, því oss þykir sárt að vita til þess, ef

þeim góðu hæfileikum til ritsmíða, sem hann auðsjáanlega er búinn, er eingöngu

varið til fánýtra stílæfinga. Vjer viljum því fastlega skora á hann að afneita

sem allra fyrst þeirri herfilegu og skaðlegu villukenning, sem hann setur fram í

eptirmála sínum, að þegar um bókmenntir sje að ræða, þá sje það ekki aðal-

atriðið, hvaö sagt sje, heldur hvernig það sje sagt. Vjer vitum vel, að þessi kenn-

ing ekki er upp fundin af höf., heldur innflutt frá útlöndum. En hún er eitt

af því, sem vjer vildum óska að frysi í hel, jafnskjótt og hún er komin inn

fyrir landsteinana. Snilldarleg búningsíþrótt er afarmikils virði, en aöalatridið

er og mun jafnan verða, hvaö sagt er. Trúi höf. ekki oss, þá viljum vjer biðja

hann að lesa, hvað Björnstjerne Björnson og Leo Tolstoj segja um þessa frönsku

spillingarkenning hans. reir eru þó engir kögursveinar í ríki andans og bók-

menntanna.

Sbr. athugasemd á bls. 76.