Eimreiðin

						að lifa sparneytnara lífi, heldur en gert er. Almenningur lands-

ins þarf að spara við sig munaðargieðina og munaðarvörurnar, ef

þessi þjóð á að vera sjálfstæð heima fyrir.

Landshagsskýrslurnar sýna munaðarvörukaupin í landinu, hve

gífurleg þau eru og vitlaus. — Eg ætla ekki að snara þeim töl-

um á pappírinn, það hefir verið gert svo oft, að sumum kann að

leiðast sú þula. En ég skal nefna fáein dæmi sem sýna svartar

myndir.

Skilríkur maður hefir sagt mér, að á einu heimili í sinni sveit,

hefðu verið keypt 60 pund af neftóbaki, fyrir örfáum áfum, til

ársins. — Ég veit til þess, að mörg heimili eyða eins mikilli fjár-

hæð fyrir kaffi sykur og tóbak, sem eytt er fyrir aðkeypta mat-

vöru.

Pannin fer alþýða með efnin sín.

Og embættismennirnir eru þeim mun verri flestir sem þeir

hafa meiri tjárráð en alþýðumennirnir. Ég skal geta þess, að einn

allra gáfaðasti og harðvítugasti »sjálfstæðis«-maðurinn, sem á ferð-

inni var í sumar, hefir sagt það við mig berum orðum og með

mikilli áherzlu, að hann vildi gjarna, að maðurinn væri skapaður

með einu skilningarviti enn í viðbót við þessi alkunnu fimm — »til

þess að troða í það einhverju, sem nautn væri að.«

Þennan baneitraða hugsunarhátt þarf að draga á eld brenn-

anda, eða steypa honum í afgrunnið, svo að hann komi ekki upp

að eilífu. Landi voru og þjóð er hann verri og voðalegri en djöf-

ullinn sjálfur; því að hann hrekur börnin á sveitina og steypir

margri konu í örvæntingu, en drepur dáðina úr þjóðinni, til þess

að geta risið á legginn og staðið á sjálfs síns fótum.

Sú þjóð, sem kýs að lifa munaðarlífi, verður aldrei sjálfstæð

— nær aldrei fjármuna bolmagni, til þess að lifa sjálfstæðu menn-

ingarlífi heima fyrir. Og ef leiðtogar hennar ala þennan hugsun-

arhátt í eigin brjósti og annarra, getur hún aldrei orðið sannsjálf-

stæð á metnaðar vísu, eða út á við. —

ÍVí að sjálfstæðismálið er auðvitað ekkert annað en metnaðar-

mál. Ég er ekki að gera lítið úr því fyrir þá sök. En mér

finst okkur ætti að vera það enn þá meira metnaðarmál að hætta

tíundarsvikum og horfelli og vera búnir undir veturinn, efla al-

þýðumentun og hlynna að bókmentum og listum, heldur en ríkis-

fullveldið á pappírnum. Petta alt ætti að sitja í fyrirrúmi — úr

því að málum vorum er nú komið í svo   gott   efhi  hjá Dönum,