Eimreiðin

						103

viðburða, eða kennarar fólks, leiðsögumenn og vegryðéndur, til

framtíðarlandsins og fullkomnunarinnar.

Sumir menn hafa haldið fram þeirri skoðun, að skáldin ættu

að vera þetta alt í einu.

Vera má að þeir menn hafi mikið til máls síns, sem það vilja.

En ég efast þó um, að þeir hafi rétt fyrir sér yfirleitt.

Skáldin geta naumast verið þetta alt saman, og eru til þess

gildar ástæður. En aðalástæðan er þessi: að skáldin eru fyrst og

fremst tílfinningamenn að eðlisfari.

Kennarar, leiðsögumenn og brautryðéndur þurfa að vera ró-

legir vitsmunamenn, ef þeir eiga að vera vaxnir stöðu sinni. En

þeir þurfa síður en svo að vera tilfinningamenn, á þann hátt sem

skáld eru og þurfa að vera.

Ég get því ekki séð, þegar þessar ástæður eru teknar til

greina, að meira sé heimtandi af skáldunum en þetta, að þau séu

áhrifanæm og tilfinningarík, og listfeng að mála úr þeim efn-

um, sem áhrif og tilfinningar ráða yfir.

Pau'eiga að gæta þess, að sú undiralda sé í orðum þeirra,

sem hefur upp, það sem gott er í manneðlinu, en láti hitt síga

niður. Petta gera skáldin, ef þau eru gædd drengskapar-tilfinning

og mannúð. En þau hafa ýmsar aðferðir til þess, að koma þessu

til leiðar. Og má segja um þau eins og sagt er um sláttumenn

og sjómenn:    Hver og einn  rær og slær með sínu lagi.

Ég er þeirrar skoðunar, að skáldin séu og eigi að vera mál-

arar tilfinninga, orða og athafna, heldur en kennarar, leiðsögu-

menn og brautryðéndur. í*au taka sér að yrkisefhum menn og

málefhi, eftir því sem þeim ber fyrir augu og eyru, og fara með

þessi efhi eins og þau hafa gáfur til.

Pví segi ég það: Ef skáldsögur eru þannig gerðar, að þær

vekja lesendunum undir og valda þeim sársauka, þá er ekki skáld-

inu um að kenna, nema þá jöfhum höndum við mannlífið og

einstaklingana, sem það hefir fyrir framan sig og saman við að

sælda.

Guðrún Ósvífsdóttir lét Gest Oddleifsson ráða tjóra drauma,

sem hana hafði dreymt og ollað höfðu henni áhyggju. Gestur

réð draumana, og þegar Guðrún hafði heyrt ráðningarnar, setti

hana dreyrrauða. Hún kastaði þó engum kaldyrðum á speking-

inn né ávítaði hann, heldur mælti hún þessi minnilegu vitsmuna-

orð: