Eimreiðin

						III

og efnafræðislegum iönaði. Þegar Englendingar tefla um verzlun

sína og um veldi sitt yfir hafinu, þá tefla þeir um líf sitt.

Asquith1) forsætisráðgjafi, sagði á þingi 12. nóv. 1908, að

floti Englands yrði að vera io°/o sterkari en flotar hinna tveggja

næstöflugustu ríkja samanlagðir. Árið áður, 16. des. 1907, sagði

Haldane, hermálaráðgjafi Asquiths, að England mundi varla geta

risið undir því að bjóða byrginn Pýzkalandi, með rúmum 60 milj-

ónum manns og Bandaríkjunum með alt að irx) miljónum, því 44

miljónir ættu ekki hægt með til lengdar að vera 160 miljónum

manns ofurefli á sjó, ef til streitu væri haldið. Hinn 16. marz

1909 sagði Balfour, foringi stjórnarandstæðinga á þingi: »Vér get-

um ekki lengur drambað af, að vér ætlum okkur að vera jafh-

sterkir tveim næstvoldugustu ríkjunum á sjó, því efi leikur á, hvort

vér getum haldið áfram að vera jafnsterkir og eitt ríki«. Svo er

mál með vexti, að England er farið að byggja nýja bryndreka,

sem kallast Dreadnought, (sá sem ekkert hræðist), eftir fyrsta

bryndrekanum. Pau eru langtum stærri en önnur herskip (nær

20,000 tons), bygð úr miklu þykkra stáli, og hafa stærri og öflugri

fallbyssur. Balfour sagði, að Pýzkaland væri í gríð og ergju að

smíða þessa heljardreka og mundi í desember 1910 eiga 13

Dreadnoughts á sjó, en England að eins 10, og í júlí 1911 líklega

17 heljardreka móti 14 enskum, og í apríl 1912 gæti Pýzkaland

átt 21, eða 25, heljardreka.

Asquith og sjómálaráðgjafinn neituðu þessu. England væri

lika mikill oijarl í minni bryndrekum. Peir játuðu þó, að Pýzka-

land gæti átt 11 Dreadnoughts í maí 1911 gegn 12 enskum. Og

Asquith lét á sér skilja, að Pýzkalandsstjórn hefði leynilega flýtt

fyrir herskipasmíðum sínum og væri enska stjórnin hissa á því.

Sir Edward Grey, utanríkisráðgjafi Englands, sagði á þingi

30. marz 1909, að Éngland yrði að smíða sér spánnýan flota, til

þess að geta haldið áfram að drotna á hafinu. Vér neyðumst til

þess, til að bjarga lífinu, því samkvæmt flotalögunum eignast

Pýzkaland nú 38 Dreadnoughts, hinn voldugasta flota sem nokkru

sinni heftr á sjó komið. Pýzkaland er nú farið að geta smíðað

bryndreka á jafnstuttum tíma og England.

Nýlendur Pýzkalands gefa svo sem ekkert af sér í saman-

burði við hin auðugu lönd Breta   um   allan   heiminn, og England

J)    Ask-viðr, norrænt nafn úr norrænum hluta Englands, Yorkshire.