Eimreiðin

						132

Að Björnstjerne Björnsons.

£g var staddur í Kristianíu haustið 1908 og þótti mér ilt að

fara svo burt úr Noregi, að sjá ekki hinn ókrýnda konung lands-

ins. Hinn krýnda konung hafði ég séð. Hann sleit stórþinginu

með stuttri ræðu. Er ekki von, að hann sé búinn að gleyma

móðurmáli sínu ennþá.

Ég hafði hitt Björnson tvisvar í Höfn, og talað við hann.

Gerðist ég því svo djarfur að spyrja í síma vinar hans, Thommes-

sens, ritstjóra »Verdens Gang«, hvort ég mætti heimsækja hann

á Aulestad. Hann kvað mig velkominn, hvenær sem ég vildi.

Lagði ég af stað snemma morguns frá Kristianfu með járnbrautar-

lest upp Raumaríki, því það er full dagleið til Álastaða. Ég fór

um Eiðsvóll, þar sem Noregur var endurreistur 1814, og var

fagurt útsýni fram með Mjörs. Við Hamar steig ég á gufubát,

sem hélt í sólskinsblíðu og hita til Litla-Hamars. Þaðan ók ég

til Faaberg, sem er næsta járnbrautarstöð við Álastaði, og spurði

vagndrenginn úr spjörunum. Hvort hann hefði lesið sögur Björn-

sons, og hverjar honum þætti mest í varið. Hann kvaðst hafa

fengið þær að láni til að lesa; það væri hrópleg synd, að þær

væru ekki ritaðar á sveitamálinu (landsmaal), en því væri nú fjand-

ans ver. Strákur lét dæluna ganga, þangað til við komum að

gistihúsinu í Faaberg. Því stýrðu ungar stúlkur og tóku þær

mér síður en ekki vel, þegar þær heyrðu, að ég ætlaði að hitta

»hann«. Hann er nefnilega í Gausdal — sem Aulestad stendur

í — og jafnvel í Guðbrandsdal, t. d. er hann heima? aðeins

einn maður, sem ekki er um að villast, >höfðinginn«, sem hann

heitir öðru nafni. Póstmeistarinn, járnbrautarstjórinn o. fl. höfðu

fengið gjafir sendar frá Björnson, frá Rómaborg og París. Eng-

inn maður væri eins gestrisinn og örlátur og gjöfull, sögðu þeir.

Ríkilátur og mikillátur, hefðu fornmenn sagt um hann. Það væri

vel að verið af sýslunefndinni, að vera að nauða á honum um

skaðabætur fyrir Iandspell og vegaspell, sem hefðu orðið af því,

að stíflugarður brotnaði á jörð hans. Rétt eins og brúðkaups-

gjöf frá sveitungum hans nú, á undan gullbrúðkaupi hans.

Ég réð af að vera nótt á gistihúsinu, til þess að koma ekki

á Aulestad um háttatíma.    Um morguninn var farið að týgja hest,