Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Alžżšublašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Alžżšublašiš

						I
TIL MIHNINGAR UM OLAF FRIÐRIKSSON
Hann trúði á málstað sinn,
á sigur sannleika og réttlætis
ÓLAFUR Fi-iðriksson ritstjóri
var fæddtir á Eskifirði 16. ágúst
1886. Foreldrar hans voru Frið-
rik Möller kaupmaður og póst-
afgreiðslumaður þar, síðar póst-
meistari á Akureyri, og kona
hans Ragnheiður, dóttir Jóns
Ólafssonar bónda á Helgavatni
í Vatnsdal, Er föðurætt. Ólafs
dönsk að langfeðgatali, en hafði
flutzt hingað til lands um
aldamótin 1800 eða fyrr, en
giftir voru þeir frændur ís-
lenzkum konum. Föðurmóðir
Ólafs Friðrikssonar var til dæm
is að taka Margrét, dóttir séra
Jóns Jónssonar á' Grenjaðar-
stað og systir þeirra Björns
Jórissonar, ritstjóra Norðan
fara, ög Guðnýjar Jónsdóttur
skáldkonu, ömmu Haralds pró-
fessors Níelssonar.
Ólafur ólst upp rheð foreldr-
um sínum á Eskifirði fram yfir
aldamót. Þá fluttist hann til
Akureyrar til systur sinnar,
sem þar var gift. Hann lauk
gagnfræðaprófi á Akureyri
vorið 1903. Árið 1906 fór hann
til útlanda og dvaldist þar í
átta ár við nám og ritstörf,
lengst af í Kaupmannahöfn, en
fór þó miklu víðar um. Hann
las ákaflega margt á þessum ár-
um og gerðist fjölfróður maður
og prýðilega menntaður.
Heim til Akureyrar kom Ól-
afur sumarið 1914 og dvaldist
þar þangað til vorið eftir. Þá
stofnaði hann þar jafnaðar-
mannafélag, hið fyrsta á- ís-
landi, en jafnaðarstefnunni
hafði Olafur kynnzt í Dan-
mörku og var sannfærður um,
að hún ætti mikið og nauðsyn-
legt erindi til islendinga
Hann kom því einnig til leið-
ar, að verkamannafélagið á
Akureyri hafði sérstakan lista
í kjöri við bæjárstjórnarkosn-
ingár þar í janúar 1915 og bar
sigur úr býtum.
Til Reykjavíkur fluttist Ólaf-
ur vorið 1915 og átti -þar heima
síðan. Varð þess skjótt vart, að
nýr maður með nýjar hugsjónir
var koriiinn í bæinn. Hann hóf
þegar útgáf u á litlu blaði, Dags-
brún, og var sjálfur ritstjöri
þess. Hann átti mikinn þátt í,
að Hásetafélag Reykjavíkur
(síðar Sjómannafélag Reykja-
víkur) var stofnað 1915 og átti
sæti í fyrstu stjórn þess. Hann
hefur sjálfur lýst erindi sínu
til höfuðborgarinnár með þess-
um orðum:
„Ég kom til þess að sarin-
færa íslendinga um, að hauð-
synlegt væri, að þeir tækju
upp að minnsta kosti að nokkru
leyti fyrirkomulag jafnaðar-
stefnunnar".
Fyrir þessu barðist Ólafur
Friðriksson á margan veg. Hann
vann að eflingu félagssamtaka,
bæði fræðilegra félaga jáfnað-
armanna og stéttarfélaga. Und-
.íioííííííx'íií'ÍK'J:
:;;:':, ¦¦¦¦¦ ¦ :':¦......'. :•¦:;;
ir st.iórn hans lenti Sjómarina-
félag Reykjavíkur í verkfalli
1916, einhverju harðasta verk-
falli, sem það hefur staðið í.
— Ólafur átti sæti í stjórn fé-
lagsins 1915-17 og 1928-50,
lengstum varaforrriaður. í
stjórh Dagsbrúnar var hann ár-
in 1928-32, en í báðum þessum
félögum   starfaði   hann   geysi-
Olafur Friðriks son flytur ræðu.
mikið, hafði drjúg áhrif á
stefnu þeirra og markaði djúp
spor í hugsunarhátt einstakra
félagsmanna.
Ólafur átti góðan þátt í, að
Alþýðusamband íslands var
stofnað 1916 og átti sæti í
stjórn þess 1916-24 og aftur
1930-32. Sama ár var Alþýðu
flokkurinn   stofnaður   til   þess
að hefja og halda uppi sókn á
stjórnmálasviðinu fyrir bættum
hag almennings í anda jafnaðar
stefnunnar. Hafði Ólafur Frið-
riksson áður beitt , sér fyrir
beinni þátttöku verkamanna í
kosningum, eins og vikið var að
hér að framan. Nú var sú sókn
hert víða um land. í Reykjavík
Framhald á 10. síðu
Sjómenn eiga honum þakkarskuid að gjalda
í dag veiður til moldar bor-
inn brautryðjandinn, baráttu-
maðurinn og rithófundurinn
Ólafur Friðriksson.
Með fráfalli Ólafs er í val-
inn fallinn sá maður er íslensk
alþýða og verkalýðshreyfing á
einna mest að þakka, að mörg
um þeim öðrum ógleymdum
er brautina ruddu.
Ólafur var fæddur á Eski
firði 16. ágúst 1886 og var því
fullra 78 ára er hann féll frá
12. þ.m. en hann hafði við
vanheilsu búið nokkur hin síð
ustu ár.
Ölafur var einn af þeim
fáu unglingum síns tíma, er
fékk að njóta skólamenntunar.
Hann lauk gagnfræðaprófi á
Akureyri vorið 1903 en fór svo
þrem árum , sjðar til Kaup-
mannahafnar og., var þar við
nám og ritstörf í átta ár eða
til 13(14, að hann kom heim
fullur æskuþrótti og eldmóði
jafnaðarstefnunnar sem hann
hafði kynnzt í Kaupmanna-
höfn og hrifizt af.
Ólafur Friðriksson var ekki
einn af þeim er grófu pund sitt
í jörðu. Þegar heim kom, tók
hann strax til starfa. Á Akur
eyri, en þar átti hann. heima,
stofnaði hann jafnaðarmanna-
félag hið fyrsta hér á landi
og útgáfu blaðsins „Dagsbrún"
réðst hann í til Þess að ná
betur til manna um boðskap
sinn,   jafnaðarstefnuna.
Á þessum árum 1914 - 15.
yar talsvert að togaramönnum
þrengt.
, Vökuiög yoru þá engin til
og, yar, mönnum  þá  s.tórlega..;
ofþjakað með vökum og vinnu,
auk þess sem kjörin voru slæm
og versnandi.   •
Sumarið 1915 vaknaði áhugi
manna fyrir stofnun sjómanna
félags, til þess í gegnum það
að vinna sér aukin réttindi og
kjarabætur og -átti Ólafur
Friðriksson auk Jóns Guðna-
sonar . og Jónasar Jónssonar
frá Hriflu stærsta báttinn í
að það skyldi takast, en Há-
setafélag Reykjavíkur (nú Sjó
mannafélag Reykjavíkur) var
stofnað 23. okt. 1915. Ólafur
var strax kosinn í stjórn fél
agsins, tvö fyrstu árin var hann
ritari þess og svo síðar, eða
1928 - 50 varaformaður auk.
þess sem hann gegndi ýmsum
öðrum störfum í þágu þess. :
Ahuga og starfsþreki Ólafs
voru engin takmörk sett.. Hann
átti stærsta þáttinn í stofnun
Aþýðuflokksins og Alþýðusam
bandsins árið 1916 og varð
fyrsti ritstjóri Alþýðublaðsins
lf^l9. í stjórn vmf. Dagsbrún
átti hann sæti í nokkur ár
jafnframt því að vera í stjórn
Sjómannafélagsins. í bæjar-
stjórn Reykjavíkur var hann
fulltrúi Alþýðuflokksins um
tveggja áratuga skeið. Hér er
aðeins fárra þátta getið í hinni
miklu og mprkilegu lífssögu
Ölafs Friðrikssonar. sem sann
arlega er samtvinnuð sögu ís-
l(enzk,u þjóðjarinnár á þessu
tímabili framfara, aukinnar
mannúðar og menningar.
Ég er þessar línur rita átti
því láni að fagna að starfa
með Ölafi Friðrikssyni í stjórn
SjómannafCags Reykjavíkur
í Alþýðusambandinu og Álþýðu
flokknum og hefi honum mik
ið að þakka.
Sjómannastéttin svo og öll
alþýðan á honum þakkarskuld
að gjalda er bezt verður af
hendi leyst og Ólafi mest að
skapi með því að halda hátt
á lofti merki því er hann hóf
fyrir réttum fimmtíu árum, er
hann kom aftur heim til lands
ins að námi loknu.
Persónulega og fyrir hönd
sjómanna færi ég Ólafi þakk
ir fyrir ómetanleg störf hans
og votta syni hans og öðrum
aðstandendum  samúð.
Þótt Ólafur Friðriksson sé
nú horfinn, farinn þá leið er
við öll eigum fyrir höndum,
mun minning hans lengi lifa
með íslenzkri þjóð.
Jón Sigurðsson.


>, ALÞÝÐUBLAÐIÐ — 18,,.nóv, l^i4   J
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16