BFÖ-blaðið

						i»        'Vj

íþróttaiðkun er einn afþeim þáttum sem hamla gegn áfengisneyslu ungs fólks.

landi á þessu sviði svo nýta megi rannsókn-

arniðurstöður til þess að draga úr áfengis-

neyslu íslenskra unglinga. Enda þótt tiltölu-

lega fáar rannsóknir hafi verið gerðar hér í

þeim tilgangi að uppgötva helstu áhættuþætti

sem tengjast áfengisneyslu íslenskra ung-

linga, liggja þegar fyrir mjög athyglisverðar

niðurstöður sem vert er að gefa nokkurn

gaum.* í rannsóknarskýrslu sem undirritað-

ur hefur unnið að ásamt félagsfræðingnum

Rúnari Vilhjálmssyni er einmitt gerð tilraun

til þess að meta samband ýmissa félagslegra

og sálrænna þátta við reykingar og áfengis-

notkun meðal 15 og 16 ára unglinga. Niður-

stöður rannsóknarinnar sýna að áhættuþætt-

ir reykinga og áfengisnotkunar eru nánast

hinir sömu. Þetta er í sjálfu sér mjög athygl-

isverð niðurstaða sem bendir eindregið til

þess að fyrirbyggjandi starf sem beint er gegn

reykingum nýtist jafnframt til þess að draga

úr áfengisneyslu og öfugt. í þessum skilningi

eiga þeir sem berjast gegn áfengisneyslu og

reykingum samleið.

Þá má nefna að niðurstöður þessarar rann-

sóknar eru mjög á sama veg og niðurstöður

erlendu rannsóknanna sem nefhdar voru hér

að framan. Helsti munurinn er sá að í ís-

* Rannsóknin byggir á upplýsingum úr landskönnun

á lifnaðarháttum og heilsu skólabarna sem fram-

kvæmd var á vegum heilbrigðis- og tryggingaráðu-

neytisins, skólayfírlæknis og Háskóla íslands.

lensku niðurstöðunum er ekki að finna nein

tengsl milli áfengisneyslu og stéttarstöðu.

Annars leiddu niðurstöður umræddrar rann-

sóknar í ljós að slakur árangur í námi, áfeng-

isneysla og reykingar fara saman. Eins tengj-

ast áfengisneysla og reykingar neikvæðum

viðhorfum til skólans og vinnu með skóla.

Nemendur sem vörðu tiltölulega litlum tíma í

heimanám voru líklegri til þess að neyta

áfengis og reykja en þeir sem vörðu meiri tíma

í heimanám. Eins og sjá má af þessari upp-

talningu er skólinn afar mikilvægur þegar

áfengisneysla ungmenna er annars vegar.

Virk þátttaka nemenda í skólastarfinu virðist

því ekki fara saman við neyslu áfengis og

tóbaks.

Af öðrum niðurstöðum þessarar rannsókn-

ar má nefna að unglingar sem stunduðu úti-

vist og íþróttir neyttu mun síður áfengis og

tóbaks en þeir sem lögðu stund á slíka tóm-

stundaiðju. í reynd má segja að skipulagt

íþróttastarf sé ein besta vörnin gegn neyslu

áfengis og tóbaks sem völ er á. Þessar niður-

stöður benda eindregið til þess að fjárfesting

þjóðfélagsins í aðstöðu fyrir íþróttir og efling

íþróttastarfsins skili sér margfalt til baka í

heilbrigðari lifnaðarháttum.

Enn má nefna að unglingar sem lifa og

hrærast fyrst og fremst í hópi jafnaldra sinna

og njóta lítils stuðnings frá foreldrum sínum

eru líklegri til þess að reykja og drekka en þeir

sem hafa sterk tengsl við foreldra sína og eyða

minni tíma með jafhöldrum sínum. Ekki er