Heilbrigt líf - án áfengis: Sextíu svör sem ýmislegt má lesa úr 10 í síðustu fimm tölublöðum hafa birst svör sex- tíu karla og kvenna við spurningum um bind- indi og áfengisvarnir. Arni Einarsson, sem hefur starfað að þessum málum síðustu ár, hefur litið á svörin og dregur hér fram það sem honum íinnst einkenna þau og sérstaka athygli vekur. Kenningar um ánauð áfengisneyslu Lengi hafa menn leitað skýringa á því hvers vegna sumir ánetjast áfengi og missa tökin á neyslu þess en aðrir virðast hafa stjórn á henni að svo miklu leyti sem félagslegt um- hverfi og menning veitir fólki svigrúm til sjálfstæðis í þeim efnum. Ýmsar skýringar hafa komið fram á þessu, s.s. að þeir sem ánetjast áfengi séu öðruvísi" UffræÖilega en hinir sem halda hlut sínum gagnvart Bakkusi og að um sé að ræða sjúk- dóm. Til eru félagslegar skýringar sem gera ráð fyrir að áfengi og önnur vímuefni séu hugar- svölun vonsvikinna, kúgaðra eða firrtra ein- staklinga og/eða hópa sem leiti sér lífsfylling- ar eða flýi á náðir vímunnar er geri veruleik- ann bærilegri eða deyfi tilfinninguna fyrir honum. Nátengd þessari skýringu er sú að sálræn svörun fólks við vímunni sé mismunandi. Sumum finnist víman þægilegri og eftirsókn- arverðari en öðrum. Þeir séu líklegri til að ánetjast henni. Hér má m.a. nefna þá skýr- ingu að fólk neyti áfengis til að breiða yfir feimni sína og aðra vanmetakennd. Þá er ónefnd sú skýring að framboð áfengis skipti mestu. Því sé líklegra að þeir sem eigi auðvelt með að komast yfir áfengi ánetjist því fremur en aðrir sem þurfa meira fyrir því að hafa. Lágt verð á áfengi ýti undir neyslu, svo og fjöldi dreifingarstaða. Þá ráði hið almenna viðhorf miklu. Sé neyslan útbreidd og almenn og áfengi notað við mörg tækifæri missi ein- faldlega fleiri tökin en annars. Bent er á að margir ánetjist áfengi tímabundið en segi skilið við það vegna breyttra aðstæðna; taka t.d. saman við nýjan maka, flytjast búferlum eða takast á hendur ný viðfangsefni. í samfé- lagi okkar er mikil hvatning til neyslu, m.a. frá þeim sem græða beint á áfengissölu en taka ekki þátt í að greiða niður þann kostnað sem neyslunni fylgir. Að segja nei Miklu minna púðri hefur verið eytt í að leita skýringa á því hvers vegna margir, þrátt fyrir útbreiðslu áfengis og þrýsting til neyslu, hafna notkun þess. Hvað mótar afstöðu þessa fólks til áfengisneyslu? Liggur einhver með- vituð ákvörðun að baki því að það neytir ekki áfengis eða gerist það ómeðvitað af sjálfu sér" fyrir tilverknað uppeldis og umhverfis? Á tímum, þegar forvarnir eru efst á baugi og réttara þykir að koma í veg fyrir skaða en að plástra sárin þegar í óefni er komið, hlýtur að vera nokkurs um vert að kanna þessa hlið Heilbrigt líf - án áfengis Lffsstlll margra þekktra Islendinga I krjnnunum hefur kumið frnm nð um rimmtungiii full(irðinii:i mc^íhI ekki nn1.il íifcnni, eðunlltnð B0 þiiMiinrl manns. Aðeins lltill hluti þeNxn hopn cr i hindiiiiiwlí' lögum. Ritnefnd RFÖ-blaðsinH f'uijnsl ilHtieðu til uð vekju nthygli les- enda fl þekktum iHlenelinguni, sem velja heilbrigt líf'iin lifengin. Vnl Ingðum tvær npurningnr fyrir Jm'IUi ftflkng hirliimHvðriní þeiwu hlaðí Og |i'l M , ':.: ¦ .1 11 /. fiver rr afxttiilti jiln til áfritftw nK hvaðræflur hennii 2. tlvafí finnst jrtr brýnttxt ttt) gtn í áfen/fixvörnurn? flnni Slgtússon, trnm kvæmdastjðri Stjórnunar télagslns og borgarfulltrúi: I f.íi h.-f komið þvi hvo fyrir aíi tryggt er nð 6g verð ekki I hópi [H'irru fjðlmór(iu Islondin([u flem munu eyðileggja mismunandi mðrR rtr nf lifi nfnu, eða Ijolga iTiJHlóiUim siimin, vcl'iiii niirtiiotk- unur á lifengi. [.aunnin vnr fólgin 1 máltkinu og stjfimunurtkn- inni: 1 upphafi skyldi endirinn Til þenK var aðeínH ein trygg leið, egnotaekkiáfengi. flg heflöngun til að vakna alln mlirgnu eins nllsgilður og upplag mitt gtftlT lilefni til .lofnn uJIh- gáður - og nýt hverrar mínútu t Hvcf'in scm vöku. 2. Menn verðu uð fá uð velju sér ii|:-nl iiiIIif Sá nem hnfnar ;ili'iii;i .i iid tícrii |i»o vcjíiui [n'Hri iirt hnnn velur það FriEðnln og upp- lý-iingar um nft'ngÍHViiiKlnnn og )jíí Hliiðreynd að maður nýtur llfn- inft bent allBgáðut eru be«lu rtfengÍHvarnirnar Menn þurfn nð (iAliutt hkilning rt þvl hvernÍK þeir .ii.i k.: mun -1¦ ¦ -1r I. en t.d. aá sem ktkir i glaB um hverjn helgi, reyn- iint lietri uppnlendur bnmasinna, betri QðlBkyldumenn, trnUHtari vinir og Hunnari sjálfum sér. Þá munu menn einfaldlega hnfnn þewtum vðkvn. Elfa-Björk Gunnarsdóttlr, fríimkvæmdastjóri Rikis- útvarpslns/útvarps: okkarhinna.semekkigerumþað ItHllll heffiarinnar standa djupt u(i afHtuðun Kngnvarl áf<'n)>in neynlu er mjög Hkýr Hiin er ein- fnldlcgii Jtu að hið eðlilegu atferli aé að neyta áfengis og þeir, gem það gern ekki, eru ntóðugt i vörn. Þeltn er An vufii ein nfiiHtieðiinum fyrir þvi nð lifengisneysla er svo úllirt'idd l'nð tir ekki auðvelt nð syndo ft móti atrnumnum. Mig langnr nð tnkii aem dæmi veitingar f múttðkum ýmiss kunur Miklu fé er eytt t áfengis- kaup og virðÍHt metnnður gc»t- lijíilíiium heinunt fyrst og fremst að þvf að áfengisneytendum aé veitt nem bent þjonusta. Oðru máli gegnir þjúnuHtnn við þrt geati, sem ekki neyta áfengra drykkjii. Þur er hugmyndaflugið af mjög skornum skammti og stundum gleymast þessir gestir alveg. Þegar þeir gleymast ekki, er oftast kók eða djúa á bakkanum. Kók er dtstur drykkur. Djús er hverníiagsdrykkur. Það er þvl engin tilbreyting að fá sltkt viB hátiðleg tkifæri, þegar aðrir njóta fjðlbreyttra drykkjarfanga. Ég mteli með að úr þessu verði liii'M Æskilegt cr nð veittír séu goðir flvaxtadrykkir og óáfengar vintegvindir. Þespa drykki & afi bera fram i fallegum glönum. þvi glöHÍn eru hluti ánægjunnar. Þðrf er á hugnrfarsbreytingu hjfl okkur öllum. Við aem vinu- lnus erum eigum að gera meiri krðfur Við þegjum alltaf rétt eins og var með reykingamar fyrir nokkrum i