12 amshreysti, hæfni og möguleika og vilja geta nýtt sér hæfileika sína hvenær sem er. Nú er það svo við allar flokkanir á atferli og/ eða viðhorfum fólks að enginn einstaklingur fellur algerlega að einum flokki heldur er nær lagi að eitt atriði sé meira áberandi en önnur í fari hans. Það á við þessa flokkun hér. Hvað er til ráða? I svörum sextíumenninganna um hvað þeir telji mikilvægast að gera í áfengisvörnum er að finna skírskotanir í þessa flokka. Flestir leggja mikla áherslu á fræðslu. Þeir sem skil- greina hvað þeir eiga við með fræðslu benda fyrst og fremst á að kynna þurfi fyrir fólki afleiðingar áfengisneyslu á fjölskyldulíf og að láta þurfi staðreyndir tala. Væntanlega er hugsunin sú að fólk láti sér reynslu annarra að kenningu verða og varist þær hættur sem áfengisneyslan býður heim. Fræðsla getur þó falist í mörgu öðru eins og sumir benda réttilega á. Hún getur m.a. falist í því að kenna fólki að virkja möguleika sína til lífsnautnar og lífsfyllingar og opna augu þess fyrir kostum þess að neyta ekki áfengis ekki síður en ókostum þess að neyta þess. Með öðrum orðum að byggja á jákvæðum viðhorf- um í stað þess að einblína á það neikvæða. Svo gera börnin sem fyrir þeim er haft Oft er bent á mikilvægi fordæmis, bæði for- eldra og stjórnvalda, í áfengisvörnum, svo geri börnin sem fyrir þeim er haft. Það á bæði við um bindindissemi og drykkjuskap. Sú staðreynd að börnum drykkjusjúkra er mun hættara við að feta sömu slóð og foreldrarnir ætti að vera ábyrgum foreldrum víti til varn- aðar. Ábyrgð foreldranna sé a.m.k. sú að fækka þeim tækifærum þegar áfengi er haft um hönd. Samfélag óttans Umhverfi og aðstæður ráða miklu um áfengisneyslu og það hve eftirsóknarverð" hún er. Nokkrir viðmælendanna sextíu benda þar á ýmislegt sem gæti skilað árangri. Má þar nefna hækkun á verði áfengis og að gera þurfi áfengisneytendur ábyrga gerða sinna og fylgja því eftir í löggjöf. Finnst þar vafalaust mörgum nóg um það öryggis- leysi og hættu sem fólki stafar af drykkju. Samfélag, þar sem fólk þorir ekki að vera á ferli af ótta við árásir og líkamsmeiðingar, er ömurleg staðreynd sem er hlutskipti margra. Ávallt óáfengt Margir benda á að nauðsynlegt sé að hafa ávallt á boðstólum óáfenga drykki þegar fólk kemur saman til að gera sér dagamun þó að áfengi sé veitt. Undir þetta skal tekið heils- hugar. Með þessu er í verki viðurkenndur réttur hvers og eins til að taka ákvörðun. Það er ekkert réttlæti í því að ákvörðun þess sem ekki neytir áfengis sé honum byrði og valdi óþægindum sem margir þekkja. Þá er einnig viðruð sú skoðun að þörf sé fyr- ir skemmtistað án áfengis, ekki síst með ungt fólk í huga. í þessu sambandi er mikilvægt að hafa í huga að slíkur staður má ekki vera undirmálsstaður heldur að öllu leyti sam- bærilegur áfengisveitingastöðum með þjón- ustu og aðbúnað allan, helst betri. Annað og betra að gera Áfengisneysla á sér ekki stað í félags- og menningarlegu tómarúmi heldur tengist Heilbrigt líf -án áfengis. 3. hluti: Lífsstíll fólks á öllum aldri Enn leggjum við Ivht syiuru iugnr fyrir nokkra þekktn liindn- menn, Heni velja heilbrigt líf- án iilWii/in Spurter: 1. Hver er afsíaOa þln til áfengis og kvað ræður henni? 2. Hvaðfinnstþérbrýnastaðgera t áfenfíisvnrnam? Ásgeir Jóhannesson forstjórl: 1. Þaöfellurbeturaðmfnumlffs- máta að vera bindindismaður og (?g t*l það farHaslla fyrir flesta Hoila. þegar f heild er skoðað nð haga þvl með svipuöum hætti. [>ufl herur reynnt mér farsælt og ég vnti, nð slíkt mietti eintiij> verfla fleirum til farsæidar, 2. í opinberum mótttfkum letti fyrst og fremst að leggja ahernlu á nð hern friun óafi'iigii tlrykki fyrir geati, en ekki oins og nú er venja iið bjtffla fyrst ng fremst. afenga drykki, og liita þá (Jesti, æm ekki ni'ytii lifenKÍs, blðn liiii^t.fniuii] saman eftir veitingvim og þjón- ustu við sitt hæfi. Þeir, sem ekki n'Vk|ii, lii iui viðn betri aðbúnað en aðrir d vinnusttfoum (ig ferða- IiiHUpii. I Ivi'v.'. vi'fíim MHyliii mii bi'it.l ¦ ur ekki einnig á hafmn- i lijómiHl n við þ.'i. Ki'm i'kki iii'ylii .'ifenjji.']'.' Davið B. Gislason handknattlelksmaður: 1. Það hefur aldrei komið til greina af tninni hélfu afi nota áfengi. Áfengisneysln er vitli'ys.'i. huti Hl.ofiiur l.il iiþurlii iibn'llu (ig |ii'iiiiij;iii'yfinlii. Þar sem ég er iþn'iltnmiiðnr nf Iffi (ig niil legg ég áberslu A heilbrigt Ifferm og þuð er [ff án áfengis og reykingo ftg vil þti getn þenH nð ég hef aldrei nrrtið fyrir þrynlingi l'rí'i forelilriuu að vera hindindismaður, þetta er mfn ákvörðun. Ég hef að vfsu dreypt tungunni í léttvfn en ég tel það hinn tnenta ðþverra f saman- Imrði viíi (joii ">; iiði'n nlfkn drykki. Mnrgir krnkkar á mínuiti nldri þjánt af feimni æm ég tel aðal- ásta;ðu fyrir drykkju þi'irtn, jnm fela sig á bak við áfengið. 2. ÞaS tti að tvöfalda verð é áfengi, þá nukaat Uikjur og dregur úr þeim koatnaði e !ifeiigi.'iiii'VH!n hefur f fór með aír. Einnig mtti hafa strangari gæslu við skemmtistaði og auka frteðBlu um akaðsemi áfengis og gildi íþrótta. Þá þyrfti aB léta lli'ini tiilli kinuii IViuii i l'iiiliuiiMiiiii og aegja frá slmri reynslu sinni af notkun áfengis avo sem eftir slys og annað nlíka, sllkar frá- aagnirhafa áhrif á aðra. Davið A. Gunnarsson forstjórk 1. Ég veit hreinlega ekki, af hverju ég er bindindtHmuður. Spumingin ber mefi sér, að það sé eitthvaðsérstakt víð afi vera bind- indinmaður