Leitað svara Mælingar á mengun Flestir eru mjög ánægðír með þá þjónustu sem nú er í boði hjá Bifreiðaskoðun íslands hf. Biðin er stutt, viðmót starfsmanna gjörbreytt frá því sem áður var og skoðunin sjálf mun nákvæmari og vandaðri en verið hefur. Þegar litið er á skoðunarseðilinn vekur athygli að þar eru skráðar upplýsingar um kolsýrling í útblásturslofti bifreiðarinnar. En hvað tákn- ar þessi tala? Hvað er mikið og lítið? Hvaða tilgangi þjónar þessi mæling? Leitað var svara hjá Jóni Baldri Þorbjörn- ssyni, verkfræðingi hjá Bifreiðaskoðun ís- lands hf.: Þegar nýir bílar eru settir á markað er þeim gert að uppfylla ákveðnar kröfur um hámark mengandi efna í útblæstri vélarinnar. Við mælingu þessa magns eru notuð mjög flókin og dýr tæki og umfang mælingarinnar - eða mengunarprófsins — er mikið. Það segir sig sjálft að slík próf er ekki hægt að framkvæma við hverja aðalskoðun bifreiða til þess að fylgjst með magni mengandi efna frá bílum eða ástandi mengunarvarnarbún- aðar þeirra. Því er látið nægja að mæla hlut- fallslegt rúmmál kolsýrlings í hægagangi, en hann er eitt af eitruðu efnuðum í útblæstri vélarinnar. Það segir ekki allt um ástand vél- arinnar en gefur ákveðna vísbendingu um stillingu hennar, sérstaklega ef mæligildið er borið saman við upprunalegt magn kolsýrl- ings frá vélinni nýrri. Erfitt getur verið að tala um mikið eða lítið magn kolsýrlings. Allt er þetta há viðmiðun- inni, þ.e. magni kolsýrlings frá vélinni nýrri miðað við ákveðinn snúningshraða. Hins veg- ar hafa víða verið sett ákveðin mörk sem skilja á milli þess sem telja má óeðlilega og ekki óeðlilega hátt hlutfall kolsýrlings í útblæstri. Hér á landi eru þessi mörk 4,5% CO, þótt við aðalskoðun bíla séu mörkin sett við 5,5% vegna takmarkaðrar mæliná- kvæmni og annarra óvissuþátta. Svo til allir bílar sem hafa þokkalega rétt stilltar vélar, bæði hvað varðar blöndung og kveikjutíma, eiga að geta verið innan þessara marka. Flest- ar nýrri bílvélar eru langt undir þessum mörkum, t.d. má geta þess að vélar með bensín- innsprautun og rafeindastýrðan kveikjutíma hafa CO-magn yfirleitt á bilinu 0,5-1,0%. Hraðamerkingar Samkvæmt ákvörðun dómsmálaráðherra er 90 km hámarkshraði á þjóðvegum með bundnu slitlagi en 80 km á malarvegum. Á ferð um landið sést að lítið samræmi er í því hvernig þetta er gefið til kynna. Þegar ekið er út úr Mosfellsbæ eftir Vesturlandsvegi blasir við merki sem sýnir 90 km hámarkshraða, eins og vera ber. Ef hins vegar er ekið frá Borgarnesi upp í Borgarfjörð sýnir síðasta merkið 70 km hámarkshraða (í stað 90 km). Sams konar merki mætir manni á leið frá Húsafelli (í stað 80 km merkis). Á leið út úr þéttbýli er þó algengast að sé yfirstrikað 50 km merki. Það þýðir „sérstakri takmörkun hámarkshraða lokið", samkvæmt reglugerð. Því er spurt hvort nokkuð mæli gegn því að hraðamerkingar séu samræmdar þannig að á leið út úr þéttbýli sé ávallt sýndur sá hraði sem við tekur. Jafnframt væri til bóta að setja 90 km merki þegar ekið er af malarvegi inn á 19
Beinir tenglar