Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vķsir

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Vķsir

						VlSIR . Miðvikudagur 3. október 1962.
Ny róttæk stefna Frjáls-
lynda flokksins
Fyrir nokkrum dögum
birtist fróðleg grein í
Politiken um frjálslynda
flokkinn í Englandi, sem
nú er í miklum upp-
gangi. Er þar fjallað um
hina nýju stefnu hans
og foringja.
Ritstjórn Vísis telur
rétt að greinin komi fyr-
ir augu íslenzkra les-
enda og birtist því meg-
ininntak hennar hér í ís-
lenzkri þýðingu.
Frjálslyndi flokkurinn í Eng-
Iandl berst nú á tveimur víg-
stöövum. A flokksráðstefnu í
Llandudno í Wales úthúðuðu
fulltrúar frjálslyndra stjórninoi,
dæmdu hana „óhæfa, jafnvel á
mælikvarða fhaldsmanna" og
ræddu um „11 ára vanhirðu á
landinu" undir stjórn íhalds-
manna.
1 lokaræðu sinni á ráðstefn-
unni kallaði Joseph Grimond
foringi frjálslyndra, Hugh
Gaitskell foringja Verkamanna-
flokksins „afturhaldssegg."
Hagstæður
skoðanamunur
Ástæðan fyrir stóryrðum
frjálslyndra er sú, að skoðana-
kannanir og úrslit aukakosn-
inga s.l. vor eru þeim mjög f
hag.
Frjálslyndir, sem nú hafa 7
menn í Neðri deild, fengu um
1,6 milljón atkvæða f þingkosn-
ingunum 1959, eða um 6 af
hundraði greiddra atkvæða, en
við aukakosningar s.l. vor fengu
þeir að jafnaði 30 af hundraði
greiddra atkvæða. Nokkrar síð-
ustu skoðanakannanirnar benda
til þess, að fjórði hluti kjósenda
í landinu myndi í dag kjósa
frjálslynda.
Við skoðanakönnun um miðj-
an september reyndust 46 af
hundraði þeirra, sem spurðir
voru óánægðir með stjórnina og
50 af hundraði óánægðir með
Macmillan sjálfan. Gefur þetta
að sjálfsögðu stjórnarandstæð-
ingum byr undir báða vængi.
Þegar Grimond kallaði Gait-
skell „afturhaldssegg", var það
vegna þess hve stefna hans 1
Efnahagsbandalagsmálinu hefur
verið hikandi og ruglingsleg.
„Gaitskell gerir eina merkustu
ákvörðun sögunnar að rökræð-
um um 5% lækkun á tolli af
niðursoðnum ferskjum", segir
Grimond.
Á ráðstefnu f rjálslynda f lokks
ins voru menn mjög áhugasam-
ir um þátttöku Breta í Efna-
hagsbandalaginu, „svo að Stóra-
Bretland geti lagt sitt af mörk-
um til friðar í heiminum og
sameiningar Vestur-Evrópu,"
eins og stóð í fundarsamþykkt
Hver hefði trúað, að maður ætti
eftir að heyra þúsund Breta
Iýsa sig samþykka afsölun sjálf-
stæðis Bretlands og sameiningu
föðurlands þeirra og Evrópu?
En þetta gerðist, þegar ráð-
stefnan hafði samþykkt viðbót
við stefnuskrá flokksstjórnar-
innar um að hraða efnahags-
umræðunum.
Elna Dangerfield, ein af efna-
hagssérfræðingum flokksstjórn-
arinnar, varaði fundarmenn við
að ganga svo langt, en rök-
semdum hennar var algerlega
hafnað.
„Óska fundarmenn í raun og
veru eftir, að þetta land gangi
í evrópskt ríkjasamband?"
spurði hún. — „Já," hrópuðu
fundarmenn.
„Samþykkir fundurinn þá, að
evrópskt þing setji okkur lög?"
hélt hún áfram.   /
Aftur hrópuðu' fundarmenn
já, og svarið var hið sama, þeg-
ar hún reyndi síðustu röksemd-
irnar: „Halda fundarmenn í
raun og veru, að þetta Iand
geti   verið   hluti   Evrópuríkja-
hún einnig ein af varaforsetun-
um, en í raun og veru má telja
hana æðstaprest frjálslyndra:
dóttir Asquiths forsætisráð-
herra, tengdamóðir Josephs
Grimond og móðir Mark Bon-
ham Carter, sem var áður þing-
maður en er nú einn af ráðu-
nautum flokksins.
Lady Violet man þá tíð, er
Gladstone var síðast forsætis-
ráðiierra. Hún er tengiliður milli
hins litla hóps frjálslyndra, sem
nú situr 1 Neðri deildinni, og
stóra gamla flokksins, sem kyn-
slóð eftir kynslóð hafði forystu
í brezkum endurbótalöggjöfum.
Á ráðstefnunni var nú til um-
ræðu endurbótastefnuskrá, sem
stendur hinum eldri ekki að
baki. Rauði þráðurinn var:
„Gerið Stóra-Bretland að nú-
tímaríki". Hvað eftir annað var
mælt með skipulagningu, en
íhaldsstjórnin hefur ekki lagt
svo mikið upp úr því, m.a.
vegna  þess  að   eyrum  íhalds-

Jo Grimond.
landi   og   Skotlandi   verða   æ
strjálbýlli. Ibúarnir flykkjast til
suðausturhluta    landsins,    ná-
grennis Lundúna.
Hin mikla stjarna frjálslynda
Horfa bjartsýnir fram á leið
sambands jafnframt þvi að vera
miðpunktur brezka heimsveld-
isins?"
Dóttir Asquith
Á ráðstefnuna vantaði einn
stærsta persónuleika frjálslynda
flokksins, hinn 83 ára þjóð-
félagsumbótamann William Be-
veridge lávarð. Hann er einn af
varaforsetum flokksins, en gat
ekki mætt vegna veikinda. Aft-
ur á móti komu Lady Violet
Carter til þingsins. Formlega er
manna hættir við að skilja orð-
ið „skipulagning" sem „sósíal-
ismi".
„Stóra-Bretland verður að
gera sér ljóst, að meginland Ev-
rópu er að færast nær, m.a.
vegna fyrirhugaðra jarðgangna
undir Ermarsund", segja frjáls-
lyndir. — Jarðgöngin krefjast
nýrra vega í Suður-Englandi,
enda er vegakerfið löngu ófull-
nægjandi.
Fátækrahverfin.
Mörg   héruð   í   Norður-Eng-
Meðan þing frjálslynda flokksins stóð yfir í bænum Llandudno
í Wales í síðustu viku för formaður iiokksins Jo Grimond til
kunnrar spákonu þar í bænum og Iét hana spá um framtíð sína.
Hún sagði m. a.: — Vegna viljastyrks yðar munuð þér ná mark-
inu. Flokkurinn sem þér stjórnið mun ná marki sínu eftir þrjú
til fimm ár.
Eftirá spurðu blaðamenn spákonuna hvaða flokki hún fylgdi.
Hún svaraði: — Ég hef alltaf fylgt Verkamannaflokknum.
flokksins, Eric Lubbock, sem
s.l. vor náði einu kjördæmi frá
íhaldsflokknum, réðst á hæga-
ganginn í útrýmingu fátækra-
hverfa.
Með þeim hraða, sem nú er,
lýkur Liverpool áætlun sinni
eftir 90 ár. f landinu eru nú
um það bii 4 milljónir íbúða,
sem voru byggðar fyrir 1880,
og eru þær nú nær ónothæfar.
Á stórum svæðum í iðnaðarhér-
uðum Norður-Englands er
þriðja hvert hús án vatnsleiðslu.
Vanræksla ríkisstjórnarinnar
hvað viðvíkur fbúðabygging-
um hefur haft í för með sér, að
nú er að rísa upp ný tegund
hverfa, „fátækrahverfi á hjól-
um", þar sem fólk býr árið um
kring í íbúðarvögnum.
Ein hinna áhrifamiklu áætl-
ana frjálslyndra er áð koma á
„iðnaðarlýðræði". Áætlunin var
gerð af formanni framkvæmda-
stjórnar aðalstjórnarinnar, Des-
mond Banks, en hann boðaði
„aðra brezku iðnbyltinguna"
þ.e. I hlutfalli milli fjármagns
og vinnuafls. Hann sagði, að
með lækkun skatta ætti ríkið
að stuðla að því, að verkamenn
og aðrir launþegar gæti eignazt
hlutabréf f fyrirtækjum, sem
þeir ynnu hjá. Auk þess ætti
að breyta hlutafélagalöggjöfinni
svo að i.o^r, sem lengi hafa
starfað hjá fyrirtækinu, fái
sömu aðstöðu og hluthafar, þ.e.
a.s. að framkvæmdastjórnin
hafi sams konar lagalegan rétt
gagnvart báðum aðilum. Bank*
Iagði mikla áherzlu á, að réttur
verkamanna og annarra laun-
þega til að eiga þátt í eftirliti
og arði fyrirtækisins færi aðeins
eftir stöðu hans sem starfs-
manns, en væri óháð því, hvort
hann væri auk þess hluthafi.
Róttæk stefna
Hópur fundarmanna bar fram
tillögu um viðbót við fundar-
samþykktina. þess efnis, að
verkamenn og aðrir starfsmenn
hefðu rétt til beinna kosninga
í stjórn félag=in3. Um tillögu
þessa urðu mjög heitar umræð-
ur, og vbruðu formælendur
hægri arms flokksins mjög við
henni — utan úr fundarsal
heyrðist m.a. hrópað „rauð
bylting" — en hún var samt
samþykkt með yfirgnæfandi
meiri hluta.
Þar með er frjálslyndi flokk-
urinn orðinn formælandi stefnu,
sem er róttækari hvað viðvíkur
hlutfalli milli vinnuafls og fjár-
magns en nokkuð, sem verka-
mannaflokkurinn hefur boðað
— burtséð frá hinum venjulegu
kröfum ;hans um þjóðnýtingu.
Þessi stefna getur átt eftir að
kosta frjálslynda flokkinn at-
kvæði margra gamalla fylgis-
manna, en heimspekin að baki
henni hlýtur að vera sú, að
hún fái miklu flerri fylgismenn
úr hinum sívaxandi hópi skrif-
stofu- óg verzlunarfólks og
meðal fagmanna.
Þetta er draumurinn um mið-
stéttarflokk, með aðgang að
þeim hlutum stóru flokkanna
tveggja, sem næstir eru miðju.
Margir af fulltrúunum á
flokksfundinum i Llandudno var
u.igt fólk, sem oft hafði smá-
börn með sér. Skiptust þá for-
eldrarnir á að gæta barnanna
á ströndinni, svo að annar hvor
aðilinn gæti tekið þátt í ráð-
stefnunni. Hver hefði trúað, að
Englendingar gætu jíka verið
svona?
Einn af meðlimum flokks-
stjórnarinnar, Barbara Joyce,
sem sjálf er ung móðir, álítur
þessa verkaskiptingu alveg ó-
hæfa. Hún hefur beitt sér fyrir,
að í framtiðinni sjái ráðstefnan
um barnagæzlu.
Hún fær áreiðanlega vilja sín-
um framgengt, úr því að Bretar
hafa á svo margan hátt reynzt
öðru vísi en þeir hafa fengið
orð fyrir að vera.
Ánægjulegt er að sá flokkur
sem trúir á sjálfan sig og fram-
tíð slna skuli ekki aðeins vilja
endurbæta þjóðfélagið, heldur
einnig vernda hina lítils meg-
andi í þjóðfélaginu.
Jöklar styttast víðar
en hér á landi
Það er á allra vitorði, að jöklar
hafa stytzt verulega hér á landi
sfðustu árin, sumir mjög mikið.
En þetta gerist víðar en hér á
landi, því að fregnir frá Nýja Sjá-
Iandi herma, að frægasti jökull
landsins, Franz Jósefs-jökullinn,
sem er i Alpafjöllum Ný-Sjálend-
inga, hafi minnkað svo á árinu
1960—61, að hann sé nú hvorki
meira né minna en 100 metrum
styttri en áður. Jökull þessi hefur
raunar verið að styttast árum sam-
an,,þvf að sfðan 1951 hefur hann
„hopað" hvorki meira né minna en
1150 metra eða meira en kflómetra.
Franz Jósef og næsti jökull, sem
heitir Fox-jökull, og er einnig mjðg
frægur og eftirsóttur af fjallagörp-
um, eiga engan sinn líka, að þeir
ganga niður að hálfgerðum hita-
beltisskógum, sem eru við rætur
þeirra. Jöklafræðingar segja, að
minni úrkoma á undanförnum ár-
um hafi orsakað þessa rýrnun jökl-
anna, og þurfi mikla úrkorou um
nokkurt árabil, til þess að þeir nái
sér á strik aftnr. (UNESCO).
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16