Tungutækni Islendingar hafa hing- að til greitt fyrir sína íslensku Nýr iðnaður í tungu- tækni Þróunarmiðstöð í tungufækni styrkja sameiginlegan grunn tungutækn- innar og söfnun hráefnis fyrir tungu- tæknitólin og að hvetja fyrirtæki til að þróa tólin, meðal annars með því að nýta hráefnissafnið. Á þennan hátt gæti skapast nýr iðnaður í tungutækni og sá sem þegar er fyrir hendi mundi styrkjast. Með þessu er átt við ýmsan iðnað tengdan útgáfu og með- ferð tungumálsins, svo sem útgáfu á orða- bókum og orðasöfnum, hugbúnað til leið- réttinga á stafsetningu og málfari, ýmis hjálparforrit við textasmíð, talgervla og hljóðtól. Vænta má, og ýta ætti undir, að slíkur iðnaður á Islandi mundi nýta þekk- ingu sína og færni til þess að sækja inn á erlenda markaði, en þar munu vafalaust bjóðast ýmis tækifæri á næstu árum og áratugum. Þetta gæti orðið viðbót við þann öfluga hugbúnaðariðnað sem nú er hér á landi. Átak í íslenslcri fungufækni Nefndin leggur því til að stjórnvöld beiti sér fyrir átaki á fjórum sviðum til eflingar íslenskri tungutækni: 1 grunnrannsókna, sem gagnist iðnaðinum til lengri tíma litið, og hins vegar til þró- unarverkefna fyrirtækja, einkum til þess að smíða tungutól. Nauðsynlegt er að fjárstuðningurinn geti nýst sem mótframlag á móti styrkjum frá Evrópusambandinu þar sem í Evrópu er ein helsta uppspretta þekkingar á svið- inu og verkefni fimmtu rammaáætlunar Evrópusambandsins gætu skipt miklu fyrir þróunina hér á landi, bæði hvað varðar sambönd og fé. Þá telur nefndin nauðsynlegt að mennt- un á þessu sviði verði efld og leggur til að komið verði upp stuttu hagnýtu námi í máltækni og meistaranámi í tungutækni. Lagt er til að átakið standi í a.m.k. fjög- ur ár og heildarkostnaður á ári yrði: Þróunarmiðstöð Rannsókna- og þróunarsjóður Sérstakur styrkur til stærri alþjóðlegra verkefna Stutt hagnýtt nám í máltækni Alls Byggð verði upp sameigin leg gagnasöfn, málsöfn, sem geti nýst fyrirtækjum sem hráefni í afurðir. 2. Fé verði veitt til að styrkja hagnýtar rannsóknir á sviði tungutækni. 3. Fyrirtæki verði styrkt til þess að þróa afurðir tungutækni. 4. Menntun á sviði tungutækni og máMs- inda verði efld. í þessu felst að komið verði upp þróun- armiðstöð í tungutækni sem verði falið að vinna með útgefendum og öðrum við að koma upp þeim grunnsöfnum tungumáls- ins sem þarf. Nauðsynlegt er að auk ríkis- valdsins standi hagsmunaaðilar eins og tölvufyrirtæki, útgefendur, þýðendur og aðrir að þróunarmiðstöðinni. í öðru lagi leggur nefndin til að fé verði lagt í rannsóknasjóð sem styrki rannsóknir og þróun á sviði tungutækni. Þar gæti hvort sem er verið um að ræða sérstakan sjóð, eða sjóðir Rannsóknarráðs íslands yrðu styrktir með fé eyrnamerktu til þessa iðnaðar. Sjóðurinn verði tvískiptur eins og Rannsóknasjóður Rannsóknarráðs er nú, og veiti annars vegar fé til hagnýtra Meistaranám í máltölvun 25 til 50MKR 150 MKR 30MKR 10MKR 10MKR 225 til 250 MKR á ári Þetta kann að þykja allmikið fé og er það vissulega, en mat nefndarinnar er að áætlunin sé mjög hófleg og raunhæf og sé mikið úr henni dregið muni hún ekki ná tilætluðum árangri. Það hefur sem sagt ekki verið gert ráð fyrir órökstuddum nið- urskurði í þessari áætlun. Stefna ber að því að verkefnið sé tíma- bundið og starfsemin verði sjálfbær á fimm til tíu árum. Forgangsverkefni I skýrslu sinni bendir nefndin á að það er mikið verkefni að gera íslensku gjald- genga á öllum sviðum, við allar aðstæður. Því verður að forgangsraða verkefnum og leggja megináherslu á þá þætti sem varða daglegt líf og starf alls almennings, eða munu gera það á næstu árum. Nefndin leggur til að á næstu fimm árum verði lögð áhersla á eftirtalin verkefni: 1. Helstu tölvuforrit á almennum markaði verði á íslensku (Windows, Word, Tölvumáí 31
Beinir tenglar
