Tölvumál

						Rafræn viðskipti

voru í mannvirkjum atvinnuveganna fór 1

milljón í tölvutækni.

Netvæðing hagkerfisins

Þessi mikla fjárfesting í tölvutækni hefur

skapað frjóan jarðveg fyrir ýmis konar

hagstæð, stjórnvöld jákvæð, menntunar-

stig hátt og vitund notenda um eðli og

notkunargildi Internetsins þroskuð. Mark-

miðið sjálft er e.t.v. augljóst, þ.e. hámörk-

un viðskipta- og samskiptaferla með skil-

virkni og arðsemi að leiðarljósi.

Það sem vegur

þyngst í hinum tækni-

lega þætti netvæð-

ingarinnar er að-

gengi að Internetinu

þar sem við stöndum

líklega framar en

allir aðrir

Sú skilgreíning sem

hér er stuðst við er að

rafræn viðskipti séu

hver sú aðgerð í við-

skiptum sem fram-

kvæmd er með að-

stoð tölvutækni

Undirstaða vaxtar og ávöxtunar

(hagvaxtar) byggir á uppbygg-

ingu grunnþátta og aukinni

skilvirkni ferla. Vóxtur byggður á

þessum forsendum leiðir af sér

stigvaxandi ávöxtun fjármuna

fyrirtækis eða stofnunar.

tölvutengda þjónustu og tölvunotkun. í

nýlegri könnun sem framkvæmd var af

Harvard háskólanum um hæfi þjóða til að

taka upp hagkerfi sem byggir á netvæð-

ingu viðskiptaaðila reyndist Island vera í

öðru sæti, næst á eftir Bandaríkjunum.

Þessi könnun heitir á frummálinu „ The

Networked Readiness Index: Measuring

the Preparedness ofNationsfor the

Networked World". Könnunin gefur þjóð-

um einkunn fyrir annars vegar umfang og

þróunarstig nettenginga og hins vegar

hæfi þjóðarinnar til að nýta sér og þróa

frekar þá tækni með efnahagslegan ávinn-

ing í huga.

Það sem vegur þyngst í hinum tækni-

lega þætti netvæðingarinnar er aðgengi að

Internetinu þar sem við stöndum líklega

framar en allir aðrir, en könnunin náði yfir

75 þjóðir sem hafa yfir að ráða 80% af

fólksfjölda heimsins og 90% af fram-

leiðslu hans. Við mat á hæfi þjóða til að

nýta sér þessa tækni til netvæðingar hag-

kerfisins voru einkum fjórir þættir skoðað-

ir, þ.e. aðgengi að netinu, innri gerð sam-

félagsins, möguleikar og tækifæri sem

bjóðast á þessu sviði og rafvæðing við-

skipta og stjórnkerfis. Eins og áður segir

reyndist ísland í öðru sæti í samanlögðu

mati, næst á eftir Bandaríkjunum.

Forsendur og markmið

Ljóst er að á íslandi bjóðast nú kjörað-

stæður til net- og sjálfvirknivæðingar hag-

kerfisins, þ.e. uppbyggingu rafrænna við-

skipta. Tölvubúnaður er af nýjustu gerð,

netkerfi útbreidd, innri gerð samfélagsins

Rafræn viðskipti

Hugtakið rafræn viðskipti hefur verið

töluvert mikið notað í umræðunni, án þess

e.t.v. að merking þess hafi verið skil-

greind. Rafræn viðskipti fyrir einum felast

í því að panta bækur og geisladiska á

vefnum, fyrir öðrum að greiða fyrir vörur

með greiðslukorti og enn öðrum samteng-

ing upplýsingakerfa viðskiptaaðila sem

gerir flæði upplýsinga og viðskipta að

verulegu leiti sjálfvirkt, „frá bókhaldi í

bókhald". Fyrir okkur sem skrifum þessa

grein eru rafræn viðskipti allt þetta og

miklu meira til. Sú skilgreining sem hér er

stuðst við er að rafræn viðskipti séu hver

sú aðgerð í viðskiptum sem framkvæmd

er með aðstoð tölvutækni, einungis sé um

stigsmun á umfangi að ræða.

Með hliðsjón af þessari skilgreiningu þá

felst efling rafrænna viðskipta í aukinni

notkun ýmissa upplýsingakerfa, stórra

sem smárra. I upphafi eru lausnirnar ein-

faldar og sjálfstæðar en flótlega kemur

fram þörf fyrir að tengja þær saman, flytja

gögn á milli kerfa og bjóða upp á víð-

tækara aðgengi að þeim. Eftir því sem

fleiri vilja hafa aðgang að þessum lausn-

um vex þörfin fyrir samræmingu á milli

notenda, samræmingu á innihaldi og teng-

ingum, skilgreiningu á ábyrgð og hlut-

verkum þeirra sem umgangast lausnirnar.

Skilvirkni í rekstri

Meginmarkmið rafrænna viðskipta eru að

auka skilvirkni í rekstri með sjálfvirkni

ferla, auknum hraða aðgerða og með

samnýtingu upplýsinga. Með sjálfvirkum

Tölvumál