Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vķsir

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Vķsir

						VlSIR . Þriöjudagur 2. júnf 1964.
VISIR

.1
Utgefandi: Blaðaútgáfan VÍSIR
Ritstjóri: Gunnar G. Schram.
Aðstoðarritstjóri: Axel Thorsteinson
Fréttastjóri: Þorsteinn Ó. Thorarensen
Ritstjórnarskrifstofur Laugavegi 178
Auglýsingar og afgreiðsla Ingólfsstræti 3
Áskriftargjald er 80 krónur á mánuði.
1 lausasölu 5 kr. eint. — Sfmi 11660 (5 linur)
Prentsmiðja Vísis. — Edda h.f.
Draumamir rættust ekki
>
\[ inningargreinarnar um Nehru eru nú að hverfa af
síðum heimsblaðanna, og því er tilefni til að staldra
við og hugleiða hvert var lífsstarf hans. Ekki leikur á
iveimur tungum, að hann var mikilhæfur og einbeitt-
ur stjórnmálaskörungur. Hátindi ævistarfs síns náði
hann þann dag sem Verkamannaflokksstjórnin brezka
veitti Indlandi sjálfstæði að lokinni heimsstyrjöldinni.
Hann hafði reynzt hinn ágætasti foringi í sjálfstæðis-
baráttunni og verðugur arftaki Mahatma Gandhis. En
á Nehru sannaðist það. að auðveldara er að vera í
andstöðu, sækja til sjálfstæðis með sameinaða þjóð
gegn erlendum fjandmanni, en vinnaorustur friðsam-
iegrar uppbyggingar. Þau tæpu tuttugu ár, sem Nehru
stýrði frjálsu Indlandi, tókst honum ekki að láta draum
ana rætast. Honum mistókst stærsta ætlunarverk sitt,
það ætlurtarverk, sem hungur og harðræði ófrelsisár-
anna hafði réttlætt: að leiða Indverja inn í öld fram-
fara og friðar.
]\ehru vann lokaorustuna við Breta, en hann tapaði
þeirri prustu, senvháð er daglega í hverju indversku
borpi við hungur, fáffæði, hleypidóma og volæði. Hann
skildi við ríki, sem enn situr í miðaldahlekkjum. Sú
nálfshugar samblanda sósíalisma og Iandföðurstjórn-
ar, sem hann kom á í Indlandi, hefir ekki megnað að
ótrýma sárustu fátæktinni úr landinu, hvað þá að iðn-
</æða það. Að vísu voru verkefnin ægistór, sem hann
ítóð andspænis og hleypidómar hluti hjartablóðs þjóð-
arinnar. Því á Nehru sér eina afsökun. En megi sú saga
verða arftökum hans að lexíu.
{ utanríkismálum mistókst Nehru meginverkefni sitt.
Tveimur árum fyrir dauða sinn sá hann hugsjón sína
tim hlutlausan heim, þriðja aflið. hrynja til grunna
undan fallbyssukúlum manna Maos í Himalayafjöllum.
Enginn maður var ótrauðari talsmaður hlutleysisins
en hann og liðþjálfi hans, ofstækismaðurinn Krishna
Menon. En Nehru gerði þá reginskyssu, sem svo marg
ir aðrir mætir menn, að halda andstæðinginn jafn göf-
ugán og sjálfan sig. Hlutleysisstefna Nehrus varð því
indversku þjóðinni bitur kaleikur, sem hún reyndar
hefir ekki enn bergt í botn. En eitt gott hefir hún þó
haft í för með sér. Skipbrot hennar hefir sýnt öðrum
þjóðum skýrar en fyrr, hver tálvon hlutleysið er á al-
Þjóðavettvangi. Og það er nokkur fengur.
Digrir gjaldeyrissjóðir
Xímanum finnst það afar merkilegt að erlendar skuld-
ir-skuli hafa aukizt um 350 millj. króna á sex árum
frá 1958. er vinstri stjórnin gafst upp við að stýra
þjóðarskútunni. Hitt væri alvarlegra, ef gjaldeyrissjóð-
irnir hefðu tæmzt, eins og var orðið á tíma vinstri
stjórnarinnar. Hún skildi þannig við, að árið eftir brott-
för hennar var gjaldeyrisskuldin 54 milljónir. Nú á
þjóðin hins vegar meir en milljarð króna í gjaldeyris-
sjóðum sínum. Það talar sínu máli um stjórnarstefnu
síðustu ára.
m
:-:';-':i;<
:?.::::?
ff
Eitt fálnai Iwfblað"?
Þann 15. maí s. 1. skrífaði listdómarí Vísis, Kurt Zier,
skólastjóri Handíðaskölans, grein hér í blaðið um Vorsýn-   AWNDLISX
ingu Myndlistarfélagsins, sem haldin var í Listamannaskál-
anum.
Svo biá við, að formaður félagsins, Finnur Jónsson, greip
til hins sjaldgæfa ráðs að svara umsögninni um Vorsýning-
una. Var grein hans slíkt samsafn fúkyrða og siðleysis, að
sjaldgæft er, sem betur fer, í íslenzkri blaðamennsku. Fann
hann listdómara Vísis það þar m. a. til einna mestrar for-
áttu, að „hann, útlendingurinn, sem ekki einu sinni hefur
íslenzkan borgararétt, leyfir sér að hafa í hótunum við Mynd-
listarfélagið". Hótanirnar, sem Finnur Jónsson virtist hafa
lesið út úr grein Kurts Zier, voru ekki aðrar en þær, að dæma
sýninguna síður lofsverða en Finnur Jónsson gerði.
Bróðir Finns, Ríkarður, ásamt fimm mönnum öðrum, ráð-
ast siðan nýlega fram á ritvbllinn í Tímanum vegna grein-
arinnar og undrast Ríkarður, eins og bróðir hans, „að velmeð-
farinn ntlendingur sem hér hefur Ieitað húsa æ oní æ, skyldi
dirfast að koma fram með þetta rætna orðagjálfur um ís-
lenzka list og listamcnn". Þannig bregðast tveir þeirra manna
sem þátt tóku f sýningunni, við málefnalegri grein Kurts
Zier. Enginn má skrifa um íslenzka list nema hann sé ís-
lenzkur! Sem betur fer eru slík frumhlaup fágæt í íslenzk-
um menningarheimi og bera órækan vott um það á hvaða
þroskastigi þeir menn standa f umræðum um listir, er til
slíkra vanmáttarvopna grfpa.
Kurt Zier hefir sent Vísi stutta grein f tilefni þessara
skrifa, og birtist híin hér á eftir.
¦fjyrlað hefir verið upp miklu
moldviðri ásakana og mis-
skilnings vegna greinar minnar
um Vorsýningu Myndlistarfé-
lagsins hér í VIsi 15. mai sl.
Ég vil aðeins drepa hér á þau
þrjú atriði sem mér virðast máli
skipta í þessum skrifum.
Satt er að ég forðaðist í gagn-
rýni minni um vorsýningu Mynd
listarfélagsins að skilgreina ein-
stök listaverk og leggja dóm
& þau. Að því er listræn gæði
þeirra verka snertir sem voru
á sýningunni — (grein mín náði
ekki til annars) — undirstrik-
aði ég það er ég sagði um sýn-
ingu sama félags í fyrravor. Þá
skrifaði ég: „Vandamál Mynd-
listarfélagsins virðist þannig
vera á hvern hátt beri að sam-
ræma frelsið og kröfur til gæða.
Ef slík krafa til listræns kvalit-
ets er ekki höfð I hávegum
hrörna gæðin æ meira".
Það hefur nú komið 1 ljós á
vorsýningunni að svo hafi far-
ið. Margir eru á sömu skoðun'
og ég, meira að segja hefur
þekktur listamaður, er tók sjálM
ur þátt í sýningunni, tjáð mér
að hánn væri mér hjartanlega
sammála. Fyrir kurteisissakir
forðaðist ég að nefna einstök
nöfn. Ég spyr: Ef hópur mynd-
listarmanna virðir þráfaldlega
að vettugi kröfur um listræn
gæði, hvernig getur hann þá
reiðst þvf, að honum sé vottuð
sú staðreynd?
Þetta leiðir hins vegar af sér
annað vandamál, sem ég vil
gera nánar gréin fyrir. Margir,
hverjir eru söngelskir menn og
raula íag sér til gamans. Þeim
dettur þó ekki í hug að heimta
Háskólabíóið svo að almenning-
ur fari ekki á mis við  „list"
þeirra. Músiksmekkurinn virðist
vera á of háu stigi til þess að
slíkt gæti gerzt. Því er þetta
ekki sjálfsagt þegar um mynd-
list er að ræða? Margir hverjir
hafa gaman af að Ieika sér
með liti og er þeim það vel unn
andi. öðru irífiH gegnir þó þegar
þessir áhugamenn — sennilega
I nafni frelsis og jafnréttis —
þykjast eiga heimtingu á að
sýna dægrastyttingu sína í
Listasafni Islands (Bogasal) og
á aðalkrýningarstað borgarinn-
ar — eða ef áðurnefnt gæðaaf-
sal veitir þeim fyrirhafnalausa
inngöngu f viss félög.
Um þetta verður ekki deilt,
að hver^ og eínn megi sýna eins
oft og eins mikið af verkum
sínum og hann kýs, en þó ekki
að óverðskulduðu á þeim stöð-
um sem þjóðfélasið hefur kom-
ið sér upp til að kynna það sem
af ber í myndlist. Hér er vanda-
mál sem þarf að leysa. Tónlist-
ar- og leiklistarmenningin hafa
sýnt fram á það hvernig hægt
er að finna lausn á því máli.
Mikil bót væri, ef sýning, eins
og Myndlistarfélagið hélt I vor,
væri þegar frá upphafi auglýst
sem „júrý-frjáls" (án dómnefnd
ar). Mundi það forða frá mis-
skilningi og f jarlægja þann grun
að hér sé krafizt meira en verk-
in réttlæta.
Milli þess gamla og þess nýja
meira að segja í brennidepli
allra hugsanlegra stefna, felst
verðandi nýs listskilnings. Al-
þýðumaðurinn stendur á vett-
vangi milli afla sem ýmist
draga hann að eða hrinda hon-
um frá sér. Eins og Páll Kolka
segir, verður alþýðumaðurinn —
frjáls og sjálfbjarga — að gera
upp á milli þeirra afla til að
öðlast skilning á list og menn-
íngu síns tíma og á sjálfum sér.
Traust á „innri frumskynjun
líkt og barn" mætti þar koma að
góðu gagni, en meira finnst mér
máli skipta, að hann megi njóta
liðveizlu og aðstoðar þeirra
stofnana, sem þjóðfélagið kem-
ur sér upp I því skyni. Það eru
söfn og forstöðumenn þeirra,
skólar, kennarar, fræðimenn,
rithöfundar, t-Imarit, bækur, ekki
sízt dagblöðin og kannski jafn-
vel — gagnrýnendur. Munu..
menn sammála um það, að sam-
starfi allra þessara aðila sé á-
bótavant. Eins og raun ber vitni
tekst það misjafnlega. Fari hins
vegar svo, að öfl séu að verki,
sem með níði eða smjaðri —
eða blátt áfram af þekkingar-
leysi villa mönnum sýn, þá
verður þessi vettvangur áfram
í sömu órækt og nú er.
1 umdeildri grein minni geri
ég ekki annað en að vlsa á bug
þvl tilkalli eins aðila, að hann
túlkaði einn anda sins tíma
og setti svip á hann. Læt ég
svo menn dæma um hvort það
hafi verið /ívirðileg árás á ís-
lenzka list og menningu — jafn
vel á sólskin og fegurð þessa
lands.
V                 Kurt Zier
kozkir sjómenn á
artoaara?
Eins og alkunna er hefir mik-
il mannekla verið á togurunum
lengi að undanförnu. Hefir svo
rammt að því kveðið að sum-
um þeirra hefir verið lagt, m.a.
af þeirri ástæðu. Reynt hefir
verið að fá Færeyinga til starfa
á skipunum, og eru þeir all-
margir við störf á togurunum,
en þeir leysa samt ekki vand-
ann að fufiu.
Nú er Otgerðarfélag Akureyr-
inga að athuga hvort ekki
reynist unnt að fá Skota til
starfa á togurum Útgerðarfé-
Iagsins. Akureyrarblaðið íslend-
ingur skýrir frá því á iöstudag-
inn. að CTtgerðarfélagið sé að
Iáta kanna hvort unnt muni að
fá sjómenn frá Aberdeen til
starfa áJtogurunum, en í Aber-
deen ríkir nú atvinnuleysi. ftíun
skozkur maður, sem vann við
Hótel Akureyri, grennslast fyr-
ir i þetta fyrir Útgerðarfé-
lagið. Það hefir hins vegar síð-
ar gerzt að taugaveiki er kom-
in upp I Aberdeen og mun það
væntanlega hafa þau áhrif að
ráðningu sjómanna þ:.3an til
Akureyrar verður frestað um
óákveðinn tíma.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16