Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vķsir

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Vķsir

						Vf S IR . Föstudagur 1. október 1965.
9
1
ENGIN ÁGREININGSEFNI
MILLI ÞJÓÐA OKKAR
sagði James Penfield, sendiherra Bandaríkjanna, í viðtali í gær við VÍSI
um ivarnarliöiö, Keflavíkursjónvarpið, fiskmarkaði okkar vestraf og fleira
Tj^ru mörg ágreiningsefni milli
Bandarikjamanna    og    Is-
Iendinga f dag að yðar áliti?
—  Nei, þvert á móti. Ég kem
ekki auga á nein slfk.
Sambúð þjóðanna tveggja
hefur verið með ágætum síð-
ustu árin, reyndar 511 árin fjög
ur sem ég hefi gegnt em-
bætti sendiherra Bandarfkjanna
hér á Iand'i. Árið 1940 varð mik
il breyting í samskiptum þjóða
okkar. Fyrir þann tíma höfðum
við Bandarfkjamenn lítil af-
skipti haft af Islandsmálum og
enga fastmótaða stefnu átt í því
efni. Það sézt bezt á því að í
fyrri styrjöldinni barst okkur
beiðni frá bandamönnum okkar
og vtaum, Bretum, um að setja
nokkurra mánaða viðskiptabann
á Island. Það var gert umyrða-
laust. Þannig voru hlutirnir þá.
Mikil breyting hefur átt sér stað
í þessu efni og nú viljum við
hafa sem nánasta og vinsam-
legasta sambúð við Islendinga.
—  En hvað um varnarliðið?
Hvað segið þér af vandamálum
vegna dvalar þess hér á
landi?
—  Það er aldrei auðvelt að
hafa erlent varnarlið I landi
sínu og því er ofur máta eðli-
legt að sambúðin hafi ekki alltaf
gengið  árekstralaust á undan-
förnum árum. En í þeim efnum
hefur ástandið aldrei verið
betra en nú síðustu árin, og
samvinha gengið snurðulaust að
kalla má. Eftir að flotinn tók
við rekstri varnarstöðvarinnar
í Keflavík 1961 má segja að
mikil breyting til batnaðar hafi
& orðið. Og ég held líka að báð
ir að'ilar hafi lagt sig fram um
að leysa fljótt og skjótt úr þeim
ágreiningsefnum, sem upp hafa
skotið kollinum.
—   En hvað um framtíðina?
Hvað haldið þér að verði lengi
nauðsyn á því að hafa hér
bandariskt varnarlið?
—   Þessari spurningu getur
enginn maður svarað með fullr'i
vissu. En það er Ijóst að mikl-
ar breytingar hafa átt sér stað
í herfræði og vopnatækni á und
anförnum árum vegna þeirrar
vísindabyltingar, sem við allir
þekkjum og nær til miklu fleiri
sviða en hinna hernaðarlegu.
Ein afleiðing hennar er sú að
unnt hefur verið að fækka mönn
um í varnarstöðvum lýðræðis-
ríkjanna víða um heim og hér
á Keflavíkurvelli er nú færra lið
en var í fyrra. Hins vegar veít
maður aldrei hvernig málin
kunna að þróast og hvaða á-
stæður geta skapazt nýjar, sem
kunna að hafa aukningu varn
anna í för með sér. Enn um
langa   hríð   mun   ísland   verða
f sland og Bandaríkin. Tuttugu og firnm ár eru liðin síðan
stjórnmálasamband komst á mflli smæsta rfkis Evrópu
og stórveldisins í vestri. Heimsstyrjöldin var þá hafin og
við íslendingar höfðu tekið stjórn innanlandsmála í okk-
ar eigin hendur.
En hver eru vandamál í sambúð þjóðanna tveggja í
dag? Erum við íslendingar Bandaríkjamenn Norðurlanda?
Getum við selt allan okkar fiskframleiðslu í Bandaríkj-
unum? Hvert er álit Bandarfkjamanna sjálfra á Kefla-
víkursjónvarpsdeilunni? Um þessi atriði og ýmis fleiri
ræðir Vísir hér á eftir við sendiherra Bandaríkjanna á Is-
landi, James K. Penfield.
Viðtalið fór fram í embættisskrifstofu sendiherrans
á Laufásvegi í gær. Það er birt í dag, 1. október, á þeim
degi er Bendaríkjin minnast þess að í aldarfjórðung hafa
þau haft stjórnmálasamband við Island.
mikilvæg miðstöð í herfræði-
legu tilliti vegna legu sinnar í
Norður-Atlantshafinu. Það fer
ekki á milli mála.
—    Og hvenær ætlið þið
Bandarfkjamenn að byrja á kaf
bátastöðinni margumtöluðu í
Hvalfirði?
—  Það hefur aldrei komið til
greina að byggja slfka stöð!
Við höfum aldeilis ekkert með
hana að gera. Lægi höfum Við
fyrir kjarnorkukafbáta bæði á
Spáni og í Skotlandi. Þeir bát
ar eiga langa útivist og ferðast
ekki um haf ið vestan Islands og
því skortir okkur hér enga
birgðastöð fyrir þá. Hvalfjörður
er éingðngu mikilvæg olíu-
birgðastöð fyrir herskip, ef til
ófriðar dregur.
— Þetta var um varnarmálin.
En hvað um viðskiptamálin?
Hvernig lízt yður á þá hugmynd
að ísland og Bandaríkin geri nú
með sér tollabandalag, þannig
að við getum fcngið markað
vestra fyrir allar okkar útflutn-
ingsvörur?
— Þetta er það sem Jónas frá
Hriflu var með í huga hér um
árið. Út af fyrir sig er ekkert
við þá hugmynd að athuga. En
í framkvæmdinni er ég hrædd
ur um að miklir erfiðleikar
væru á henrii vegna hinna al-
þjóðlegu viðskiptasamninga
okkar. Hugmyndin myndi rek-
ast á skuldbindingar okkar um
allsherjar tollalækkanir sam-
kvætt GATT-samningnum og
viðræður okkar og tilboð í
Kennedyviðræðunum f Genf. Yf
irleitt er stefna okkar fremur
öndverð slikum takmörkuðum
tollalækkunarsamriingum, eins
og komið hefur verið á í veröld
inni síðustu árin, því við teljum
að allsherjartollalækkanir nái
betri tilgangi. Það er markmið
okkar    með Kennedyviðræðun-
um. Svona samning gerðum við
nýlega við Kanada um lækkun
toila á bilavarahlutum, en í
framkvæmdinni hefur hann
reynzt hinn erfiðasti vegna við
skiptasamninga okkar við önn
ur ríki, sem óska svipaðra fríð-
inda.
—    En hvernig leggið þér
þá til að ' Islendingar og
Bandaríkjamenn fari að því að
auka viðskipti sín? Nú kemur
aðeins 12% af innflutningi okk-
ar frá Bandarikjunum.
—   Það er hægt að finna
markað í Bandaríkjunum fyrir
allan þann freðfisk sem þ'ið Is
lendingar getið framleitt. Með
aukinni framleiðslu I fiskiðnað-
inum og bættri framleiðni er ég
sannfærður um að útflutningur
þessarar iríikilvægu vörutegund
ar mun stóraukast.
Hér var nýlega staddur banda
rfskur fiskkaupmaður sem
sagði: Ég er búinn að kaupa
fisk af Islendingum í 12 ár, og
nú vil ég fá meira en fæ hann
ekki. Hvernig stendur á þessu?
En það er ekki aðeins í fiskin-
um. sem ég held ,að mikill og
vaxandi markaður i Bandaríkjun
um. Þar er án efa að finna
markað fyrir aðrar vörutegund
ir, svo sem ullar- og prjóna-
vörur og húsgögn En það stekk
ur enginn í einu vetfangi inn
á bandaríska markaðinn. Það
þarf undirbúning og umfram allt
markaðsrannsóknir, sem ég veit
ekki hvort þið Islend'ingar haf-
ið enn framkvæmt vestra.
Ég held líka að meira mætti
flytja inn frá Bandaríkjunum
til Islands en nú er gert. Ég vil
minna á það, að verðið á banda
rískum heildsöluvörum hefur
ekki breytzt i 6 ár. Á sama
tíma hefur verðlag á vörum ann
arra landa, sem þið flytjið inn
frá. stórhækkað. Áður voru
margar bandarískar vörur ekki
:.                                           .    .        ¦
James K. Penfield sendiherra á embættisskrifstofu sinni í gær.
(Ljósm. Vísis B. G.)
samkeppnishæfar   vegna   dýr-
leika. En nú er þetta allt breytt.
—  Við vorum áðan að ræða
um sambúð íslendinga og
Bandaríkjanna. Þér vitið að
einn helztl ásteytlngarstelnninn
hefur verið þar Keflavíkursjón
varpið. Teljið þér ekki að það
hafl slæm áhrif á sambúS
Bandaríkjanna og Islands?
—  Nei. Ég hef hitt fjölda ís-
lendinga sem hafa látið þá skoð-
un f ljós við mig að þeim þyki
Keflavikursjónvarpið hin bezta
dægradvöl..
—   Ýnisir telja, að íslenzkri
menningu stafi þö mikil hætta
af Keflavfkursjónvarpinu?
—  Já, ég hef heyrt því hald
ið fram að með þvi séum við að
seilast til áhrifa í íslenzku
menningarlífi, rekum þar menn-
ingarimperialisma, ef svo má að
orði kveða. En ég skal segja yð
ur að ef Við ætluðum að seilast
til áhrifa i íslenzku menningar-
lífi myndum við ekki sýna jafn
létt og mér liggur við að segja
ómerkilegt efni og nú er sýnt
í Keflavíkursjónvarpinu! Dag
skráin er eingöngu miðuð við
það að hafa ofan af fyrir ung-
um varnarliðsmönnum, sem þar
dveljast, og ekki sniðin fyrir
aðra eða ætluð þeim.
Og víkjum aftur að áhrifun
um á menninguna. Ýmsir íslend
ingar hafa sagt mér, að þe'ir
teldu íslenzka menningu svo
sterkan -og stoltan hlyn, að
fjarri færi þvf að Keflavfkur-
sjónvarpið gæti grandað henni.
Ef svo reyndist, væri hún veik
ari og máttarminni en þeir
hygðu. Og aðrir hafa bent á að
engin menning geti búið við al
gjöra einangrun, enda sé slíkt
ekki æskilegt. Mln sko'ðun er,
sú að tunga þjóðarinnar og
menning sé svo rótgróin að
Keflavíkursjónvarpið muni ekki
valda þar skaða eða meini. Öðru
máli gegndi í þessu efni ef h'ing
að kæmi allt I einu erlent lið
jafnmargt þjóðínni sjálfri til
Iangrar dvalar. Af því myndi
augljós hætta stafa.
—  Hafið þér orðið var við
andúð á Bandarikjamönnum á
Islandi?
—Nei ekki eitt einasta sinn
Hvarvetna hef ég orðið var
við velvild og kurteisi. Við
Magnús Kjartansson ræðum allt
af saman f fyllsta bróðerni.
— Þér hafið heyrt að Norður
landamenn telja okkur stund-
um ærið amerkaníseraða og
finna okkur það til foráttu.
Hver er yðar skoðun á því?
—  Mér finnst það fráleitt I
hugsun og Hfsskoðun eru Is-
lendingar Norðurlandabúar en
ekki Bandaríkjamenn. Vera má
að þessi fullyrðing stafi af því að'
ísl. þjóðin er hinsvegar ekki ná-
kvæmlega eins í háttum og
framkomu og Svíar eða Danir
og það sé orsök sleggjudóms'ins
Og áður en við slítum tal-
inu vildi ég gjarnan mega segja
að ég vona að ísland taki ekki
heljarstökk á þróunarbraut efn-
ishyggjunnar. Ég vona að land-
ið yfirfyllist ekki af túristum
á næstunn; og náttúran spill'ist
fyrir verk mannanna. Varðveit
ið víðáttu landsins og fegurð
þess ósnortna. Það á engan sinn
líka í víðri veröld.           G.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16